Wintervaste hangplanten die buiten blijven staan

Ben je al eens een hangplant kwijtgeraakt na een koude winter? Dan lag het vaak niet alleen aan de vorst. Natte wortels die bevriezen, zijn voor een hangpot gevaarlijker dan droge kou. Wintervaste hangplanten zijn soorten die vorst in een pot doorstaan, zoals klimop (Hedera helix), kruipend klokje (Campanula poscharskyana) en penningkruid (Lysimachia nummularia).

Met de juiste soort en vijf eenvoudige stappen laat je je hangpot met een gerust hart buiten hangen.

Wat betekent wintervast voor een hangpot?

Hoe winterhard een plant is, wordt vaak aangegeven met een hardheidszone. Dat systeem komt van het Amerikaanse ministerie van landbouw (USDA) en deelt gebieden in op basis van de gemiddelde laagste wintertemperatuur.

Nederland zit grotendeels in zone 7b tot 8a. Een plant met zone 7 op het label overleeft een gemiddelde winter in de tuin. In een hangpot geldt die belofte niet. De kluit is klein, hangt vrij in de wind en bevriest volledig, terwijl wortels in de volle grond beschermd blijven.

Reken daarom in een pot twee zones strenger. Dat is een vuistregel, geen harde grens, maar hij voorkomt veel teleurstelling. Woon je in zone 8, kies dan een plant die tot zone 6 winterhard is. Zo heb je genoeg marge voor een koude week, en ook voor wortels die minder vorst verdragen dan het blad.

Welke wintervaste hangplanten kun je kiezen?

Deze tien soorten zijn tot minstens zone 6 winterhard en groeien goed over de rand van een pot. Onder blad zie je of de plant groen blijft of in de winter terugtrekt.

Een soort die zijn blad verliest, is niet dood. Penningkruid en klokje trekken zich in een koude winter terug in hun wortels en lopen in april opnieuw uit. Wie een hangpot wil die er ook in februari vol uitziet, combineert ze met een groenblijver als klimop of Waldsteinia. De juiste botanische naam kun je natrekken via bijvoorbeeld Waldsteinia ternata in de database van Kew.

Hoe maak je je hangpot in vijf stappen winterklaar?

Doe dit in de tweede helft van november, voordat de eerste strenge nachtvorst komt. Het kost per pot hooguit een kwartier, en het scheelt je in het voorjaar een lege pot.

1. Snoei licht. Knip lange, slappe ranken in, zodat de wind er minder vat op heeft. Laat het grootste deel van het blad staan, want dat beschermt het hart van de plant.
2. Controleer de drainage. Til de pot op en kijk of het afvoergat open is. Loopt er na een regenbui niets uit, prik het dan open.
3. Isoleer de pot. Wikkel de buitenkant in noppenfolie of een kokosmat. Zo bevriest de kluit trager en blijven temperatuurschommelingen kleiner.
4. Verplaats naar een beschutte hoek. Hang de pot tegen een muur, onder een overstek of in een hoek van het balkon. Daar is het een paar graden warmer en valt er minder regen.
5. Giet minder. In de winter verdampt een plant weinig. Geef alleen water als de grond op een paar centimeter diepte droog is, en dan op een vorstvrije dag.

Heb je meerdere hangpotten? Hang ze in de winter dicht bij elkaar. Samen vangen ze minder wind en houden ze elkaar een beetje warm.

Hoe voorkom je natte voeten?

Natte grond bevriest harder dan droge grond en blijft na de dooi lang koud. Wortels die wekenlang in water staan, krijgen geen zuurstof en gaan rotten. De plant ziet er bovengronds dan nog even goed uit, maar loopt in het voorjaar niet meer uit.

Een verstopt afvoergat herken je aan een paar signalen:

• Na een regenbui blijft er water op de grond staan.
• De pot voelt dagenlang zwaar aan, ook zonder regen.
• Er groeit groene aanslag of mos op de bovenkant van de grond.
• De grond ruikt muf of zuur.

Een handige truc is de pot in de winter iets schuin te hangen, of een kant van de pot iets hoger te zetten. Het water verzamelt zich dan aan de lage kant en loopt makkelijker weg via het gaatje. Leg daarnaast een laagje grind of kleikorrels onderin als je in het voorjaar verpot, zodat het gat niet dichtslibt met grond.

Wat doe je bij strenge of langdurige vorst?

Voorspelt het weerbericht een week of langer vorst onder de -10 °C? Dan is het verstandig de hangpot tijdelijk naar binnen te halen. Ook een wintervaste plant heeft in een kleine pot dan zijn grens bereikt.

Een onverwarmde schuur, garage of berging is daarvoor ideaal. Het vriest er minder hard, maar het blijft koud genoeg om de plant in rust te houden. Licht is voor groenblijvende soorten wel belangrijk: zet de pot bij een raam of haal hem na een week of twee terug naar buiten.

Zet de plant niet in de woonkamer. Bij 20 graden denkt hij dat het voorjaar is en maakt hij slappe, bleke scheuten. Die bevriezen direct als de pot weer buiten hangt. Na de vorstperiode hang je de pot op een grijze dag terug, zodat de overgang niet te groot is.

Geef binnen zo weinig mogelijk water. In een donkere schuur verdampt de plant nauwelijks, en natte grond zonder verdamping is precies de situatie waarin wortels gaan rotten.

Hoe start je je hangpot weer op in het voorjaar?

Wacht met de isolatie weghalen tot half maart, als de nachten niet meer structureel onder nul komen. Een late nachtvorst van een paar graden is voor deze soorten geen probleem.

Knip daarna bruin blad en kale ranken weg. Bij klimop en kardinaalsmuts snoei je lange uitlopers terug tot een mooie vorm. Penningkruid en klokje knip je bijna tot de grond terug, zodat de nieuwe scheuten ruimte krijgen.

Geef in april een eerste voeding met een organische korrelmest. De plant begint dan aan zijn groeiseizoen en kan die voeding goed benutten. Is de pot vol wortels, verpot dan naar een iets grotere maat met verse grond.

Zie je in april bij een soort nog geen nieuwe scheuten, gooi hem dan niet meteen weg. Kras met je nagel voorzichtig over een stengel of kijk bij de wortels. Is het weefsel eronder groen of zijn de wortels wit en stevig, dan leeft de plant nog en loopt hij vaak een paar weken later alsnog uit.

Veelgestelde vragen

Kan een hangplant de winter buiten overleven?

Ja, als je een wintervaste soort kiest en de pot beschermt. Klimop, Waldsteinia en kruipend klokje overleven een Nederlandse winter in een hangpot goed. Isoleer de pot met noppenfolie, hang hem uit de wind en zorg dat water weg kan. Eenjarige zomerbloeiers als petunia overleven de winter buiten niet.

Moet ik een wintervaste hangplant afdekken?

De plant zelf hoeft meestal niet afgedekt te worden, de pot wel. Wikkel de pot in noppenfolie of jute zodat de wortels minder hard bevriezen. Alleen bij lange strenge vorst met veel zon kun je groenblijvende soorten een paar dagen met vliesdoek beschermen tegen uitdroging.

Hoeveel graden vorst kan een hangplant hebben?

Dat verschilt per soort. Wintervaste soorten als klimop en dovenetel verdragen in de volle grond -20 °C of meer. In een hangpot ligt de grens lager, omdat de kluit volledig bevriest. Houd bij een geïsoleerde pot ongeveer -10 °C aan als grens voor langere periodes.

Water geven aan hangplanten in de winter?

Ja, maar spaarzaam. Groenblijvende soorten verdampen ook in de winter wat water. Geef alleen als de grond op een paar centimeter diepte droog is, en giet op een vorstvrije dag rond het middaguur. Een natte kluit die bevriest, doet meer schade dan een paar droge dagen.

Wil je weten welke soorten ook in de zomer mooi zijn in een hangpot? Lees dan ons artikel over balkon hangplanten. In de collectie winterharde planten vind je soorten die tegen een stootje kunnen. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Komt een plant toch niet in goede staat aan? Dan kun je rekenen op ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.