Giftige planten voor katten in huis, tuin en vaas

Wie aan giftige planten voor katten denkt, kijkt meestal naar de vensterbank. Toch reikt het risico verder dan je kamerplanten. Een kat die naar buiten gaat, loopt langs struiken en bloembollen, en binnen staat er regelmatig een boeket op tafel. Juist dat boeket is berucht: lelies zijn voor katten de bekendste dodelijke plant, omdat al stuifmeel of vaaswater nierfalen kan veroorzaken. Kijk dus naar drie plekken tegelijk: je huis, je tuin of balkon en de vaas.

Op welke drie plekken gaat het mis?

In huis. Binnen gaat het meestal om een verveelde kat die aan een kamerplant knabbelt. Het typische ongeluk is een kat die kwijlt na een hap van een plant met irriterend sap, zoals een Dieffenbachia (Dieffenbachia seguine). Vervelend, maar zelden levensbedreigend.

In de tuin of op het balkon. Buiten heb je minder zicht op wat je kat doet. Hier gaat het vaak mis met struiken die worden gesnoeid, waarbij takjes op de grond blijven liggen, of met een kat die in een pas beplante bak gaat graven en een bol te pakken krijgt.

In de vaas. Een boeket staat vaak op een tafel of vensterbank waar je kat gewoon overheen loopt. Stuifmeel valt op zijn vacht, hij drinkt uit de vaas of speelt met een gevallen bloemblad. Dit is de plek die mensen het vaakst over het hoofd zien, en ook de gevaarlijkste.

Welke tuinplanten en struiken zijn giftig voor katten?

Een aantal veelvoorkomende tuinplanten staat op de plantenlijst voor katten van de ASPCA als giftig. Vaak zit het probleem in een bepaald deel van de plant.

Katten eten minder snel planten dan honden, dus buiten blijft het vaak bij een incident. Let wel op jonge katten, die alles uitproberen. Snoei je taxus of buxus, harkt dan meteen alle takjes op, zodat er niets blijft liggen om mee te spelen.

Waarom zijn snijbloemen en boeketten zo gevaarlijk?

De grootste boosdoener in een boeket is de lelie (Lilium). Ook de daglelie (Hemerocallis) is voor katten gevaarlijk. Alle delen van deze planten zijn giftig: blad, bloem, stengel en stuifmeel. Bij katten kan al een kleine hoeveelheid acuut nierfalen veroorzaken. Waarom juist katten zo gevoelig zijn, is nog niet helemaal bekend.

Het verraderlijke is dat je kat niet aan de lelie hoeft te knabbelen. Het oranje stuifmeel valt makkelijk op de vacht als je kat langs het boeket loopt. Bij het poetsen likt hij het er vervolgens af. Ook het vaaswater kan giftige stoffen bevatten, en veel katten drinken graag uit een vaas.

Krijg je een boeket met lelies, zet dat dan in een kamer waar je kat niet komt, of geef het een plekje op kantoor. Knippen van de meeldraden verkleint het risico op stuifmeel, maar maakt de bloem zelf niet veilig. Vraag bij een bestelling of bloemist gerust om een boeket zonder lelies.

Waarom vragen bollen en zaden in het najaar extra aandacht?

In het najaar plant je voorjaarsbollen zoals tulp, narcis en hyacint (Hyacinthus orientalis). In die periode liggen de bollen vaak in een open zak in de schuur, de garage of op het aanrecht. Een kat die met een bol gaat spelen, bijt er gemakkelijk in. In de bol zitten de giftige stoffen het meest geconcentreerd.

Ook vers geplante bollen in een bak op het balkon zijn aantrekkelijk. Losse grond nodigt uit tot graven, en dan komt een bol zo boven. Leg na het planten een laag grind of een stuk gaas op de grond, zodat je kat er niet in kan graven.

Daarnaast vallen er in het najaar zaden en bessen van struiken. Taxuszaden zitten in rode besjes. Het rode vruchtvlees zelf is niet het probleem, het zaad binnenin wel.

Hoe herken je vergiftiging en wat doe je?

1. Let op signalen. Denk aan kwijlen, braken, diarree, niet willen eten, sloomheid, verstoppen of veel drinken en plassen. Bij lelies kunnen de eerste uren rustig verlopen, terwijl de nieren al schade oplopen.
2. Bewaar een blad of bloem. Met een stukje plant kan de dierenarts precies zien waar het om gaat. Zo verlies je geen tijd aan raden.
3. Maak een foto van de hele plant of het boeket, als je niets kunt meenemen.
4. Bel de dierenarts. Bij lelies bel je altijd direct, ook zonder klachten.
5. Neem mee naar de praktijk: het plantendeel, de tijd waarop het gebeurde en eventueel braaksel in een zakje.

Wat je in de eerste minuten zelf kunt doen, lees je in ons stappenplan voor een kat die van een giftige kamerplant heeft gegeten.

Hoe maak je je tuin en huis stap voor stap veiliger?

Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. Werk zone voor zone:

• Vaas: zet boeketten met lelies nooit in huis, en andere boeketten op een plek waar je kat niet komt.
• Tuin: vervang de meest risicovolle struiken in de loop van de tijd door soorten die als niet giftig bekendstaan.
• Balkon: scherm bollenbakken af met gaas of grind, zodat er niet gegraven wordt.
• Schuur: bewaar bollen en zaad in een afgesloten bak.
• Huis: zet giftige kamerplanten in een kamer die dicht kan, en kies voor de rest veilige soorten.
• Afleiding: geef je kat kattengras, zodat hij zijn kauwbehoefte ergens anders kwijt kan.

Welke soorten je wel kunt kiezen, lees je in ons artikel welke planten zijn veilig voor katten.

Veelgestelde vragen

Waarom zijn lelies zo gevaarlijk voor katten?

Lelies bevatten een stof die bij katten acuut nierfalen kan veroorzaken. Waarom katten hier zo gevoelig voor zijn, is nog niet volledig bekend. Al een likje stuifmeel of een slok vaaswater kan genoeg zijn. De eerste uren merk je vaak weinig, terwijl de nieren wel schade oplopen. Bel daarom altijd direct je dierenarts bij contact met een lelie.

Welke tuinplanten zijn giftig voor katten?

Bekende voorbeelden zijn taxus, buxus, hortensia, narcis en tulp. Ook oleander (Nerium oleander) en vingerhoedskruid (Digitalis purpurea) zijn giftig. Vaak zit het probleem in een specifiek deel, zoals de bol of het zaad. Controleer de soorten in je tuin op de ASPCA-lijst voor katten en vraag bij twijfel advies aan je dierenarts.

Is vaaswater van bloemen giftig voor een kat?

Bij lelies wel, omdat giftige stoffen uit de stelen in het water terechtkomen. Bij andere bloemen hangt het af van de soort. Daarnaast bevat vaaswater vaak snijbloemenvoeding en bacteriën, wat maagklachten kan geven. Zet vazen daarom buiten bereik van je kat en ververs het water regelmatig.

Wat kost een bezoek aan de dierenarts bij vergiftiging?

Dat verschilt per praktijk en behandeling. Een consult kost meestal enkele tientallen euro's. Bij een lelievergiftiging is vaak een opname met infuus nodig, en dan kunnen de kosten oplopen tot enkele honderden euro's of meer. Vraag bij je praktijk naar een indicatie.

Wil je een binnenomgeving met planten die als niet giftig voor katten bekendstaan? Kijk dan in de collectie huisdiervriendelijke kamerplanten. Bij Pureplant krijg je gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. Je plant komt rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.