Hangplanten systeem kiezen: rails, katrollen en haken vergeleken

Wie meerdere planten wil ophangen, heeft grofweg vier systemen om uit te kiezen: losse haken, een plafondrail, een katrolsysteem en een vrijstaand frame. Welk hangplanten systeem het beste werkt, hangt vooral af van twee dingen. Het eerste is je plafond: beton, gipsplaat of houten balken. Het tweede is het aantal planten dat je wilt hangen. Voor één of twee planten zijn losse haken genoeg. Vanaf drie planten op een rij, of in een huurhuis, wordt een systeem interessant.

Welke vier systemen zijn er?

Hieronder staan de vier systemen naast elkaar. De draagkracht geldt bij een goede bevestiging in een geschikt plafond. De prijzen zijn een indicatie per systeem, zonder planten en potten.

Een losse haak is eenvoudig, maar elke plant betekent een nieuw gat. Een rail schroef je één keer vast, daarna verschuif je de haken naar wens. Een katrol komt aan een haak of rail, zodat je de plant kunt laten zakken. Een frame of plantenrek staat op de vloer en heeft geen gaten nodig. Voor de details van de bevestiging zelf lees je ons artikel over hangplanten aan het plafond bevestigen.

Welk plafond heb je?

Voor je iets koopt, wil je weten waar je in boort. De plug moet bij het materiaal passen, anders scheurt hij eruit.

• Beton: veel voorkomend in flats en nieuwbouw. Je herkent het aan het zware boorwerk en grijs stof. Tik je erop, dan klinkt het massief. Gebruik een steenboor en een nylon plug. Beton draagt het meeste gewicht.
• Gipsplaat: vaak in verlaagde plafonds en zolders. Tik je erop, dan klinkt het hol. Boor je erin, dan komt er wit poeder uit. Een gewone plug houdt hier niet. Gebruik een hollewandplug of tuimelplug, die zich achter de plaat openvouwt, of schroef in de houten of metalen profielen erachter.
• Houten balken: in oudere huizen en op zolder. Soms zichtbaar, soms verborgen achter een plafond. Een schroefhaak recht in de balk houdt goed. Met een balkzoeker of een klopje vind je de balk, want het geluid wordt daar doffer.

Twijfel je? Boor eerst een klein proefgat op een onopvallende plek, dan zie je aan het stof waar je mee te maken hebt. Let op leidingen en kabels: in betonnen plafonds lopen vaak leidingen naar de lichtpunten.

Hoe reken je met gewicht?

Het gewicht van een droge pot zegt weinig. Potgrond neemt water op en wordt dan veel zwaarder. Reken daarom altijd met de pot direct na het gieten. Deze richtwaarden gelden voor een kunststof pot met plant en natte grond:

Een keramische pot kan daar nog een paar kilo bovenop doen. Houd een veiligheidsmarge van minstens een factor twee aan. Weegt je natte pot 4 kilo, kies dan een haak en plug die minimaal 8 kilo dragen. Zo vang je schokken op, bijvoorbeeld als je de pot per ongeluk aanstoot of als de plant groeit. Bij een rail tel je alle potten bij elkaar op en vergelijk je dat met de totale draagkracht van de rail én de pluggen.

Wanneer is een katrol handig?

Een katrol, ook wel plantenlift genoemd, zit tussen de haak en de plant. Hij bestaat uit een veermechanisme met een koord. Trek je de plant omlaag, dan blijft hij op die hoogte hangen. Duw je hem iets omhoog, dan rolt het koord weer op.

Zo kun je de plant laten zakken om water te geven, zonder trap en zonder morsen. Een katrol verdient zich dus vooral terug bij planten die veel water vragen, zoals varens, of bij planten die hoog hangen, bijvoorbeeld boven een trapgat of in een hoge woonkamer. Bij een vetplant die je eens per drie weken giet, is het minder nodig.

Let bij het kiezen op de maximale belasting, want die is vaak lager dan bij een gewone haak. Kies een koord dat niet rafelt en controleer het één keer per jaar. Een koord dat dun of pluizig wordt, vervang je direct.

Hoe verdeel je meerdere planten netjes?

Hang je meerdere planten naast elkaar, laat dan minstens 30 tot 50 centimeter tussen de haken. Zo hebben de ranken ruimte en groeien ze niet door elkaar heen. Bij grote varens of hangplanten met lange, brede ranken kun je beter 60 centimeter aanhouden.

Wissel de hoogtes af. Drie planten op exact dezelfde hoogte ogen strak, maar ook wat stijf. Door ze 20 tot 40 centimeter te laten verspringen, krijg je een levendiger beeld.

Denk wel aan het licht. Een plant die hoger en dichter bij het raam hangt, vangt het licht weg voor de plant erachter of eronder. Zet de soort met de grootste lichtbehoefte het dichtst bij het raam en de schaduwverdragende soort, zoals een Efeutute (Epipremnum aureum), verder naar achteren. De University of Minnesota Extension laat zien hoe snel lichtsterkte afneemt met de afstand tot het raam.

Hoe monteer je het systeem?

1. Aftekenen: bepaal met een rolmaat en potlood waar de haken of de rail komen. Houd rekening met de afstand tot het raam en de loopruimte.
2. Controleren: check met een leidingzoeker of er geen kabels of leidingen lopen op de plek waar je boort.
3. Boren: gebruik de juiste boor voor je plafond en een boordiameter die past bij de plug. Houd de boor recht.
4. Pluggen en schroeven: zet de plug erin en draai de haak of de rail vast tot hij stevig zit. Bij een rail zet je eerst de buitenste schroeven, dan de middelste.
5. Testen: hang een emmer met water aan de haak die ongeveer het dubbele weegt van je natte pot. Laat hem een paar minuten hangen en trek er zacht aan. Geeft er niets mee, dan zit het goed.
6. Ophangen: hang de planten op en controleer na een week nog een keer of alles stevig zit.

Veelgestelde vragen

Hoeveel gewicht kan een plafondhaak in gipsplaat dragen?

Dat verschilt sterk per plug. Een gewone plug houdt in gipsplaat nauwelijks iets. Een hollewandplug of tuimelplug draagt meer, meestal een paar kilo tot rond de 10 kilo volgens de verpakking. Voor zwaardere planten schroef je bij voorkeur in een balk of profiel achter de plaat. Houd altijd een ruime veiligheidsmarge aan.

Welk ophangsysteem werkt in een huurwoning zonder boren?

Een vrijstaand frame of plantenrek is de beste keuze, omdat je nergens iets aan hoeft te bevestigen. Ook een klemstang tussen vloer en plafond of een beugel over een deur of gordijnrail kan werken. Let op het gewicht en vraag bij twijfel je verhuurder om toestemming.

Wat kost een plantenrail voor het plafond?

Een eenvoudige plafondrail met enkele haken koop je vanaf ongeveer 20 tot 40 euro. Uitgebreidere systemen met meer haken, een langere rail of een designafwerking kosten al snel 50 tot 100 euro of meer. Reken daarnaast op een paar euro voor pluggen en schroeven.

Hoe ver hang je hangplanten uit elkaar?

Laat minstens 30 tot 50 centimeter tussen de haken, bij grote planten liever 60 centimeter. Zo hebben de ranken ruimte, blijft er lucht tussen het blad en vangt de ene plant het licht niet weg voor de andere.

Staat je systeem klaar? In onze collectie hangplanten voor binnen vind je soorten voor elke plek en elke hoogte. Je krijgt gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

En is er toch iets met je plant bij aankomst, dan geldt ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.