Planten terrarium groot: een grote bak opbouwen en beheersbaar houden

Heb je al eens een klein potje ingericht en wil je groter? Goed nieuws: een groot planten terrarium is in veel opzichten stabieler dan een klein exemplaar. Meer lucht, aarde en water vangen schommelingen op, zodat een foutje minder snel uit de hand loopt.

Daar staan drie aandachtspunten tegenover. Een gevulde bak is zwaar, de planten achterin krijgen minder licht en in een grote ruimte kan stilstaande lucht schimmel geven. Met de juiste opbouw houd je het toch beheersbaar.

Waarom is groot vaak makkelijker?

In een potje van een liter kan één eetlepel water te veel het hele klimaat kantelen. De aarde wordt drassig, het glas beslaat en het mos gaat schimmelen. In een bak van 60 liter valt dezelfde eetlepel weg in het geheel. Een groot volume werkt als een buffer.

Hetzelfde geldt voor temperatuur. Een klein glas warmt snel op als er even zon op valt en koelt 's nachts snel af. Een grote bak met veel substraat en water verandert trager van temperatuur, waardoor planten minder stress krijgen.

Daarnaast heb je ruimte voor planten die in een klein glas te groot worden. Je kunt spelen met hoogte, groepen maken en open plekken laten. Dat maakt het ontwerpen leuker en het resultaat natuurlijker. Het vraagt wel iets meer planning vooraf, want als de bak eenmaal gevuld is, verplaats je hem niet zomaar meer.

Welk formaat en welk gewicht moet je verwachten?

Glas, substraat, drainage en vocht tellen flink op. Onderstaande tabel geeft een indicatie voor een gevulde bak met een bodem van ongeveer 10 cm.

De ondergrond moet dat gewicht gelijkmatig dragen. Een zwevende wandplank of een glazen tafel is dan geen goed idee. Kies een stevig, vlak meubel, bijvoorbeeld een dressoir met een massieve bovenkant of een speciaal onderstel. Leg er een dunne rubberen mat onder, zodat het glas niet op één punt drukt als het meubel niet helemaal vlak is. Wil je gewicht besparen, gebruik dan hydrokorrels in plaats van grind voor de drainage.

Hoe beplant je in lagen?

In een grote bak werkt een indeling in drie lagen, net als in een bos. Hoge planten achterin, middelhoge ervoor en een groene vloer vooraan. Zo zie je alles en ontstaat er diepte.

Achtergrond. Hier zet je planten die 30 tot 50 cm hoog worden. De dwergpalm (Chamaedorea elegans) geeft een luchtig, tropisch silhouet en verdraagt wat minder licht. De vogelnestvaren (Asplenium nidus) vormt een brede rozet met glanzend blad. De zwaardvaren (Nephrolepis exaltata) vult hoeken op met sierlijke veren.

Midden. Planten van 10 tot 25 cm geven kleur en patroon. De gebedsplant (Maranta leuconeura) vouwt 's avonds zijn blad op, wat leuk is om te zien. Cryptanthus bivittatus, ook wel aardster, is een lage bromelia met gestreept blad. Episcia cupreata heeft koperkleurig blad en soms oranjerode bloemetjes.

Bodem. Bodembedekkers verbinden alles met elkaar. De kruipvijg (Ficus pumila) kruipt over stenen en hout omhoog. Mosvaren (Selaginella kraussiana) vormt zachte kussens. Slaapkamergeluk (Soleirolia soleirolii) groeit als een groen tapijt, maar houdt van vocht en gaat snel hangen bij droogte. Meer soorten per hoogte vind je in onze blog terrarium planten groot.

Hoe maak je hardscape en hoogteopbouw?

In een grote bak zie je snel dat alles vlak ligt. Hardscape, dus alles wat niet leeft, geeft structuur.

• Kurkwand: een achterwand van kurkschors verbergt het glas en geeft klimmers houvast. Plak hem vast met aquariumsiliconen, die geen schadelijke stoffen afgeven als ze uitgehard zijn.
• Hout: een grote wortel of tak die diagonaal loopt, trekt het oog van voor naar achter.
• Stenen: lavasteen of leisteen kun je stapelen tot terrassen, zodat de aarde achterin hoger ligt.

Diepte suggereer je met een paar trucs. Laat de bodem van voor naar achter oplopen, zodat achterste planten zichtbaar blijven. Zet grote bladeren voorin en fijne bladeren achterin, dan lijkt de achtergrond verder weg. En laat een kronkelend paadje van zand of kleine steentjes naar achteren lopen. Dat werkt als een perspectieflijn en maakt de bak visueel dieper dan hij is.

Wanneer heb je licht en ventilatie nodig?

Daglicht dringt maar een beperkt stuk door in een grote bak. Planten achterin of onderin krijgen daardoor vaak te weinig. Staat je terrarium verder dan een meter van het raam, of heeft de bak een diepte van meer dan 30 cm, dan is een kweeklamp bijna altijd nodig. De University of Minnesota Extension legt uit dat lichtsterkte snel afneemt met afstand, wat verklaart waarom de achterste rij het eerst gaat rekken.

Kies een ledbalk met daglichtkleur rond 6500 kelvin en zet hem 10 tot 12 uur per dag aan via een timer. Zo krijgen planten een vast ritme.

Ventilatie is het tweede punt. Een grote bak met een dicht deksel heeft veel stilstaande lucht, waardoor schimmel zich makkelijk ontwikkelt. Een ventilatiestrip, een strook gaas in het deksel of een open kier van 1 tot 2 cm aan de voorkant laat vocht ontsnappen. Zie je 's middags nog steeds druppels op het glas, maak de opening dan iets groter.

Hoe onderhoud je een grote bak?

Het onderhoud is niet moeilijker dan bij een klein terrarium, maar wel regelmatiger. Een vast schema helpt:

• Elke 2 tot 4 weken: uitlopers terugknippen, zodat snelle groeiers de langzame niet overwoekeren.
• Maandelijks: het glas binnen schoonmaken met een magneetruitenwisser uit de aquariumwinkel. Zo houd je het zicht helder zonder de bak te openen.
• Elk half jaar: dode planten vervangen en controleren of de drainage niet vol water staat.
• Na drie tot vijf jaar: het substraat vervangen. Organisch materiaal breekt af en klinkt in, waardoor wortels minder lucht krijgen.

Veelgestelde vragen

Kun je een groot terrarium zelf verplaatsen?

Een lege bak wel, een gevulde bak liever niet. Het gewicht is flink, en als je het glas tilt aan één kant, kan de kitrand scheuren. Moet hij toch verhuizen, haal dan eerst de planten eruit en schep het substraat in emmers. Zet hem daarna leeg op zijn nieuwe plek.

Kun je dieren houden in een groot plantenterrarium?

Kleine bodemdiertjes zoals springstaarten en pissebedden doen het goed. Ze ruimen schimmel en dood blad op. Voor kikkers, gekko's of andere reptielen heb je een terrarium nodig dat daarop is afgestemd, met verwarming en juiste ventilatie. Wil je dieren houden, vraag dan advies bij een dierenarts of gespecialiseerde winkel.

Wat kost een groot planten terrarium?

Een lege glazen bak van 60 cm kost 60 tot 150 euro. Met substraat, hardscape, verlichting en planten kom je al snel op 150 tot 350 euro. Een kant-en-klare, ingerichte bak van dat formaat kost vaak meer, omdat er veel handwerk in zit.

Kan een oud aquarium dienen als groot terrarium?

Ja, een aquarium is een van de meest gebruikte bakken voor een groot plantenterrarium. Het glas is dik en de kitranden zijn ontworpen voor water, dus dat zit wel goed. Je moet wel zelf een deksel maken en voor ventilatie zorgen. Een stappenplan vind je in een terrarium maken van een aquarium.

Ben je op zoek naar achtergrondplanten die ook buiten het glas mooi zijn? Kijk bij de planten voor je terrarium. Je profiteert van gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.