Planten en stekjes: van stekje naar volwaardige plant

Wie goedkoop aan planten wil komen, begint vaak met stekjes. Een stekje kost een paar euro of niets als je het ruilt, een jonge plant ligt rond de tien tot twintig euro en een volwassen exemplaar al snel boven de veertig. Het verschil betaal je in tijd. Van stekje tot volle plant duurt het bij de meeste soorten één tot twee jaar. Een jonge plant staat na een seizoen al mooi, een volwassen plant heb je vanaf de eerste dag.

Wat is het verschil tussen een stekje, een jonge plant en een volwassen plant?

De drie fases verschillen vooral in prijs, wachttijd en risico. Een overzicht met richtprijzen voor een gangbare soort zoals Epipremnum:

Fase	Richtprijs	Wachttijd tot een volle plant	Risico
Stekje zonder wortels	0 tot 5 euro	12 tot 24 maanden	Hoger, niet elk stekje slaat aan
Beworteld stekje	3 tot 10 euro	9 tot 18 maanden	Middel
Jonge plant, pot 12 cm	8 tot 20 euro	4 tot 9 maanden	Laag
Volwassen plant, pot 17 tot 24 cm	25 tot 80 euro	Geen	Laag

Bij zeldzame soorten liggen de prijzen veel hoger, ook voor stekjes. Daar is het prijsverschil tussen stekje en plant vaak het grootst, en dus ook de verleiding om zelf te stekken. Een eerlijke kanttekening: je koopt bij een stekje ook een stukje onzekerheid. Een jonge plant uit de kas heeft al een gezond wortelstelsel en een groeiritme.

Welke planten zijn makkelijk te stekken?

Voor je eerste stekjes kies je soorten die snel wortel maken en vergevingsgezind zijn. Deze zeven zijn een goede start.

Soort	Stekmethode	Beworteltijd
Epipremnum (Epipremnum aureum)	Kopstek met luchtwortel, water	2 tot 4 weken
Vadertjetijd (Tradescantia zebrina)	Kopstek, water of grond	1 tot 2 weken
Monstera (Monstera deliciosa)	Stengelstek met knoop, water	3 tot 6 weken
Vrouwentong (Dracaena trifasciata)	Bladstek, grond of water	6 tot 12 weken
Peperomia (Peperomia obtusifolia)	Kopstek of bladstek, grond	3 tot 5 weken
Wasbloem (Hoya carnosa)	Stengelstek met twee knopen, water of grond	3 tot 8 weken
Graslelie (Chlorophytum comosum)	Uitloper met worteltjes, grond	1 tot 2 weken

Een knoop is het verdikte punt op de stengel waar een blad of luchtwortel uitkomt. Daar zitten de cellen die nieuwe wortels kunnen vormen. Zonder knoop groeit een stekje bij Monstera en Hoya niet. Bij vrouwentong duurt het lang, en een bladstek van een bontbladige vorm verliest vaak zijn gele rand. Wil je weten hoe dat zit, dan legt de RHS goed uit hoe bladstekken werken.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Stek je in water of in grond?

Beide methodes werken. Welke je kiest, hangt af van de soort en van wat je leuk vindt.

Stekken in water:

1. Knip een stek van 10 tot 15 centimeter net onder een knoop, met een schone schaar.
2. Haal de onderste bladeren weg, zodat er geen blad onder water komt te staan.
3. Zet de stek in een glas met water op kamertemperatuur, met minstens één knoop onder water.
4. Zet het glas op een lichte plek zonder felle zon en ververs het water elke week.

Stekken in grond:

1. Knip de stek op dezelfde manier en laat hem bij vetplanten eerst een dag drogen, zodat het wondje dichtgaat.
2. Steek hem een paar centimeter diep in vochtige stekgrond of een mix van potgrond en perliet.
3. Zet er een doorzichtig plastic zakje of bakje over om de lucht vochtig te houden.
4. Houd de grond licht vochtig, niet nat.

Water is leuk voor beginners, omdat je de wortels ziet groeien. Grond is beter voor soorten die snel rotten, zoals Peperomia en vetplanten. De RHS-gids over stekken van kamerplanten beschrijft beide methodes met foto's.

Wanneer zet je een stekje in een pot?

Een waterstek zet je over als de wortels 3 tot 5 centimeter lang zijn. Wacht je langer, dan worden het typische waterwortels die moeite hebben met de overstap naar grond. Te vroeg, en het stekje heeft nog te weinig wortels om water op te nemen.

Gebruik een kleine pot van 8 tot 10 centimeter met een drainagegat en luchtige kamerplantengrond, eventueel met wat perliet erdoor. Een grote pot lijkt aantrekkelijk, maar veel natte grond rond een klein wortelstelsel geeft kans op rot.

Houd de grond de eerste twee tot drie weken gelijkmatig vochtig. De wortels moeten zich aanpassen van water naar grond, en in die overgang droogt een stekje snel uit. Daarna geef je water zoals bij een volwassen plant van dezelfde soort: pas als de bovenste laag droog is.

Waar ruil of koop je stekjes?

Stekjes vinden is makkelijk, zeker als je de juiste plekken kent. Let wel op de kwaliteit.

• Ruilgroepen: op sociale media en in veel steden zijn stekjesgroepen en ruilmiddagen. Je neemt zelf stekjes mee en gaat met andere naar huis.
• Buurtbieb en stekjesmuur: sommige bibliotheken en buurthuizen hebben een plank waar je stekjes ophaalt en neerzet.
• Marktplaatsen: online vind je veel stekjes te koop, van gewone tot zeldzame soorten.
• Controleer het stekje: vraag bij een onbekende verkoper naar een foto van de moederplant. Kijk op de foto of er een knoop aan zit, of het blad stevig is en of je geen plaagjes ziet, zoals witte pluisjes of kleine stipjes aan de onderkant van het blad.

Een stekje van iemand anders kan ongedierte meenemen. Zet het de eerste weken apart van je andere planten, zodat een eventuele plaag zich niet verspreidt.

Waarom mislukken stekjes?

Bijna elke mislukte stek heeft een van deze vier oorzaken.

Rot. De voet van de stek wordt bruin en zacht. Vaak komt het door te veel water in de grond, of door blad dat onder water staat en gaat rotten. Knip het rotte deel weg en begin opnieuw met vers water of drogere grond. Hoe je te veel water herkent, lees je in het artikel over planten die te veel water hebben gekregen.

Te weinig licht. Een stekje heeft energie nodig om wortels te maken. Op een donkere plek gebeurt er weken niets, tot het stekje langzaam wegkwijnt. Zet het bij een raam, maar niet in de felle middagzon.

Te koud water. Koud kraanwater remt de wortelvorming. Gebruik water op kamertemperatuur en zet het glas niet op een koude vensterbank in de winter.

Geen groeipunt. Een stuk stengel of blad zonder knoop kan wel wortels maken, maar geen nieuwe scheut. Je houdt dan een blad met wortels dat nooit een plant wordt. Knip daarom altijd net onder een knoop.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat een stekje wortels krijgt?

Dat verschilt per soort. Snelle stekkers zoals Tradescantia en graslelie maken binnen één tot twee weken wortels. Epipremnum en Monstera doen er drie tot zes weken over. Vrouwentong en andere vetplanten kunnen twee tot drie maanden nodig hebben. In het voorjaar en de zomer gaat het sneller dan in de winter, omdat er meer licht is.

Hoeveel stekjes kun je van één plant nemen?

Neem nooit meer dan een kwart tot een derde van de plant in één keer. De moederplant heeft genoeg blad nodig om te blijven groeien en te herstellen. Bij een volle Epipremnum of Tradescantia kun je makkelijk vijf tot tien stekjes nemen. Bij een kleine plant hou je het bij één of twee.

Kun je in de winter stekken?

Het kan, maar het gaat trager. In de winter is er minder licht en groeit een plant langzamer, dus ook de wortelvorming verloopt trager. Zet stekjes op de lichtste plek in huis of onder een groeilamp. Het voorjaar en de vroege zomer zijn de beste periode, omdat de plant dan vanzelf in de groei is.

Hebben stekjes voeding nodig?

Niet zolang ze wortels maken. Een stekje zonder wortels kan geen voeding opnemen, en voeding in het water bevordert juist algen. Pas als het stekje een paar weken in grond staat en nieuw blad maakt, geef je een halve dosis kamerplantenvoeding.

Heb je liever meteen een plant die al gevuld is, of wil je een moederplant om zelf van te stekken? In de collectie planten voor beginners vind je soorten die makkelijk groeien en goed te stekken zijn. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, zodat je zeker weet dat je start met een gezonde plant.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.