Bonsai schaar kopen: zo kies je het juiste snoeigereedschap

Ga je een bonsai schaar kopen, begin dan met één goede knipschaar voor fijn snoeiwerk. Daarmee knip je jonge scheuten, bladstelen en dunne twijgjes, en dat is het werk dat je het vaakst doet. Pas als je dikkere takken gaat verwijderen of wortels gaat snoeien, heb je extra gereedschap nodig, zoals een holle takschaar of een wortelschaar.

Het verschil tussen een prettige en een frustrerende schaar zit in de bek, het staal en hoe hij in je hand ligt. Hieronder zie je welke typen er zijn, waar je op let bij de kwaliteit en hoe je een schaar jarenlang scherp houdt.

Waarom zou je een speciale bonsaischaar gebruiken?

Een gewone tuinschaar is gemaakt voor struiken en rozen. De bek is breed en de snede kneust vaak een klein beetje. Bij een bonsai werk je in een dichte kroon met twijgjes van een paar millimeter dik. Een smalle, lange bek komt daar tussen zonder dat je andere takjes raakt.

Een schone snede heelt bovendien sneller. Een gekneusde tak droogt verder in dan nodig en laat een lelijk stompje achter. De RHS benadrukt bij het snoeien van struiken ook het belang van scherp gereedschap en een snede net boven een knop. Bij een bonsai geldt dat nog sterker, omdat elke snede zichtbaar blijft op een klein boompje.

Welke soorten bonsaischaren zijn er?

Bonsaigereedschap is vaak gespecialiseerd. Dat oogt ingewikkeld, maar elke vorm heeft een duidelijke taak. Zo weet je wat je nu nodig hebt en wat later kan.

Gereedschap	Waarvoor	Voor beginners?
Knipschaar met lange bek	Jonge scheuten en twijgjes in de kroon	Ja, de eerste aankoop
Bladschaar, klein en fijn	Bladeren en bladstelen knippen, uitdunnen	Handig bij kleinbladige soorten
Holle takschaar (concaaf)	Takken wegnemen vlak tegen de stam	Zodra je gaat vormen
Knoppentang	Stompjes en knobbels bolrond wegnemen	Later, bij verder uitwerken
Wortelschaar	Wortels inkorten bij verpotten	Handig, maar een oude schaar kan ook

De holle takschaar is het bekendste stuk bonsaigereedschap. Hij laat een ondiep holletje achter in plaats van een platte wond. Die wond groeit van de randen dicht en wordt na een paar jaar bijna onzichtbaar. Met een rechte schaar blijft vaak een bultje over.

Voor het verwijderen van een tak kies je trouwens het liefst het late voorjaar of de zomer, als de boom actief groeit. De wond gaat dan sneller dicht dan in de winter, omdat de boom op dat moment volop nieuw weefsel aanmaakt.

Gebruik je fijne knipschaar nooit voor wortels. Wortels zitten vol zand en korrels, en die maken de snede snel bot. Houd dus liever een aparte, eenvoudigere schaar voor het werk onder de grond.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Waar let je op bij de kwaliteit van een schaar?

Het staal bepaalt voor een groot deel hoe lang de schaar scherp blijft. Je ziet in de winkel vooral twee soorten.

• Koolstofstaal: wordt heel scherp en is goed na te slijpen. Het nadeel is dat het kan roesten als je het nat laat liggen. Olie het staal daarom na gebruik licht in.
• Roestvrij staal: vraagt minder onderhoud en is fijn als je niet elke keer wilt poetsen. Het is meestal wat duurder bij dezelfde kwaliteit.

Pak de schaar daarnaast vast als dat kan. De ogen moeten groot genoeg zijn voor je vingers, zodat je niet knelt tijdens een lange snoeisessie. De bekken moeten recht op elkaar sluiten, zonder speling aan de punt. Knip in een stukje papier: een goede schaar knipt tot helemaal in de punt zonder te scheuren.

Kijk ook naar het formaat. Een schaar van ongeveer 18 cm lang is voor de meeste bomen op de vensterbank prettig. Heb je een grotere buitenboom, dan geeft een langere schaar meer bereik en kracht.

Over de prijs: een goedkope schaar is prima om te ontdekken of bonsai iets voor je is. Merk je dat hij snel bot wordt of speling krijgt, dan loont een betere schaar. Die knipt jaren schoon en is met onderhoud makkelijk bij te houden.

Welke schaar past bij welke boom?

Een Chinese iep (Ulmus parvifolia) groeit in het seizoen snel door en vraagt geregeld knipwerk in de kroon. Daar is een fijne knipschaar met lange bek ideaal voor. Wie net begint met deze soort, leest meer in Chinese iep bonsai kopen.

Een Carmona (Carmona retusa) heeft kleine glanzende blaadjes en fijne twijgen. Met een kleine bladschaar kun je daar nauwkeurig tussen werken zonder de bloemknoppen te raken. Bij een Ficus (Ficus microcarpa) komt er melksap uit de snede. Veeg het staal daarna schoon, want opgedroogd sap maakt de schaar stroef.

Bij naaldbomen zoals jeneverbes knip je liever zo min mogelijk in het groen, omdat geknipte naaldpunten bruin verkleuren. Daar gebruik je de schaar vooral voor hele scheuten en takjes, en het fijne werk doe je met je vingers.

Hoe houd je je bonsaischaar scherp en schoon?

Maak de schaar na elke snoeibeurt schoon met een doekje. Zo verwijder je sap en vuil, en voorkom je dat het staal gaat roesten. Heb je een boom met een schimmel of een zieke tak geknipt, reinig de bekken dan met alcohol voordat je aan een andere boom begint. Zo draag je ziektes niet over van de ene naar de andere plant.

Leg daarna een druppel olie op het scharnier en wrijf de bekken dun in. Bewaar de schaar droog, het liefst in een etui of foedraal. Slijpen doe je alleen als hij echt niet meer schoon knipt. Voor fijne bonsaischaren is een fijne slijpsteen genoeg, en voor een dure schaar kan een slijpservice de moeite waard zijn.

Veelgestelde vragen

Heb ik meteen een complete gereedschapsset nodig?

Nee. Voor een eerste bonsai volstaat een goede knipschaar. Een set lijkt voordelig, maar bevat vaak onderdelen die je pas na jaren gebruikt. Breid liever uit als je merkt dat je iets mist.

Mag ik met een bonsaischaar ijzerdraad knippen?

Liever niet. Draad maakt een kerf in de snede, waarna de schaar niet meer schoon knipt. Gebruik er een aparte draadknipper voor.

Hoe dik mag een tak zijn voor een knipschaar?

Houd een paar millimeter aan. Bij dikkere takken moet je gaan wrikken, en dat beschadigt zowel de tak als de schaar. Gebruik dan een holle takschaar of een klein zaagje.

Is een linkshandige bonsaischaar nodig?

Meestal niet. De meeste bonsaischaren zijn symmetrisch gevormd en werken met beide handen. Let wel op de ogen, want die moeten comfortabel om je vingers passen.

Begin met een boom die bij je past

Heb je de schaar, maar nog geen boompje? In onze collectie bonsai voor binnen vind je soorten die het goed doen in huis. Wil je later een verzameling opbouwen, dan helpt bonsai bomen kopen je op weg. Je krijgt bij ons gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt daarnaast ons retour- en garantiebeleid, mocht er bij aankomst iets mis zijn.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.