Planten in huiskamer

Planten in de huiskamer: dit overzicht behandelt het brede zoekwoord vanuit de invalshoek van de open keuken-woonkamer, een combinatie die in veel Nederlandse huizen voorkomt en die voor planten een ander soort omgeving creëert dan een gescheiden woonkamer: vetdamp, stoom, en ovenwarmte vanuit de keukenzijde van de ruimte.

De open keuken-woonkamer als twee zones in één ruimte

Waar het kantooroverzicht over zone-indeling (entree, werkvloer, etc.) uitging van fysiek gescheiden ruimtes, is een open keuken-woonkamer één ruimte met twee functionele zones zonder muur ertussen. Voor planten betekent dit dat de afstand tot de kookzone, niet de afstand tot een deur of muur, de relevante maat is.

Vetdamp bij bakken en frituren

Bij bakken en frituren komt vetdamp vrij die zich, in een open ruimte, verder kan verspreiden dan in een gescheiden keuken met dichte deur. Op planten kan dit een dun laagje neerslaan op bladeren, vergelijkbaar met stof (besproken in decoratie-overzicht) maar met een vettige samenstelling die water minder makkelijk afspoelt.

Planten met grote, gladde bladeren dichtbij de kookzone

Voor planten die toch dicht bij de kookzone staan, zijn soorten met grote, gladde bladeren (zoals een zamioculcas of een grote philodendron) makkelijker schoon te vegen dan soorten met veel kleine blaadjes (varens) of behaarde bladeren, waar vetdamp moeilijker af te nemen is.

Stoom bij koken

In tegenstelling tot vetdamp (een laagje op bladeren), is stoom een tijdelijke verhoging van luchtvochtigheid. Voor planten die juist hogere luchtvochtigheid waarderen (calathea, varens, besproken in eerdere overzichten), kan een plek met regelmatige stoomblootstelling (zonder de bijbehorende vetdamp van bakken, dus bijvoorbeeld bij een kookplaat voor pasta/groenten in plaats van frituren) incidenteel gunstig zijn, een ongebruikelijke positieve uitzondering op de algemene aanbeveling om gevoelige planten weg van de keuken te plaatsen.

Ovenwarmte: piekbelasting in plaats van constante warmte

Een oven geeft, tijdens gebruik, warmte af die hoger is dan de in eerdere overzichten besproken constante warmtebronnen (radiators, tv's), maar voor kortere, afgebakende periodes (de baktijd). Voor planten in de buurt van een oven betekent dit incidentele, relatief korte hitte-pieken in plaats van aanhoudende warmte.

Crassula en andere vetplanten verdragen incidentele hitte-pieken

Zoals besproken in het uitschieters-overzicht uit de slaapkamerreeks, verdragen vetplanten als crassula incidentele hitte goed, wat hen ook hier, bij een oven in de buurt, tot een geschikte keuze maakt voor de zone net buiten de directe ovenwarmte.

De 'zuivere' woonkamerzone, verder van de keuken

Voor wie liever geen rekening houdt met deze keukenfactoren, blijft het deel van de open ruimte verder van de kookzone (bijvoorbeeld rond de zitbank, besproken impliciet in eerdere overzichten over zichtbaarheid) een 'normale' woonkamerzone waar de eerder besproken aanbevelingen (statement-planten, huisdierveiligheid, decoratie) zonder extra keukenoverwegingen gelden.

Verzorgingstips

• Planten dicht bij de kookzone: regelmatig bladeren afnemen met een vochtige doek om vetdamp te verwijderen, vaker dan het reguliere afstoffen besproken in het decoratie-overzicht.
• Crassula bij de oven: geen aanpassing nodig voor incidentele hitte-pieken tijdens bakken.
• Calathea/varens bij stoom (niet bij frituren): kan, mits niet ook blootgesteld aan vetdamp, gunstig zijn voor luchtvochtigheid, maar blijf de algemene luchtvochtigheid-gevoeligheid van deze soorten in de gaten houden.

Veelgestelde vragen

Is een open keuken-woonkamer dan ongeschikt voor de meeste planten?

Niet voor de hele ruimte; vooral de directe kookzone vraagt aandacht, terwijl de rest van de ruimte (zoals besproken) een normale woonkamerzone blijft. Voor de meeste open keuken-woonkamers is alleen een beperkt deel van de ruimte daadwerkelijk blootgesteld aan vetdamp/stoom/ovenwarmte in relevante mate.

Geldt dit ook voor een kookplaat zonder afzuigkap, of maakt een afzuigkap dit overzicht minder relevant?

Een goed werkende afzuigkap vermindert vetdamp en stoom die de ruimte ingaan aanzienlijk, wat de overwegingen in dit overzicht minder prominent maakt. Zonder (goed werkende) afzuigkap zijn de hier besproken factoren relevanter.

Hoe verhoudt dit overzicht zich tot het overzicht over warmtebronnen in de woonkamer?

Dat overzicht ging over haarden en elektronica als puntwarmtebronnen. Dit overzicht voegt de keukenzijde van een open woonkamer toe als nieuwe bronnen-categorie (vetdamp, stoom, ovenwarmte), specifiek voor het open-plan woningtype dat in eerdere overzichten nog niet aan de orde kwam.