Hang cactussen: soorten die mooi over de rand groeien

Ja, er bestaan cactussen die naar beneden hangen. Soorten als Rhipsalis, rattenstaartcactus en kerstcactus groeien met lange, slierende stengels over de rand van een hangpot. Het zijn geen woestijnplanten, maar bos- of epifytische cactussen: soorten die van nature op takken van bomen groeien.

Dat verschil is belangrijk voor de verzorging. Hang cactussen willen meer vocht en minder fel licht dan de bolcactus op je vensterbank. Behandel je ze als een woestijncactus, dan verdrogen of verbranden ze.

Wat maakt een hangcactus anders?

Een woestijncactus groeit in open, droog terrein met felle zon en weinig regen. Hij heeft een dikke, vaak bolle vorm om zoveel mogelijk water op te slaan met zo weinig mogelijk verdamping. Stekels beschermen hem tegen dieren en geven een beetje schaduw.

Een epifytische cactus leeft heel anders. Hij groeit in de tropische en subtropische bossen van Midden- en Zuid-Amerika, hoog in de bomen. Zijn wortels klampen zich vast aan schors en mos, en halen vocht uit regen, dauw en de vochtige boslucht. Omdat er geen grond is om op te staan, laten de stengels zich zakken en hangen ze naar beneden.

Onder het bladerdak valt het licht gefilterd, en de lucht is vochtiger dan in de woestijn. Daardoor hebben de meeste hangcactussen weinig of zachte stekels en dunnere stengels. Ze slaan minder water op en drogen dus sneller uit. Dat is de reden dat je ze vaker water geeft dan een gewone cactus.

Wat zijn de mooiste hangende soorten?

Elke soort heeft een eigen stengelvorm, zodat je met twee of drie soorten al een heel gevarieerd beeld krijgt.

• Rhipsalis (Rhipsalis baccifera). Dunne, ronde, groene stengels die als een waterval naar beneden vallen. Binnen worden ze 60 tot 100 centimeter lang. Een verwante soort, Rhipsalis paradoxa, heeft driehoekige leden die aan elkaar lijken te schakelen als een ketting.
• Rattenstaartcactus (Aporocactus flagelliformis). Dikkere, ronde stengels van een à anderhalve centimeter, bezet met korte, zachte stekels. Ze hangen 60 tot 120 centimeter naar beneden en krijgen in het voorjaar felroze buisbloemen. Deze soort verdraagt meer zon dan de andere.
• Visgraatcactus (Selenicereus anthonyanus). Platte stengels met diep ingesneden, zigzaggende randen die op een visgraat lijken. Ze worden 50 tot 100 centimeter lang en groeien eerst omhoog voordat ze gaan hangen. Bloeit zelden binnen, maar het blad is al opvallend genoeg.
• Kerstcactus (Schlumbergera truncata). Platte, getande leden die in bogen over de rand vallen. Blijft compacter, met stengels van 30 tot 50 centimeter, maar bloeit in de winter volop in roze, rood, wit of oranje.

Wie meer wil weten over de herkomst van deze geslachten, kan ze opzoeken bij Kew Plants of the World Online. Rhipsalis baccifera is bijzonder: het is de enige cactus die van nature ook buiten Amerika voorkomt, in Afrika en Sri Lanka.

Welke plek en hoeveel licht?

In het bos krijgen deze cactussen licht dat door de bladeren van de bomen gefilterd wordt. Directe middagzon achter glas is voor hen veel te fel. De stengels verkleuren dan rood of geelachtig en kunnen bruine, ingezakte plekken krijgen. Die verbranding herstelt niet.

Een oost- of westraam werkt het best. Daar krijgen ze zachte ochtend- of avondzon en verder helder licht. Aan een zuidraam kun je ze ophangen als er vitrage hangt of als de plant een meter van het glas af hangt. Een noordraam is voor Rhipsalis vaak net genoeg, maar de groei gaat daar trager en de kerstcactus zal er minder bloeien.

Houd ook rekening met temperatuur. Vlak onder het plafond is het warmer dan op ooghoogte, zeker boven een radiator. Te warme, droge lucht laat de stengels verschrompelen. Hang de plant liever naast dan boven de verwarming.

Hoe geef je water en voeding door het jaar?

Hangcactussen hebben een duidelijke groeiperiode en een rustperiode. Door je watergift en voeding daarop af te stemmen, groeien ze harder en bloeien ze beter.

Gebruik cactusvoeding of kamerplantenvoeding op halve sterkte, want deze soorten zijn gevoelig voor te veel zouten. Meer over voeding lees je in ons artikel over voeding voor cactussen.

Hoe hang je een cactus op zonder ongelukken?

Een hangpot met natte grond weegt al snel 3 tot 6 kilo. Valt die naar beneden, dan heb je niet alleen een kapotte plant maar ook een kapotte vloer of erger. Kies dus een bevestiging die past bij je plafond of wand.

• Beton: boor een gat en gebruik een betonplug met een schroefhaak. Die houdt makkelijk 10 kilo of meer.
• Gipsplaat: een gewone plug houdt hier onvoldoende. Gebruik een hollewandplug of spreidanker, of zoek een houten balk met een balkzoeker.
• Waterafvoer: kies een hangpot met ingebouwde schotel of een binnenpot met gat in een dichte sierpot. Zo druppelt er na het gieten geen water op de vloer.

Hang de pot zo, dat je er zonder trapje bij kunt of hem makkelijk af kunt halen. Dan geef je vaker en rustiger water in plaats van haastig vanaf een stoel.

Hoe stek je een hangcactus voor een vollere pot?

Hangcactussen zijn eenvoudig te stekken. Door de stekken terug in de moederpot te zetten, krijg je sneller een volle, weelderige plant.

1. Neem een stengel af. Knip bij Rhipsalis of rattenstaartcactus een stuk van 10 tot 15 centimeter af met een schone schaar. Bij de kerstcactus draai je een stukje van twee of drie leden los bij een verbinding.
2. Laat drogen. Leg de stek twee tot vijf dagen op een droge plek uit de zon. De snijwond sluit dan af, zodat hij niet gaat rotten in vochtige grond.
3. Zet hem op. Steek de stek 2 tot 3 centimeter diep in licht vochtige cactusgrond, bij voorkeur bovenin de bestaande pot, waar de plant kaal is.
4. Houd licht vochtig. Giet spaarzaam totdat je na drie tot vier weken nieuwe groei ziet. Dan is de stek beworteld.

De RHS-gids over stekken geeft nog meer achtergrond over het nemen van stekken bij kamerplanten.

Veelgestelde vragen

Welke cactus hangt het mooiste?

Voor een waterval van dunne groene sliertjes is de Rhipsalis baccifera de mooiste keuze. Wil je bloemen, kies dan een rattenstaartcactus met roze voorjaarsbloei of een kerstcactus die in december bloeit. De visgraatcactus is de beste keuze als je een opvallende, grafische vorm zoekt. Ze zijn goed te combineren.

Hoe lang worden hangende cactussen?

Dat verschilt per soort. Rhipsalis en rattenstaartcactus kunnen binnen 60 tot 120 centimeter lang worden. De visgraatcactus bereikt 50 tot 100 centimeter, de kerstcactus blijft met 30 tot 50 centimeter compacter. Het duurt meestal enkele jaren voor ze hun volle lengte hebben.

Hoe vaak geef je een hangcactus water?

In voorjaar en zomer ongeveer eens per week, zodra de bovenste 2 centimeter droog is. In herfst en winter eens per twee tot drie weken. Een hangpot droogt sneller uit dan een pot op de vloer, omdat warme lucht naar boven stijgt. Voel dus liever wat vaker dan dat je een vast schema aanhoudt.

Kan een hangcactus buiten hangen in de zomer?

Ja, van half mei tot september, zodra de nachten boven de 12 graden blijven. Kies een beschutte plek in de halfschaduw, zoals onder een overkapping of in een boom. Laat hem geleidelijk wennen aan het buitenlicht, anders verbranden de stengels. Haal hem binnen voordat de nachten kouder worden.

Op zoek naar een cactus die mooi over de rand groeit? Kijk in onze collectie hangplanten voor binnen. Je bestelt met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. Onze planten komen rechtstreeks vanuit de kas, in een verpakking op maat zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Levende planten vallen onder ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.