Kleine bladeren: planten met fijn blad voor binnen

Planten met kleine bladeren zien er fijn en luchtig uit, maar ze vragen net iets meer aandacht dan hun grootbladige familie. Klein blad heeft weinig reserve: het verdampt relatief veel vocht en droogt daardoor sneller uit. Daarom doen de meeste kleinbladige kamerplanten het best bij een wat hogere luchtvochtigheid en een grond die nooit helemaal kurkdroog wordt.

Soorten als Soleirolia, Ficus pumila en Peperomia rotundifolia gaan daar goed mee om, zeker in een terrarium of op een lichte plank.

Waarom hebben sommige planten klein blad?

Bladgrootte is een aanpassing aan de plek waar een plant van nature groeit. Een groot blad vangt veel licht, maar verliest ook veel water via de huidmondjes, de kleine openingen waardoor een plant ademt en verdampt. Planten die van oorsprong op rotsen, boomstammen of de bosbodem groeien, hebben daarom vaak kleine blaadjes die dicht op elkaar staan.

Die dichte groei is slim. Tussen al die blaadjes blijft een laagje vochtige lucht hangen, zodat de plant minder snel uitdroogt. Veel kleinbladige soorten zijn ook kruipers of klimmers die met luchtwortels houvast zoeken, zoals Ficus pumila tegen een boomstam.

In huis werkt het omgekeerd. Door de verwarming is de lucht er droger dan op de natuurlijke groeiplaats. Het dunne, kleine blad merkt dat als eerste. Zo begrijp je meteen waarom luchtvochtigheid bij deze groep zo belangrijk is.

Welke tien kleinbladige soorten zijn geschikt voor binnen?

Hieronder vind je tien planten met klein blad die je binnen goed kunt houden. Ze verschillen vooral in groeivorm: sommige vormen een kussen, andere hangen of klimmen. Kies dus eerst waar de plant komt en kijk dan naar licht en vocht.

Soort	Groeivorm	Licht	Vocht
Slaapkamergeluk (Soleirolia soleirolii)	Laag kussen	Licht, geen felle zon	Grond licht vochtig, hoge luchtvochtigheid
Kruipvijg (Ficus pumila)	Kruiper en klimmer	Halfschaduw tot licht	Gelijkmatig vochtig
Peperomia rotundifolia (Peperomia rotundifolia)	Hangend	Licht	Tussendoor laten opdrogen
Callisia (Callisia repens)	Kruipend, hangend	Licht, wat ochtendzon	Licht vochtig
Draadwingerd (Muehlenbeckia complexa)	Warrig, hangend	Licht	Gelijkmatig vochtig
Pilea depressa (Pilea depressa)	Kruipend	Halfschaduw	Vochtig, hoge luchtvochtigheid
Klimop (Hedera helix), kleinbladige cultivars	Klimmer, hanger	Halfschaduw tot licht	Licht vochtig, koelere plek
Mozaïekplant (Fittonia albivenis), mini	Laag, bossig	Halfschaduw	Vochtig, hoge luchtvochtigheid
Mosvaren (Selaginella kraussiana)	Mosachtig tapijt	Halfschaduw	Altijd vochtig
Lampionplant (Ceropegia woodii)	Lange hangers	Licht, wat zon	Tussendoor goed laten opdrogen

Let op het verschil tussen de laatste soort en de rest. De lampionplant heeft vetachtig blad dat water opslaat en verdraagt droogte dus beter. De mosvaren en Pilea depressa zijn het tegenovergestelde: die hebben constant vocht nodig. Wil je de namen controleren, dan vind je bij Kew Plants of the World Online de herkomst en de geaccepteerde botanische naam per soort. Meer soorten met ronde blaadjes vind je in ons overzicht van planten met kleine ronde blaadjes.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Welke kleinbladige planten passen in een terrarium?

Een gesloten terrarium is voor veel kleinbladige soorten een ideale plek. Het glas houdt de luchtvochtigheid hoog, zodat het fijne blad niet uitdroogt. Geschikt zijn vooral de soorten die van vocht en halfschaduw houden: Selaginella, Fittonia, Pilea depressa, Soleirolia en jonge Ficus pumila.

Soorten die tussendoor willen opdrogen, zoals de lampionplant en Peperomia rotundifolia, zijn minder geschikt voor een dichte bak. Daar blijft het te nat en krijg je sneller rotting.

Zo houd je een terrarium met fijn blad bij:

• Zet de bak op een lichte plek zonder directe zon, want achter glas warmt de lucht snel op.
• Veeg condens weg als de wanden dagenlang beslagen blijven. Te veel vocht geeft schimmel.
• Geef alleen een paar lepels water als de grond aan de rand lichter van kleur wordt.
• Knip uitlopers die tegen het glas drukken terug, zodat de bak niet dichtgroeit.

De RHS geeft in haar gids over terrariums en flessentuinen dezelfde vuistregel: kies langzame groeiers die hetzelfde klimaat willen. Kant-en-klare opstellingen vind je in onze collectie terrarium.

Hoe verzorg je planten met fijn blad?

Kleine blaadjes hebben weinig water in voorraad. Een plant met fijn blad reageert daardoor snel op droogte, soms binnen een dag. Geef liever vaker een kleine hoeveelheid water dan af en toe een grote plens. Zo blijft de grond gelijkmatig vochtig en krijgen de wortels geen natte voeten.

Voel voordat je giet met je vinger in de bovenste centimeter grond. Is die droog, dan geef je water tot er net iets uit de onderkant van de kweekpot loopt. Laat het schoteltje niet vol staan, want stilstaand water laat de fijne wortels rotten.

Droge lucht zie je bij deze planten meteen terug in bruine puntjes. Het randje van een klein blad ligt het verst van de nerven en droogt het eerst uit. Bij een groot blad valt zo'n randje minder op, bij een blaadje van een halve centimeter is het hele blad dan bruin. Helpen doet:

• planten groeperen, zodat ze samen een vochtiger microklimaat maken;
• de pot op een schaal met natte hydrokorrels zetten, zonder dat de pot in het water staat;
• een plek kiezen uit de buurt van de radiator.

Volgens de University of Florida IFAS werkt groeperen beter dan af en toe sprayen, omdat het effect van een nevel binnen minuten verdwenen is.

Hoe houd je de plant vol door te knippen?

Veel kleinbladige soorten groeien in lange sprieten. Zonder ingreep worden die aan de voet kaal en hangt al het blad aan het uiteinde. Regelmatig toppen voorkomt dat. Toppen betekent dat je het groeipuntje aan het eind van een stengel wegknipt.

Na het toppen loopt de plant uit op de knopen lager aan de stengel. Uit één stengel komen dan twee of drie nieuwe scheuten, zodat de plant dichter en voller wordt. Bij Callisia, Muehlenbeckia en Ficus pumila zie je dat al binnen een paar weken.

Knip het liefst in het voorjaar en de zomer, als de plant actief groeit. Dan herstelt hij snel. In de winter groeit hij nauwelijks, waardoor een knipbeurt dan vooral kale stukken oplevert. Gebruik een scherpe schaar of nagelschaartje, want een stompe schaar kneust de dunne stengels.

De stukjes die je afknipt, kun je vaak stekken. Leg ze op vochtige grond of zet ze in water. Bij Callisia en Hedera wortelen stekjes binnen twee weken, zodat je de pot er later weer mee kunt opvullen.

Hoe combineer je klein blad met groot blad?

Fijn blad valt pas echt op als het een tegenhanger heeft. Een paar contrasten die goed werken:

• Tapijt onder een grote plant. Zet Soleirolia of Selaginella als ondergroei in de pot van een Monstera of Alocasia. Het groene kussen maakt de kale grond onder het grote blad af.
• Hanger naast een solitair. Laat Muehlenbeckia of de lampionplant van een plank hangen naast een grootbladige plant op de vloer. Het warrige en het strakke versterken elkaar.
• Kleur tegen kleur. Combineer het zilveradrige blad van een Fittonia met een donkergroen groot blad, zodat de tekening van het kleine plantje beter zichtbaar wordt.

Houd bij een combinatie in één pot wel rekening met dezelfde waterbehoefte, anders krijgt één van de twee te veel of te weinig.

Veelgestelde vragen

Welke kamerplant heeft de kleinste blaadjes?

Slaapkamergeluk (Soleirolia soleirolii) heeft blaadjes van nog geen halve centimeter en is daarmee een van de fijnste kamerplanten. Ook mosvaren (Selaginella kraussiana) heeft minuscule blaadjes die op mos lijken. Beide vragen een vochtige plek, bijvoorbeeld in een terrarium, omdat zulk klein blad snel uitdroogt.

Waarom krijgen kleine blaadjes bruine puntjes?

Meestal door droge lucht of een grond die te ver is opgedroogd. De punt van een blad ligt het verst van de nerven en krijgt als laatste water, dus die sterft als eerste af. Bij klein blad valt dat extra op. Verhoog de luchtvochtigheid door te groeperen en geef vaker kleine hoeveelheden water, zodat de grond gelijkmatig vochtig blijft.

Welke kleinbladige plant past in een terrarium?

Kies soorten die van vocht en halfschaduw houden en langzaam groeien. Mosvaren, mini Fittonia, Pilea depressa en Soleirolia passen goed in een gesloten bak. Vermijd soorten die tussendoor moeten opdrogen, zoals de lampionplant, want in een dicht terrarium blijft het voor die planten te nat.

Groeien kleinbladige planten langzaam?

Niet per se. Callisia, Muehlenbeckia en Ficus pumila groeien in het voorjaar en de zomer juist vlot en vragen dan regelmatig een knipbeurt. Fittonia en Pilea depressa zijn rustiger. In de winter staan bijna alle soorten stil, zodat je dan minder water geeft.

Zoek je een plantje met fijn blad voor een plank, vensterbank of glazen pot? In onze collectie kleine planten vind je compacte soorten die daar goed passen. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Komt een levende plant toch niet goed aan, dan kun je rekenen op ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.