Planten in weckpot: zelf een klein terrarium maken

Een weckpot is een fijne basis voor een klein, gesloten terrarium. Door de pot af te sluiten, ontstaat een eigen waterkringloop: vocht verdampt uit de bodem en planten, condenseert tegen het glas en komt weer terug in de bodem. Je hebt daarvoor vooral vier lagen nodig: drainage, actieve kool, terrariumgrond en een groene bovenlaag met planten en mos.

Het belangrijkste is dat je planten kiest die klein blijven en graag in een vochtige omgeving groeien. Fittonia, Peperomia, kleine varens en mos passen daar goed bij. Met de juiste opbouw en een rustige start kun je daarna verrassend weinig onderhoud hebben.

Wat heb je nodig?

Voor een planten in weckpot-project heb je geen ingewikkelde materialen nodig. Kies bij voorkeur een heldere weckpot met rubberring en een goed sluitend deksel. Zo kun je de vochtigheid binnenin beter vasthouden.

• Een weckpot met rubberring: de afgesloten omgeving zorgt voor een hoge luchtvochtigheid.
• Kleikorrels: deze vormen de onderste drainagelaag en geven overtollig water ruimte onder de bodem.
• Actieve kool: een dunne laag tussen drainage en grond wordt vaak gebruikt bij terrariums.
• Terrariumgrond: hierin kunnen de wortels van je planten groeien.
• Mos: een mooie bodembedekker die bovendien goed past bij een vochtige omgeving.
• Een lange pincet: handig om kleine planten precies op hun plek te zetten.
• Een plantenspuit: hiermee kun je heel gericht een kleine hoeveelheid water geven.

Maak de materialen schoon voordat je begint. Zo verklein je de kans dat je vuil of ongewenste organismen in je afgesloten terrarium brengt. Voor meer uitleg over materialen en de opbouw kun je ook onze pagina over terrarium benodigdheden bekijken.

Hoe bouw je de vier lagen op?

Een gesloten terrarium werkt het prettigst wanneer je niet zomaar alles op elkaar stapelt. Iedere laag heeft een eigen functie. De precieze dikte hangt af van de grootte van je weckpot, maar met onderstaande verhouding heb je een goed uitgangspunt.

1. Drainagelaag, ongeveer 2 tot 3 cm: begin met kleikorrels. Deze laag ligt onder de grond en biedt ruimte voor overtollig water. Zo blijven de wortels minder snel langdurig in een natte bodem staan.
2. Actieve kool, ongeveer 0,5 tot 1 cm: strooi hier een dunne laag actieve kool overheen. Houd de laag bescheiden, want je hoeft hiermee geen dikke scheiding tussen de korrels en de bodem te maken.
3. Terrariumgrond, ongeveer 5 tot 8 cm: dit wordt de wortelzone. Maak de laag dik genoeg om de wortelkluiten van je planten volledig in te kunnen zetten. Zo krijgen de planten voldoende ruimte om zich te verankeren.
4. Mos en planten: plaats nu de planten en werk de zichtbare grond af met mos. Zet hogere planten wat meer naar achteren en lage soorten vooraan. Zo ontstaat diepte, ook in een kleine pot.

De RHS adviseert voor gesloten terrariums een drainagelaag, voldoende potgrond voor de wortelkluiten en vervolgens mos als afwerking. Een terrarium zet je daarna op een lichte plek met indirect licht. Directe zomerzon kan het glas sterk laten opwarmen.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Welke planten blijven klein in een weckpot?

Niet iedere kamerplant is geschikt voor een gesloten weckpot. Kijk niet alleen naar het formaat van het plantje dat je koopt, maar vooral naar de uiteindelijke hoogte en groeisnelheid. Een jonge kamerplant kan er klein uitzien en toch snel te groot worden voor je terrarium. De RHS raadt daarom vooral kleine, langzaam groeiende planten aan die een hoge luchtvochtigheid verdragen.

Plant	Eindhoogte*	Groeisnelheid
Fittonia (Fittonia albivenis)	ongeveer 10-20 cm	gemiddeld
Peperomia (Peperomia)	ongeveer 10-30 cm, afhankelijk van de soort	langzaam
Soleirolia (Soleirolia soleirolii)	ongeveer 5-10 cm hoog	snel
Kleine varens	ongeveer 10-30 cm, afhankelijk van de soort	langzaam tot gemiddeld
Mos	laagblijvend	langzaam tot gemiddeld

*De uiteindelijke grootte verschilt per soort en groeiomstandigheden. Controleer daarom altijd de specifieke soort voordat je deze in een kleine weckpot zet.

Fittonia en Peperomia zijn populaire keuzes voor een gesloten terrarium. Ook kleine varens en mos passen goed bij de hoge luchtvochtigheid. Soleirolia vormt snel een dicht groen tapijt en kan daardoor mooi als bodembedekker werken. Wil je verschillende soorten combineren? Kies dan planten die ongeveer dezelfde behoefte aan licht en vocht hebben. Zo voorkom je dat één plant het terrarium te snel overneemt.

Je kunt ook verder kijken in onze collectie terrariumplanten. Daar vind je soorten die passen bij de vochtige omstandigheden van een terrarium.

Hoe sluit je de pot en breng je hem in balans?

Dit is het moment waarop je liever te weinig dan te veel water gebruikt. Een gesloten terrarium heeft maar een kleine hoeveelheid extra water nodig, omdat vocht binnen de pot wordt hergebruikt. Geef na het planten voorzichtig water met een plantenspuit. De grond mag vochtig zijn, maar er hoort geen laag water onderin de pot te staan.

Sluit daarna de weckpot en kijk de eerste dagen naar het glas. Een lichte hoeveelheid condens in de ochtend of na een temperatuurwisseling is normaal. Zie je voortdurend dikke druppels en blijft het glas helemaal beslagen, dan is de omgeving waarschijnlijk te nat. Zet het deksel dan een tijdje open zodat een deel van het vocht kan ontsnappen.

Zie je juist helemaal geen condens en voelt de grond droog aan, controleer dan of het terrarium wat extra water nodig heeft. Voeg steeds maar een klein beetje toe. De RHS adviseert bij een gesloten terrarium spaarzaam water te geven en de condensatie te gebruiken als aanwijzing voor de vochtbalans. Te veel vocht vergroot namelijk het risico op rotting en schimmel.

Het kan even duren voordat je de juiste balans herkent. Geef jezelf daarom vooral de tijd om je weckpot te leren kennen. Een kleine aanpassing is meestal beter dan in één keer veel water toevoegen.

Hoe verzorg je de weckpot in de eerste weken?

De eerste weken zijn vooral een periode van observeren. Zet de weckpot op een lichte plek met veel indirect daglicht. Vermijd een vensterbank met felle, directe zomerzon, omdat de temperatuur achter glas snel kan oplopen. De RHS adviseert voor gesloten terrariums helder, indirect licht.

Je hoeft een goed afgesloten terrarium niet iedere week open te maken. Een gesloten omgeving houdt vocht vast en daardoor kan de pot veel langer zonder water dan een gewone kamerplant. Hoe vaak je uiteindelijk water moet toevoegen, hangt af van de pot, planten, hoeveelheid grond en omstandigheden. De RHS geeft aan dat gesloten terrariums soms maanden met weinig of geen extra water kunnen.

Open de pot af en toe kort om te controleren hoe de planten erbij staan en om dode blaadjes te verwijderen. Snoei wanneer een plant tegen het glas groeit of andere planten begint te verdringen. Gebruik daarvoor een schoon schaartje of een lange pincet. Zo houd je het mini-landschap overzichtelijk en voorkom je dat afgevallen plantmateriaal in de vochtige omgeving blijft liggen.

Wat kan er misgaan?

Schimmelpluis: zie je witte of grijze pluizige schimmel, haal het aangetaste materiaal zo snel mogelijk weg. Laat de pot daarna wat langer openstaan. Dood plantmateriaal kan in een vochtig terrarium snel gaan rotten.

Geel blad: gele of afstervende bladeren kunnen wijzen op te veel vocht. Verwijder het blad en controleer of er voortdurend veel condens aanwezig is. Laat de pot indien nodig langer luchten.

Algen tegen het glas: groene aanslag ontstaat makkelijker wanneer het terrarium langdurig erg vochtig is. Verminder overtollig vocht en geef de pot een lichte plek zonder directe zon. Blijft de aanslag zichtbaar, dan kun je het glas voorzichtig schoonmaken.

Hoelang blijft een weckpot terrarium leven?

Een goed opgebouwd gesloten terrarium kan jarenlang meegaan, maar er is geen vaste levensduur. De combinatie van planten, licht, vocht en potgrootte bepaalt hoe stabiel het geheel blijft. Sommige terrariums hebben maandenlang nauwelijks water nodig, terwijl andere eerder moeten worden bijgestuurd. Blijf daarom vooral kijken naar de planten en de vochtbalans.

Moet het deksel op de weckpot blijven?

Bij een gesloten terrarium mag het deksel normaal gesproken dicht blijven. Juist daardoor blijft de luchtvochtigheid hoog en kan vocht opnieuw worden gebruikt. Toch is af en toe luchten verstandig, zeker wanneer er veel condens ontstaat of je schimmel ziet. Een korte periode met het deksel open helpt overtollig vocht te laten ontsnappen.

Waar zet je een weckpot met planten neer?

Zet je weckpot op een lichte plek met helder, indirect daglicht. Een plek vlak naast een raam kan prima zijn, zolang de pot niet langdurig in felle directe zon staat. Achter glas kan de temperatuur snel oplopen. Vermijd ook radiatoren en andere warmtebronnen. Zo houd je de omstandigheden rustiger en stabieler voor de planten.

Kun je een cactus in een weckpot zetten?

Een cactus is meestal geen goede keuze voor een gesloten weckpot. Cactussen zijn aangepast aan veel drogere omstandigheden, terwijl een afgesloten terrarium juist een hoge luchtvochtigheid en weinig verdamping heeft. Kies voor een cactus liever een open terrarium. Voor een gesloten pot passen Fittonia, Peperomia, kleine varens en mos beter.

Wil je zelf aan de slag met planten in een weckpot? Begin klein, geef niet te veel water en kijk vooral goed naar wat er in de pot gebeurt. Juist dat maakt een gesloten terrarium zo leuk: je ziet de kleine waterkringloop letterlijk voor je.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.