Luchtzuiverende kamerplanten: wat doen ze echt?

Luchtzuiverende kamerplanten klinken als een eenvoudige manier om frissere lucht in huis te krijgen, maar verwacht er geen wonderen van. Planten maken een ruimte groener en voor veel mensen prettiger om in te zijn. Een paar potten in de kamer vervangen alleen geen ventilatie. Het helpt om twee dingen uit elkaar te houden: wat planten in het algemeen doen, zoals koolstofdioxide opnemen bij licht en water verdampen via hun blad, en de stellige claim dat ze de lucht in jouw huis zichtbaar zuiveren. Voor dat laatste is het bewijs dun.

Welke kamerplanten worden luchtzuiverend genoemd?

Het label is vooral terug te voeren op één onderzoek. In 1989 publiceerden Wolverton, Johnson en Bounds voor NASA het rapport Interior Landscape Plants for Indoor Air Pollution Abatement. Daarin testten ze hoe planten stoffen als formaldehyde en benzeen uit de lucht haalden. Soorten uit die proef worden sindsdien vaak luchtzuiverend genoemd, onder andere:

• lepelplant (Spathiphyllum 'Mauna Loa')
• vrouwentong (Sansevieria trifasciata 'Laurentii', tegenwoordig Dracaena trifasciata)
• drakenboom (Dracaena marginata) en Dracaena fragrans 'Massangeana'
• Dracaena 'Janet Craig'
• treurvijg (Ficus benjamina)
• klimop (Hedera helix)
• bamboepalm (Chamaedorea seifrizii)
• Aglaonema modestum
• pothos (Epipremnum aureum, in het rapport Scindapsus aureus)

Ook twee bloeiende planten deden mee: de gerbera (Gerbera jamesonii) en de potchrysant (Chrysanthemum morifolium). Die kom je in de bekende lijstjes zelden tegen. Het rapport keek bovendien naar een filter waarin planten werden gecombineerd met actieve kool, dus niet alleen naar een losse plant in een pot.

Deze planten zijn dus niet uitgekozen omdat ze thuis bewezen de lucht verbeteren, maar omdat ze in deze proef zijn onderzocht. Veel webshops en lijstjes nemen het rijtje over. Het label zegt daarom vooral iets over de geschiedenis van de plant in de marketing, en weinig over hoe goed hij bij jou groeit. Achtergrond over het onderzoek lees je in het blog over NASA en luchtzuiverende planten.

Werken luchtzuiverende planten echt?

Onder gecontroleerde omstandigheden meten onderzoekers wel degelijk dat stoffen afnemen. De NASA-proeven vonden plaats in afgesloten plexiglazen testkamers van ongeveer 76 bij 76 centimeter, met een meting over 24 uur. In zo'n kleine, dichte ruimte heeft een plant veel invloed. Een woonkamer is groter en de lucht wordt voortdurend ververst via ramen, roosters en kieren.

Bryan Cummings en Michael Waring zetten de resultaten van een reeks van zulke kamerproeven om naar een normaal gebouw. In hun review uit 2019 in het Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology concluderen ze dat potplanten de binnenluchtkwaliteit niet merkbaar verbeteren. Om hetzelfde effect te halen als de gewone luchtverversing in een gebouw, zouden er 10 tot 1000 planten per vierkante meter vloer nodig zijn. De auteurs stellen daarom voor om vooral verder te onderzoeken hoe planten stoffen opnemen en wat planten doen voor welbevinden en productiviteit.

Het NASA-onderzoek is dus geen bewijs dat één plant, of een handvol planten, de lucht in je huis meetbaar schoner maakt. Frisse lucht komt vooral van ventileren. Het RIVM geeft aan dat voldoende ventilatie voorkomt dat stoffen zich binnen ophopen, en dat luchten helpt als de lucht niet fris meer is. Planten zijn een fijne aanvulling op een gezond huis, geen vervanging voor een open raam.

Welke plant past bij slaapkamer, woonkamer of kantoor?

Luchtkwaliteit mag een reden zijn om planten in huis te halen, maar maak er niet het enige criterium van. Kijk naar licht, formaat, verzorging en wie er voor de plant zorgt.

• Slaapkamer: hier staat vaak weinig licht en ben je overdag weg. De vrouwentong verdraagt volgens NC State Extension heel weinig licht en heeft in de winter slechts om de één à twee maanden een gietbeurt nodig. Kijk voor meer keuze bij planten voor de slaapkamer.
• Woonkamer: een Dracaena fragrans 'Massangeana' groeit rechtop en neemt weinig vloerruimte in, wat handig is naast een bank of kast. Een treurvijg wil juist een vaste, lichte plek en kan blad laten vallen als je hem vaak verplaatst.
• Kantoor: kies een plant die een weekend zonder water aankan en spreek af wie hem verzorgt. Een pothos hangt mooi over een kast, een Aglaonema blijft compact op een bureau. Ideeën voor de werkplek vind je bij planten op kantoor.

Heb je een kat of hond? Controleer dan eerst per soort of hij veilig is voor je dier, want een plek op het NASA-rijtje zegt daar niets over. Handig is een keuze uit de huisdiervriendelijke kamerplanten.

Kun je de plant die je kiest ook echt goed verzorgen?

Uiteindelijk bepaalt de verzorging of je plezier hebt van een plant, niet het label op het etiket. Een plant op een te donkere plek groeit nauwelijks, en een plant die te nat staat, gaat achteruit. Let daarom op drie dingen:

• Standplaats: kies een lichtplek die aansluit bij wat de soort vraagt, want zonder genoeg licht kan hij geen energie maken.
• Watergift: te veel water is een veelgemaakte fout. Bij de vrouwentong waarschuwt NC State dat de wortels dan rotten, dus laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen.
• Pot met afvoergat: overtollig water kan dan weg, zodat de wortels niet nat blijven staan.
• Schoon blad: neem stoffige bladeren af met een vochtige doek, zodat er weer meer licht op het blad valt.

Een gezonde plant die je met plezier verzorgt, doet meer voor de sfeer in huis dan een rijtje luchtzuiverende soorten die langzaam wegkwijnen.

Veelgestelde vragen over luchtzuiverende kamerplanten

Welke kamerplant zuivert de lucht het beste?

Een duidelijke winnaar is er niet voor een gewone woning. In testkamers verschilden soorten wel van elkaar, maar die verschillen vallen in een geventileerde kamer vrijwel weg. Kies daarom de plant die past bij het licht en de ruimte die je hebt. Een gezonde plant op de juiste plek is een betere keuze dan de soort met de hoogste score in een laboratorium.

Welke plant geeft 's nachts zuurstof?

Planten maken zuurstof via fotosynthese, en daarvoor hebben ze licht nodig. In het donker ademen ze, net als wij, en nemen ze een beetje zuurstof op. De hoeveelheden zijn in beide richtingen klein in verhouding tot een slaapkamer. Voor frisse lucht tijdens het slapen werkt een raam op een kier beter. Meer uitleg staat in het blog over planten en zuurstofproductie.

Welke luchtzuiverende plant heeft weinig licht nodig?

Uit het bekende NASA-rijtje kan de vrouwentong het best met weinig licht overweg. Toch groeit ook hij op een donkere plek langzaam, en dan heeft hij nog minder water nodig. Een kamer zonder raam is voor elke plant te donker. Meer soorten voor een plek met weinig licht vind je bij de kamerplanten voor in de schaduw.

Hoeveel luchtzuiverende planten heb je nodig?

Voor zichtbaar schonere lucht zou je volgens de berekening van Cummings en Waring zoveel planten nodig hebben dat je kamer een kas wordt. Voor een groene, prettige sfeer is het antwoord eenvoudiger: zoveel als je goed kunt verzorgen. Begin met een paar planten op plekken met passend licht en breid uit als dat goed gaat.

Welke planten zijn luchtzuiverend én makkelijk?

Uit de NASA-proef springt de vrouwentong eruit, omdat hij met weinig licht en weinig water toekan. Een Dracaena en een pothos zijn ook populair bij mensen met weinig tijd, al willen die wat meer licht. Makkelijk betekent wel dat je nog steeds op licht en water let. Bekijk de soort daarom vooral op verzorging, en zie luchtzuivering als bijzaak.

Vind in deze collectie een soort die past bij jouw kamer en ritme, en houd ventilatie als basis voor frisse lucht. Je bestelling gaat met gratis verzending de deur uit en wordt binnen 1 tot 3 werkdagen geleverd, rechtstreeks vanuit de kas. Door de verpakking op maat reist je plant stevig en veilig. Planten zijn levende producten en kunnen daarom niet retour. Is er bij aankomst iets mis, bijvoorbeeld door transportschade? Stuur dan binnen 48 uur een bericht naar info@pureplant.nl met je bestelnummer en foto's, zodat Pureplant met je zoekt naar een passende oplossing.