Kwekers van grote kamerplanten: van stek tot plant van twee meter

Een kamerplant van twee meter is niet zomaar groot geworden. Voordat zo'n plant in je woonkamer staat, is hij vermeerderd, opgepot, verzorgd en meerdere keren gecontroleerd. Bij sommige soorten gebeurt een deel van die opkweek bovendien buiten Nederland. De exacte doorlooptijd verschilt sterk per soort en teeltwijze.

Dat maakt de herkomst van een grote kamerplant interessanter dan je misschien denkt. De plant kan zijn begonnen als stek bij een gespecialiseerde vermeerderaar, verder zijn opgegroeid bij een kweker en daarna via een handelaar, veiling of rechtstreeks kanaal bij een winkel of webshop terecht zijn gekomen.

Wie begrijpt hoe die keten werkt, kijkt ook anders naar het verschil tussen twee planten van dezelfde soort. De hoogte vertelt namelijk maar een deel van het verhaal.

Hoe groeit een kamerplant van stek naar verkoopklare plant?

De kweek begint meestal met uitgangsmateriaal. Dat kan een stek zijn, maar afhankelijk van de soort wordt ook gewerkt met zaad of weefselkweek. Een gespecialiseerde vermeerderaar kan jonge planten vervolgens bewortelen en afharden voordat ze naar een volgende kweker gaan. Bij Elstgeest Young Plants gebeurt bijvoorbeeld zowel beworteling als opkweek van verschillende soorten, waaronder Alocasia, Calathea, Dieffenbachia, Philodendron en Zamioculcas.

Na de eerste wortelvorming volgt de verdere opkweek. De jonge plant krijgt meer ruimte, een grotere pot en de omstandigheden die passen bij de soort. In een professionele kas worden licht, temperatuur, water en voeding gecontroleerd. Glastuinbouw Nederland beschrijft hoe potplanten in kassen onder gecontroleerde omstandigheden worden geteeld en hoe automatisering daarbij steeds meer wordt ingezet.

Bij grote kamerplanten bestaat het proces grofweg uit vier stappen:

• Vermeerdering: een nieuwe plant begint als stek, zaailing of ander uitgangsmateriaal.
• Beworteling: de jonge plant ontwikkelt een wortelstelsel waarmee hij verder kan groeien.
• Opkweek: de plant krijgt ruimte, voeding, water en het juiste klimaat om groter te worden.
• Afkweek en sortering: de plant wordt naar het gewenste formaat gebracht en gecontroleerd voordat hij wordt verkocht.

Die stappen hoeven niet allemaal bij hetzelfde bedrijf plaats te vinden. VDA Plant laat bijvoorbeeld zien dat tropische planten eerst in Costa Rica worden opgekweekt en daarna in Nederlandse kassen verder worden afgekweekt. Daar staan de planten volgens de kweker nog 8 tot 35 weken voordat ze klaar zijn voor levering.

Er bestaat dus niet één standaardroute van stek naar grote kamerplant. Juist de soort en het uitgangsmateriaal bepalen voor een groot deel hoe lang de opkweek duurt.

Hoelang duurt het om een grote kamerplant te kweken?

Een exacte leeftijd kun je niet simpelweg aflezen van de hoogte. Een plant van 150 centimeter kan bij de ene soort een heel andere productietijd hebben dan bij een andere. Ook maakt het verschil of een kweker een kleine stek ontvangt of al een verder opgekweekte plant inkoopt.

Daarom zijn vaste aantallen jaren voor 100, 150 en 200 centimeter vooral indicatief. Onderstaande tabel laat zien waarom je de maten niet als een universele productiekalender moet zien.

Soort	100 cm	150 cm	200 cm
Monstera deliciosa	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk
Ficus lyrata	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk
Strelitzia nicolai	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk
Dracaena	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk
Yucca elephantipes	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk
Areca palm	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk	Soortafhankelijk

Dat lijkt misschien minder concreet, maar het is eerlijker dan een aantal jaren aan iedere soort koppelen. Een onderzoek van Wageningen University & Research naar potplanten laat bijvoorbeeld zien dat Ficus lyrata in een specifieke proef in 18 weken vanuit al eerder opgepot uitgangsmateriaal verder kon worden opgekweekt. Dat is iets heel anders dan een stek vanaf het begin tot een grote kamerplant laten groeien.

Ook bij commerciële kwekers zie je verschillende routes. VDA Plant werkt met jonge planten die in Costa Rica worden opgekweekt en daarna 8 tot 35 weken in Nederland worden afgewerkt. Dat laat goed zien waarom de uitspraak dat iedere plant van twee meter drie tot acht jaar bij één kweker heeft gestaan te stellig zou zijn.

Een grote plant heeft dus wel degelijk een lange voorgeschiedenis, maar die geschiedenis kan uit verschillende fases en zelfs verschillende landen bestaan.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Waarin onderscheiden Nederlandse kwekers zich?

Nederland heeft een grote en gespecialiseerde glastuinbouwsector. Glastuinbouw Nederland meldt dat er ruim 2.300 gespecialiseerde glastuinbouwbedrijven zijn en dat potplantenbedrijven samen ongeveer 1.903 hectare kasoppervlak vertegenwoordigen. De kas maakt het mogelijk om licht, temperatuur en water veel gerichter te sturen dan buiten.

Die kennis zit niet alleen in de kas zelf. Kwekers specialiseren zich vaak in bepaalde soorten of productgroepen. Zo kweekt Potplantenkwekerij Van den Bosch bijvoorbeeld Dracaena, Ficus en Sansevieria, terwijl PZ Planten zich onder meer specialiseert in Ficus en Strelitzia.

Specialisatie helpt een kweker om de omstandigheden steeds verder af te stemmen op een bepaalde groep planten. Denk aan de manier waarop water wordt gegeven, hoeveel licht de plant krijgt en hoe de temperatuur wordt geregeld.

Ook automatisering speelt een steeds grotere rol. In moderne kassen kunnen systemen het klimaat en de watergift regelen en helpen machines bij het verplaatsen, sorteren en verpakken van planten. Daardoor kunnen kwekers grote aantallen planten gecontroleerd en zo gelijkmatig mogelijk opkweken.

Dat betekent niet dat iedere Nederlandse kamerplant volledig in Nederland is gekweekt. Nederlandse kwekers werken ook met jonge planten uit andere landen. De Nederlandse kracht zit daardoor niet alleen in het opkweken vanaf de eerste stek, maar ook in kennis, afkweek, klimaatsturing, logistiek en specialisatie.

Welke route legt een plant af van kas naar woonkamer?

Een kamerplant kan na de kwekerij rechtstreeks naar een koper gaan, maar er zijn ook andere routes. Royal FloraHolland is bijvoorbeeld een internationale marktplaats waar kwekers en kopers elkaar vinden. Planten kunnen daar via de klok worden verkocht, maar ook via directe handel.

Een vereenvoudigde keten ziet er zo uit:

• Kweker: kweekt de plant op tot een bepaalde maat en kwaliteit.
• Veiling of handelsplatform: brengt aanbod van kwekers en vraag van kopers bij elkaar en ondersteunt de logistiek.
• Handelaar of groothandel: kan planten inkopen, sorteren, bundelen en verder distribueren naar professionele afnemers.
• Winkel of webshop: presenteert de planten aan de consument en zorgt voor verkoop en levering.

Niet iedere plant doorloopt al deze stappen. Royal FloraHolland maakt bijvoorbeeld directe inkoop bij kwekers mogelijk via Floriday. Een koper kan daar het actuele aanbod van een kweker bekijken en rechtstreeks inkopen.

Ook logistiek is meer dan alleen transport. Planten moeten worden ontvangen, gesorteerd, gebundeld en op het juiste moment bij de volgende schakel terechtkomen. Royal FloraHolland beschrijft logistiek daarom als een verbinding tussen kweker en koper.

Hoe korter de route, hoe minder schakels ertussen zitten, maar dat betekent niet automatisch dat iedere korte route voor iedere plant de beste route is. Een gespecialiseerde handelaar kan bijvoorbeeld assortimenten samenstellen die een individuele kweker niet aanbiedt.

Wat betekent kwekerskwaliteit voor een grote kamerplant?

Twee planten van dezelfde soort en dezelfde hoogte kunnen er toch verschillend uitzien. Dat komt doordat hoogte maar één onderdeel van de kwaliteit is. Ook de vertakking, bladverdeling, plantdichtheid, wortelontwikkeling en vorm spelen mee.

Een plant kan bijvoorbeeld 150 centimeter hoog zijn met een smalle, opgaande groei. Een andere plant van dezelfde hoogte kan veel breder zijn en meer vertakkingen hebben. Voor je woonkamer maakt dat een groot verschil.

In de professionele handel speelt informatie over kwaliteit en partij een belangrijke rol. Royal FloraHolland gebruikt bijvoorbeeld productinformatie, foto's en een Quality Index om kopers meer inzicht te geven in het aanbod en de betrouwbaarheid van aangeleverde informatie.

Ook sortering zorgt ervoor dat planten binnen een partij zoveel mogelijk bij elkaar passen. Een kweker kan planten bijvoorbeeld selecteren op maat, vorm of ontwikkelingsstadium. Daardoor kan een winkel een partij krijgen die visueel een samenhangend geheel vormt.

Een kwaliteitsvolle plant betekent daarom niet simpelweg: de hoogste plant. Het gaat om de combinatie van gezondheid, vorm, ontwikkeling en de eisen die voor het betreffende product gelden.

Dat is ook waarom een prijsverschil tussen twee planten niet automatisch betekent dat de ene kweker een hogere marge rekent. Een groter formaat, langere opkweek, bijzondere vorm, schaarser uitgangsmateriaal of extra sortering kan allemaal invloed hebben op de prijs.

Wat betekent dit voor jouw aankoop van een grote kamerplant?

Als je een grote kamerplant koopt, koop je dus niet alleen een aantal centimeters. Je koopt het resultaat van een teeltproces dat soms uit meerdere bedrijven en landen bestaat.

Daarom zijn deze punten handig om mee te nemen:

• Kijk naar de volledige maat: controleer niet alleen de hoogte, maar ook de breedte van de plant en de pot.
• Bekijk de vorm: twee planten van dezelfde soort kunnen door hun vertakking of bladverdeling heel anders ogen.
• Vraag naar de herkomst: een Nederlandse kweker betekent niet automatisch dat de plant vanaf stek in Nederland is opgegroeid.
• Let op de conditie: controleer bladeren, stengels en potgrond op zichtbare schade of plagen.
• Kijk naar het uitgangspunt: een plant die al groot is ingekocht, heeft een andere voorgeschiedenis dan een plant die vanaf jonge stek is opgekweekt.
• Pas de plant bij je ruimte: een grote plant heeft ook voldoende licht en ruimte nodig om zich goed te ontwikkelen.

Wil je een plant die direct veel ruimte vult? Dan is het handig om niet alleen naar de hoogte op het kaartje te kijken. Bij grote kamerplanten spelen potmaat, kroonbreedte en groeivorm minstens zo'n grote rol.

Bij Pureplant worden grote kamerplanten rechtstreeks vanuit de kas verzonden. Je krijgt daardoor een plant die niet eerst onnodig lang als voorraad in een winkel hoeft te staan. De bestelling wordt met gratis verzending binnen 1 tot 3 werkdagen geleverd en krijgt een verpakking op maat.

Veelgestelde vragen over het kweken van grote kamerplanten

Hoelang duurt het om een grote kamerplant te kweken?

Dat verschilt sterk per soort en uitgangsmateriaal. Een kweker kan beginnen met een kleine stek, maar ook met een al gewortelde jonge plant die elders is opgekweekt. De verdere afkweek kan vervolgens weken tot veel langer duren. Een vaste termijn voor iedere grote kamerplant bestaat daarom niet. Vooral soort, startmaat en gewenste eindmaat bepalen de totale duur.

Komen kamerplanten uit Nederland?

Sommige kamerplanten worden in Nederland vermeerderd en opgekweekt, maar dat geldt niet voor iedere plant. Nederlandse kwekers werken ook met jonge planten en stekken uit andere landen. Zo worden tropische planten soms in het land van herkomst opgekweekt en vervolgens in Nederlandse kassen verder afgekweekt. De herkomst verschilt dus per kweker, soort en productiefase.

Wat is het verschil tussen een kweker en een handelaar?

Een kweker houdt zich bezig met het vermeerderen en opkweken van planten. Een handelaar koopt planten in en verkoopt of distribueert ze verder. Handelaren kunnen assortimenten samenstellen, partijen verdelen en logistiek organiseren. Niet iedere plant volgt dezelfde route: via platforms zoals Royal FloraHolland kunnen kopers ook rechtstreeks bij kwekers inkopen.

Waarom verschillen planten van dezelfde soort zo in prijs?

De prijs wordt niet alleen bepaald door de soort. Ook formaat, potmaat, groeivorm, leeftijd, beschikbaarheid, uitgangsmateriaal, teeltduur en de route door de keten spelen mee. Twee planten van dezelfde soort en hoogte kunnen bovendien een andere vorm of vertakking hebben. Kijk daarom niet alleen naar centimeters, maar ook naar de kwaliteit en uitstraling van de hele plant.

Hoeveel werk zit er achter een grote kamerplant?

Een grote kamerplant vertelt eigenlijk een klein verhaal over de sierteelt. Wat bij jou begint als een plant van bijvoorbeeld anderhalve of twee meter, kan zijn gestart als een klein stekje. Onderweg hebben kwekers, vermeerderaars, sorteerders en logistieke partijen eraan gewerkt om de plant in de juiste vorm en conditie bij de volgende stap te krijgen.

De Nederlandse kwekerijsector speelt daarin een belangrijke rol, maar de route begint en eindigt niet altijd in Nederland. Juist bij tropische kamerplanten kan een deel van de opkweek in het land van herkomst plaatsvinden, waarna een Nederlandse kweker de plant verder afwerkt.

Wil je zelf zien welke grote kamerplanten op dit moment beschikbaar zijn? Bekijk de grote kamerplanten van Pureplant en let naast de hoogte ook op potmaat, groeivorm en de plek waar je de plant wilt neerzetten.

Bij Pureplant komen de planten rechtstreeks vanuit de kas. Je profiteert van gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen en een verpakking op maat.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.