Cactussen maken: knutselen of zelf een echte cactus stekken
Cactussen maken kan twee dingen betekenen. Je kunt een decoratieve cactus knutselen van vilt, papier, steen of beton, of je kunt een echte cactus maken door een stuk van een bestaande plant te stekken. Beide routes leveren een eigen cactus op, maar het resultaat is heel verschillend.
Een geknutselde cactus heb je in een middag klaar en hij hoeft nooit water. Een stek heeft weken nodig, maar groeit daarna jarenlang door. Welke route je kiest, hangt af van wat je zoekt: een leuk project met kinderen of een levende plant die je zelf hebt opgekweekt.
Welke route past bij jou?
Voordat je materiaal gaat kopen, helpt het om de twee routes naast elkaar te zetten.
| Knutselen | Stekken | |
|---|---|---|
| Benodigde tijd | 1 tot 3 uur, beton een paar dagen drogen | 10 minuten werk, daarna weken wachten |
| Materiaal | Vilt, papier, stenen of beton, lijm of naald en draad | Een moedercactus, schoon mes, cactusgrond en een potje |
| Resultaat na een maand | Een blijvend decoratiestuk | Een stek met de eerste wortels |
| Onderhoud | Af en toe afstoffen | Licht, water en een winterrust |
Knutselen is ideaal voor een donkere plek, een kinderkamer of als cadeautje. Stekken is voor wie het leuk vindt om een plant te zien groeien en al een cactus heeft of kent die wil delen.
Hoe knutsel je een cactus van vilt of papier?
Vilt is het fijnste materiaal, omdat het niet rafelt en je de randen dus niet hoeft af te werken. Voor een staande vilten cactus volg je deze stappen:
- Maak een patroon. Teken op papier een langwerpige vorm met een ronde top, zoals een halve augurk. Voor een bolcactus teken je een ovaal. Knip het patroon uit.
- Knip vier tot zes gelijke delen uit groen vilt. Hoe meer delen, hoe ronder de cactus wordt.
- Naai of lijm de delen aan elkaar. Naai ze langs de lange zijden aan elkaar met een simpele rijgsteek, of gebruik textiellijm. Laat onderaan een opening.
- Vul de cactus met fiberfill of watten tot hij stevig staat. Een paar knikkers of wat rijst onderin geeft gewicht, zodat hij niet omvalt.
- Werk de details af. Borduur met witte of gele draad korte streepjes als stekels, of naai een klein vilten bloemetje op de top.
- Zet hem in een potje. Vul een klein potje met kiezels of piepschuim en duw de cactus erin.
Van papier maak je een snellere variant. Vouw een strook groen karton als een harmonica, plak de uiteinden aan elkaar tot een cilinder en druk de bovenkant rond. Zo krijg je in een kwartier een cactus met ribben. Voor jonge kinderen werkt dit beter dan naaien.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Hoe maak je een cactus van steen of beton?
Wil je een cactus die buiten kan staan of heel lang meegaat, kies dan voor steen of beton. Gladde, ovale kiezels zijn de makkelijkste start. Was ze, laat ze drogen en schilder ze groen. Met een dun penseel of een witte verfstift zet je er daarna puntjes, streepjes of kruisjes op als stekels. Zet een paar stenen rechtop in een potje met zand, zodat het lijkt op een groepje bolcactussen.
Beton geeft een stoerder resultaat. Gebruik sneldrogende hobbybeton en een mal, bijvoorbeeld een schoon plastic flesje of een siliconen vorm in cactusvorm. Vet de mal in met wat olie, giet het beton erin en tik de mal een paar keer op tafel, zodat luchtbelletjes naar boven komen.
Laat het beton minimaal een dag uitharden voordat je de mal verwijdert, en daarna nog een paar dagen drogen voor je gaat schilderen. Draag bij het mengen handschoenen en werk in een geventileerde ruimte, omdat het poeder stoft en de huid kan irriteren.
Hoe stek je een echte cactus?
Een echte cactus maak je door een stuk van een bestaande plant te laten bewortelen. Makkelijke soorten om mee te beginnen zijn de schijfcactus (Opuntia microdasys), waarvan je een schijf losmaakt, en de pindacactus (Echinopsis chamaecereus), die losse zijstengels maakt. Ook een lid van de kerstcactus (Schlumbergera) wortelt vlot.
Gebruik een schoon, scherp mes en snijd in één beweging. Een gladde snede heelt beter dan een gerafelde, en een schoon mes voorkomt dat je ziektekiemen in de wond brengt. Bescherm je handen met handschoenen of een opgevouwen krant, vooral bij Opuntia, waarvan de fijne haakhaartjes lastig uit je huid te krijgen zijn.
Leg de stek daarna een tot twee weken op een droge, schaduwrijke plek. De snijrand droogt dan in tot een harde laag, zodat er geen rot kan ontstaan als hij in de grond staat.
Zet de stek vervolgens rechtop in droge cactusgrond, net diep genoeg om te blijven staan. Geef nog geen water, want zonder wortels kan de stek het niet opnemen en blijft het vocht rond de wond hangen. Zet het potje licht, maar niet in de felle zon. Na enkele weken verschijnen de eerste wortels.
Welke materialen en gereedschap heb je nodig?
Zo heb je alles in huis voordat je begint:
- Vilten cactus: groen vilt, papier voor het patroon, schaar, naald en draad of textiellijm, vulling, een klein potje en kiezels.
- Papieren cactus: groen karton, schaar, lijmstift of plakband en eventueel een potje.
- Stenen cactus: gladde kiezels, acrylverf in groentinten en wit, dunne penselen of verfstiften en een blanke lak.
- Betonnen cactus: hobbybeton, een mal, olie om in te vetten, handschoenen, een oude beker om te mengen en verf naar keuze.
- Echte stek: een gezonde moederplant, schoon mes, handschoenen of krant, cactusgrond en een potje met gat in de bodem.
Hoe werk je je cactussen mooi af?
Een geknutselde of gestekte cactus komt pas echt tot zijn recht in een passend potje. Kleine terracotta potjes geven een natuurlijke uitstraling, witte of pastelkleurige potjes maken het geheel speelser. Kies voor een echte stek altijd een pot met een gat in de bodem, zodat overtollig water weg kan.
Een laagje grind of fijne kiezels bovenop maakt het plaatje af. Bij een echte cactus heeft het ook nut: de voet van de plant blijft droog en de grond droogt gelijkmatiger op.
Leuk is om echte en gemaakte cactussen te combineren op een plank of vensterbank. Zet de levende planten op de lichtste plek vooraan en de geknutselde exemplaren op de schaduwkant. Zo krijg je een vol, groen geheel zonder dat de echte planten licht tekortkomen. Wil je een stap verder gaan, dan is een open glazen bak een mooi project; lees daarvoor ons artikel over zelf een plantenterrarium maken.
Veelgestelde vragen
Hoe maak je een cactus van vilt?
Knip vier tot zes gelijke, langwerpige delen uit groen vilt met behulp van een papieren patroon. Naai of lijm ze langs de lange zijden aan elkaar en laat onderaan een opening. Vul de cactus met fiberfill en wat rijst voor gewicht. Borduur stekels met witte draad en zet hem in een potje met kiezels.
Kun je van een afgebroken stuk cactus een nieuwe plant maken?
Ja, als het stuk gezond en stevig is. Snijd de breuk zo nodig recht af met een schoon mes en laat de wond een tot twee weken opdrogen. Zet het stuk daarna rechtop in droge cactusgrond en wacht met water tot er wortels zijn. Is het afgebroken deel zacht of verkleurd, dan is de kans op succes klein.
Welke verf gebruik je voor een cactus van steen?
Acrylverf werkt het best. Die hecht goed op steen, droogt snel en is in veel kleuren verkrijgbaar. Werk de stekels af met een fijn penseel of een witte verfstift. Een laagje blanke lak beschermt de verf, zodat je stenen cactus ook buiten of in een vochtige ruimte mooi blijft.
Hoelang duurt het voor een cactusstek wortelt?
Reken op drie tot acht weken in het voorjaar of de zomer. Bij warmte tussen 20 en 25 graden gaat het het snelst. In de winter kan het maanden duren. Je merkt dat er wortels zijn als je bij licht trekken weerstand voelt. Dan geef je de eerste kleine hoeveelheid water.
Heb je nog geen moederplant om van te stekken? In onze collectie cactussen vind je soorten die zich goed laten vermeerderen. We leveren met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. De verpakking op maat zorgt dat je plant veilig en onbeschadigd aankomt. Wil je daarna ook andere kamerplanten stekken, dan geeft de stekgids van de RHS een goed overzicht.
Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.
Lees ook
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.