Planten terrarium schoonmaken zonder je planten te schaden

Is het glas troebel, groenig of ruikt het muf zodra je het deksel optilt? Een planten terrarium schoonmaken komt neer op drie dingen: het glas poetsen zonder chemie, dood blad weghalen en de oorzaak van algen of schimmel aanpakken. Met water, een microvezeldoek en een pincet kom je al een heel eind.

Laat schoonmaakmiddel uit de kast staan. Glasreiniger, allesreiniger en chloor laten resten achter die in een gesloten bak blijven hangen en planten, mos en het bodemleven beschadigen. Hieronder lees je per probleem wat wel werkt.

Hoe vaak moet je schoonmaken?

Een gezond terrarium heeft weinig onderhoud nodig. Door een vast ritme aan te houden, voorkom je dat kleine dingen grote problemen worden.

Kijk vooral goed na wat je ziet. Een terrarium dat helder is en fris ruikt, hoef je niet schoon te maken omdat het schema dat zegt.

Hoe poets je het glas van binnen?

De binnenkant van een terrarium is lastig bereikbaar, zeker bij een fles of bokaal met een smalle hals. Met een simpel hulpmiddel lukt het toch.

1. Knip een stukje microvezeldoek van ongeveer 10 bij 10 centimeter.
2. Maak het vochtig met lauw kraanwater of regenwater en wring het goed uit.
3. Klem het vast aan een lange stok, bijvoorbeeld een bamboestokje, een eetstok of een lange pincet. Een elastiekje of wasknijper houdt het op zijn plek.
4. Veeg in rustige bewegingen van boven naar beneden. Zo valt eventueel vuil op de grond in plaats van op de bladeren.
5. Spoel het doekje tussendoor uit.

Waarom geen glasreiniger? Glasreiniger bevat vaak ammoniak, alcohol of zeepachtige stoffen. In een open ruimte verdampen die snel, maar in een gesloten terrarium blijven ze in de lucht en het condenswater hangen. Dat kan bladranden bruin laten worden en het mos laten verkleuren. Ook het bodemleven, zoals springstaartjes en nuttige schimmels, heeft er last van. Zij ruimen juist dood materiaal op.

Hoe pak je algen op het glas aan?

Een groene waas of groene vlekken op het glas zijn algen. Die groeien als er tegelijk veel licht en veel vocht is. Wegpoetsen helpt even, maar ze komen terug als je de oorzaak niet aanpakt.

1. Kijk waar de algen zitten. Zitten ze vooral aan de kant van het raam of onder de lamp, dan is licht de hoofdoorzaak. Zitten ze overal, dan is het vooral te nat.
2. Verminder het licht. Zet het terrarium verder van het raam of kort de branduren van de lamp met twee uur in. Direct zonlicht op glas is een van de snelste routes naar algen.
3. Laat vocht ontsnappen. Zet het deksel een tot twee dagen op een kier, zodat het glas overdag grotendeels helder wordt.
4. Poets het glas. Veeg de algen weg met je vochtige microvezeldoek. Spoel het doekje vaak uit, anders smeer je ze uit.
5. Geef voorlopig geen water. Wacht tot je alleen nog lichte condens in de ochtend ziet.

Algen zijn niet schadelijk voor je planten, maar ze nemen wel licht weg en maken het terrarium minder mooi.

Witte schimmelpluis en een muffe geur

Zie je in een nieuw terrarium witte, pluizige draadjes op hout of aarde? Dat is in de eerste weken heel normaal. Het is meestal een schimmel die zich tegoed doet aan het verse hout of de organische stoffen in de grond. Na een paar weken verdwijnt het vaak vanzelf, zodra het evenwicht zich heeft ingesteld.

Het wordt een probleem als het blijft groeien, grijs of zwart wordt, of op planten zelf verschijnt. Samen met een muffe geur wijst dat op te veel vocht en te weinig luchtcirculatie. Zo pak je het aan:

• Ventileer. Haal het deksel er een paar dagen overdag af, zodat de lucht kan verversen.
• Verwijder de bron. Haal beschimmeld blad, rottende stengels en aangetaste stukjes hout er met een pincet uit.
• Schep de bovenste laag weg. Is de grond op een plek wit of grijs doorgroeid, schep dan de bovenste centimeter weg en vul aan met vers substraat.
• Vervang substraat als het blijft ruiken. Een zure of rotte geur na ventileren betekent vaak dat de drainagelaag vol water staat. Dan is een grote beurt nodig.

Uitgebreide informatie over soorten schimmel vind je in het artikel over schimmel in een planten terrarium.

Hoe snoei je en verwijder je dood blad?

Dode of gele bladeren lijken onschuldig, maar in de warme, vochtige lucht van een terrarium gaan ze snel rotten. Dat rottende materiaal is precies waar schimmel op groeit. Daarom haal je het er zo snel mogelijk uit.

Werk met een lange pincet of een kleine, scherpe schaar. Pak het blad vlak bij de stengel vast en trek het er rustig uit. Laat geen stukjes achter tussen het mos, want juist daar blijft het vochtig.

Groeit een plant tegen het glas aan, knip dan de langste stengels terug tot net boven een blad. Snelle groeiers zoals het slaapkamergeluk (Soleirolia soleirolii) en de sproetenplant (Hypoestes phyllostachya) kun je flink terugzetten zonder dat ze er last van hebben. Blad dat tegen het glas drukt, blijft nat en rot sneller. Meer technieken lees je bij terrarium planten snoeien.

Grote beurt: wanneer haal je alles eruit?

Soms is schoonmaken niet meer genoeg. Een grote beurt is slimmer als de grond blijvend zuur of rot ruikt, als er water in de drainagelaag blijft staan of als meerdere planten tegelijk wegkwijnen. Ook na een paar jaar kan de grond uitgeput raken.

1. Haal de planten er voorzichtig uit en zet ze tijdelijk in een bak met een vochtige doek erover.
2. Knip rotte of bruine wortels weg. Gezonde wortels zijn wit tot lichtbruin en stevig.
3. Gooi het oude substraat, de kool en het mos weg.
4. Was de pot met heet water en eventueel een scheut schoonmaakazijn. Spoel daarna minstens twee keer na met schoon water en laat hem volledig drogen.
5. Bouw opnieuw op met verse lagen en zet de gezonde planten terug.

Volgens de University of California IPM is overmatig water een van de meest voorkomende oorzaken van wortelproblemen bij binnenplanten. Geef na de grote beurt dus liever te weinig dan te veel.

Veelgestelde vragen

Waarom beslaat mijn terrarium zo erg?

Een beetje condens in de ochtend is normaal, dat is de waterkringloop van een gesloten terrarium. Blijft het glas de hele dag vol druppels, dan zit er te veel water in. Ook een warme plek of een lamp dicht op het glas zorgt voor extra condens. Zet het deksel een dag of twee op een kier.

Mag je azijn gebruiken in een terrarium?

Niet terwijl er planten in staan. Azijn is zuur en kan blad, mos en wortels beschadigen, ook in kleine hoeveelheden. Gebruik het alleen om een lege pot schoon te maken tijdens een grote beurt, en spoel daarna grondig na met schoon water. Voor gewoon onderhoud is water genoeg.

Hoe krijg je algen uit een terrarium?

Poets het glas met een vochtige microvezeldoek aan een lange stok en pak daarna de oorzaak aan. Algen groeien bij veel licht en veel vocht. Zet het terrarium uit de directe zon, verkort de branduren van een lamp en laat het deksel een paar dagen op een kier. Zo komen ze minder snel terug.

Is schimmel in een terrarium schadelijk?

Witte pluis in een nieuw terrarium is meestal onschuldig en verdwijnt vanzelf. Schimmel die blijft groeien, grijs of zwart wordt of op planten verschijnt, kan planten laten rotten. Verwijder aangetaste delen, ventileer een paar dagen en geef minder water. Ruikt het blijvend muf, dan is een grote beurt nodig.

Toe aan een frisse start met nieuwe planten? Bekijk onze collectie planten in glazen pot. We bieden gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Klopt er iets niet met een levende plant bij levering? Neem contact op, dan zoeken we samen een oplossing volgens ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.