Bloembollen voor schaduw

Bloembollen voor schaduw bestaan, maar eerlijk is eerlijk: in echt diepe schaduw, waar het hele jaar nauwelijks zon komt, bloeit geen enkele bol jarenlang rijk. De bollen in deze collectie lukken het best op plekken die in de zomer donker zijn, maar in de late winter en het vroege voorjaar nog licht krijgen. Sneeuwklokjes (Galanthus elwesii), winterakoniet (Eranthis cilicica), de Griekse anemoon (Anemone blanda), het zomerklokje en de wilde hyacint maken daar slim gebruik van. Ze groeien en bloeien vroeg, en zijn klaar voordat het echt donker wordt. Hieronder lees je hoe je bepaalt of jouw schaduwplek geschikt is en welke bollen je daar het beste kunt kiezen.

Hoe donker is jouw schaduwplek?

De RHS (Royal Horticultural Society) spreekt van diepe schaduw als een plek rond midzomer minder dan twee uur direct zonlicht krijgt, meestal onder een dicht bladerdak. Bij twee tot drie uur zon noemt de RHS het matige schaduw. Voor bloembollen is dat getal alleen niet genoeg. Veel belangrijker is wanneer in het jaar die schaduw valt.

Voorjaarsbollen groeien vooral van februari tot en met april. In die weken maakt hun blad de reserves aan voor de bloei van volgend jaar. Krijgt de plek dan nog licht, dan kan een bol het prima redden, ook als het er in juli donker is.

Waarom maakt het uit waar je schaduw vandaan komt?

Hier zit het grootste verschil tussen schaduwplekken, en het wordt vaak over het hoofd gezien.

Schaduw van bladverliezende bomen en struiken

Onder een boom die in de winter kaal is, valt in het vroege voorjaar nog veel licht op de grond. Pas als het blad uitloopt, meestal vanaf eind april, wordt het donker. Voor vroege bollen is dat een goede plek. Omdat onder bomen ook de wortels meespelen, lees je de aanpak daarvoor apart bij de bloembollen onder bomen.

Schaduw van muren en gebouwen

Aan de noordkant van een huis, een hoge schutting of tussen twee gebouwen werkt het andersom. De zon staat in de winter en het vroege voorjaar laag. Daardoor valt de schaduw van een muur in februari en maart juist langer dan in juni. Precies in de weken dat bollen licht nodig hebben, is het er dan het donkerst.

Dat betekent niet dat het niet kan, maar wel dat je realistisch moet zijn. Op zo'n plek bloeien de meeste bollen het eerste jaar goed, omdat de bloem al in de bol zit. In de jaren daarna wordt de bloei vaak minder. Kies hier de meest schaduwverdragende soorten uit deze collectie en plan eens in de paar jaar wat bollen bij.

Groenblijvende schaduw

Onder coniferen, een taxushaag of andere groenblijvende struiken is het het hele jaar donker en vaak ook droog. Daar is de kans op blijvende bloei het kleinst. Wees daar eerlijk tegen jezelf: een bodembedekker die schaduw goed verdraagt, is op zo'n plek vaak een betere keuze dan bollen.

Welke bloembollen voor schaduw kies je?

In deze collectie zitten soorten die in hun natuurlijke omgeving onder struiken, in bossen of langs bosranden groeien. De RHS noemt onder meer de Griekse anemoon, sneeuwklokjes, winterakoniet en Scilla siberica als bollen voor schaduwrijke plekken.

Wil je niet zelf kiezen, dan is de bollenmix schaduwtuin een handige start. Die mix is samengesteld voor plekken onder bomen en heesters en langs noordmuren.

Welke soort past bij de donkerste plek?

Voor de lastigste hoek, zoals een noordmuur, zijn het zomerklokje en de boshyacinten de meest vergevingsgezinde keuze. Ze hebben stevig blad en groeien ook als het licht matig is. Sneeuwklokjes en winterakoniet doen het vooral goed waar in februari nog wat licht door kale takken valt. Zo zet je elke soort op de plek waar hij de meeste kans heeft. Houd bij de Spaanse boshyacint rekening met het advies van de RHS om hem niet te planten als je vlak bij een bos met wilde hyacinten woont, omdat de twee soorten kunnen kruisen.

Hoe help je bollen in de schaduw op weg?

In de schaduw heeft een bol minder licht om reserves op te bouwen. Een paar extra handelingen maken daarom meer verschil dan in de zon.

• Plant zo vroeg mogelijk in de herfst. Hoe eerder de bol wortelt, hoe beter hij in het vroege voorjaar kan profiteren van het beetje licht dat er is.
• Kies de lichtste plekjes binnen je schaduwhoek. Een meter verschuiven, weg van de muur of naar de rand van een struik, kan uren licht per week schelen.
• Laat het blad altijd staan tot het vanzelf verdort. In de schaduw duurt dat soms langer. Knip je te vroeg, dan heeft de bol te weinig kunnen aanmaken.
• Strooi in de herfst een laagje compost of bladaarde. Zo lijkt de grond op een bosbodem, die vocht vasthoudt en langzaam voeding afgeeft.

Voor de algemene plantdiepte en het planten zelf vind je de richtlijnen bij de bloembollen.

Wat mag je van bollen in de schaduw verwachten?

Reken op een rustige, natuurlijke bloei in plaats van een kleurrijke zee van bloemen. Schaduwbollen zijn vaak kleiner en bloeien in wit, geel, blauw en zacht paars. Juist die kleuren lichten in een donkere hoek goed op. Op een geschikte plek kunnen soorten als sneeuwklokje, winterakoniet en boshyacint zich in de loop van de jaren verder uitbreiden. Dat gaat langzaam, reken op een paar jaar voordat je echt een tapijt ziet. Meer soorten die zich zo uitbreiden, vind je bij de bloembollen die verwilderen.

Is jouw plek toch minder donker dan gedacht, met drie of meer uur zon? Dan heb je meer keus bij de bloembollen voor halfschaduw, waaronder veel narcissen. En zoek je voor dezelfde hoek ook vaste planten die in de zomer bloeien, lees dan het artikel over bloemen voor in de schaduw.

Veelgestelde vragen over bloembollen voor schaduw

Welke bloembollen kunnen tegen volledige schaduw?

Geen enkele bol bloeit jarenlang goed in schaduw die het hele jaar aanhoudt. Het zomerklokje en de boshyacinten verdragen het meeste. Op plekken die in het vroege voorjaar nog licht krijgen, doen ook sneeuwklokjes, winterakoniet en de Griekse anemoon het goed.

Waarom bloeien mijn bollen in de schaduw na een jaar minder?

Het eerste jaar bloeit een bol op de reserves die hij bij de kweker heeft opgebouwd. Daarna moet het blad in jouw tuin nieuwe reserves maken. Is het daarvoor te donker, dan wordt de bloem kleiner of blijft hij weg.

Wanneer plant je bloembollen voor schaduw?

Alle bollen in deze collectie plant je in de herfst. Doe het bij voorkeur in september of oktober. Kleine bollen zoals sneeuwklokjes en winterakoniet drogen buiten de grond snel uit, dus plant ze kort na ontvangst.

Kies de bollen die bij het licht op jouw schaduwplek passen en plant ze dit najaar, dan krijgt ook die donkere hoek een eigen voorjaar. Je bestelling krijgt gratis verzending en wordt binnen 1 tot 3 werkdagen bezorgd, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat. Omdat het om levende producten gaat, kun je ze niet retourneren. Is er bij aankomst iets beschadigd? Meld het dan binnen 48 uur via info@pureplant.nl met je bestelnummer en foto's, zodat Pureplant een passende oplossing voor je zoekt.