Wat zegt onderzoek nu echt over planten op kantoor? Meerdere studies vinden positieve effecten op onder meer werktevredenheid, concentratie en productiviteit. In een bekend veldonderzoek van onderzoekers van Cardiff University, University of Exeter en University of Groningen steeg de gemeten productiviteit na het toevoegen van planten met 15%. Dat betekent alleen niet dat iedere medewerker automatisch 15% productiever wordt. Andere onderzoeken vinden kleinere of geen effecten. Het beeld is dus positief, maar genuanceerd.
Voor facilitair managers, HR-medewerkers en kantoorinrichters is dat misschien wel de belangrijkste uitkomst. Planten lijken vooral waarde te hebben als onderdeel van een prettige werkomgeving. De wetenschap geeft aanwijzingen voor voordelen, maar geen simpele formule voor het aantal planten dat je nodig hebt.
Wat was het bekendste onderzoek naar groen op de werkplek?
Een van de bekendste onderzoeken naar planten op kantoor verscheen in 2014 in Journal of Experimental Psychology: Applied. Onderzoekers van Cardiff University, University of Exeter, University of Groningen en University of Queensland voerden drie veldexperimenten uit in commerciële kantoren in Nederland en het Verenigd Koninkrijk.
De onderzoekers vergeleken zogenaamde ‘lean’ kantoren met kantoren die met planten werden verrijkt. Bij een lean inrichting lag de nadruk op een sobere werkomgeving. In de groene variant werden planten toegevoegd zonder de kantoorfunctie ingrijpend te veranderen.
De onderzoekers keken niet alleen naar wat medewerkers van de ruimte vonden. Ze onderzochten ook concentratie, tevredenheid over de werkomgeving en objectief gemeten productiviteit. Twee experimenten volgden de effecten bovendien gedurende meerdere weken of maanden. Daardoor ging het onderzoek verder dan een korte test in een laboratorium.
De resultaten waren over de drie experimenten heen positief voor de groene kantooromgeving. Medewerkers rapporteerden onder meer een hogere tevredenheid en betere concentratie. Ook de gemeten productiviteit lag hoger wanneer planten onderdeel waren van de werkomgeving.
Dat maakt dit onderzoek interessant voor een kantoor dat overweegt om structureel meer groen toe te voegen. Tegelijk blijft het één onderzoeksprogramma. Het is dus verstandig om de uitkomsten niet te vertalen naar een vaste belofte voor ieder kantoor.
Hoe wordt productiviteit met planten op kantoor gemeten?
Productiviteit klinkt eenvoudig, maar onderzoekers moeten het eerst meetbaar maken. In onderzoek naar planten op de werkplek gebeurt dat bijvoorbeeld met objectieve taakprestaties, zoals het aantal uitgevoerde taken of de snelheid en nauwkeurigheid waarmee medewerkers een opdracht uitvoeren.
In het onderzoek van Nieuwenhuis en collega’s werd naast vragenlijsten ook gekeken naar objectieve productiviteitsmaten. De onderzoekers rapporteerden dat het verrijken van een eerder sobere kantooromgeving met planten de productiviteit met 15% verhoogde. Dat percentage gaat over het verschil tussen de onderzochte kantoorcondities. Het betekent dus niet dat iedere medewerker na het neerzetten van een plant 15% meer werk verzet.
Ook ander onderzoek laat zien waarom voorzichtigheid belangrijk is. Een studie uit 2020 vergeleek laboratoriumonderzoek met twee veldstudies in callcenters. In het laboratorium presteerden deelnemers beter in een omgeving met planten of afbeeldingen van planten. In de twee onderzochte callcenters werden echter geen duidelijke effecten op prestaties of welbevinden gevonden.
De uitkomst is daarmee niet: planten verhogen altijd de productiviteit. Een eerlijkere conclusie is dat verschillende studies aanwijzingen geven voor een positief effect, maar dat de grootte van dat effect afhangt van de omgeving, de taak en de manier waarop onderzoekers meten.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Wat doen planten met welbevinden en stress?
Bij welbevinden kijken onderzoekers onder meer naar zelfrapportage. Medewerkers geven bijvoorbeeld aan hoe tevreden, ontspannen of geconcentreerd ze zich voelen. Zulke metingen zijn waardevol, maar ze vertellen iets anders dan een objectieve productiviteitstest.
Er zijn daarnaast studies waarin fysiologische reacties worden gemeten, zoals hartslag, hartslagvariatie of bloeddruk. Een systematische review van onderzoek naar planten en menselijke functies laat zien dat zulke experimenten uiteenlopen van korte blootstelling van enkele minuten tot onderzoeken waarin mensen weken of maanden in een omgeving met planten werken. De resultaten zijn daardoor niet één-op-één met elkaar te vergelijken.
Ook recenter onderzoek in echte werkomgevingen geeft een genuanceerd beeld. Wageningen Environmental Research onderzocht in 2019 en 2020 negen Nederlandse organisaties. Na het plaatsen van planten werden onder meer minder klachten over droge lucht, een hogere ervaren privacy, een aantrekkelijkere werkomgeving en meer tevredenheid over de werkplek gevonden. Voor veel andere onderzochte uitkomsten werd geen direct effect aangetoond.
Dat verschil tussen een korte blootstelling en een hele werkdag is belangrijk. Een experiment van bijvoorbeeld 30 minuten kan laten zien hoe iemand op dat moment reageert. Dat zegt nog niet automatisch wat er na een volledige werkdag, meerdere weken of een heel jaar gebeurt. Voor kantoorbeleid zijn juist die langere perioden interessant.
Verbeteren planten de luchtkwaliteit en verlagen ze het ziekteverzuim?
De bekende NASA-studie uit 1989 wordt vaak aangehaald als bewijs dat kamerplanten de lucht op kantoor zuiveren. In de experimenten onderzochten B.C. Wolverton en collega’s onder meer de verwijdering van stoffen zoals benzeen, trichloorethyleen en formaldehyde door planten en het bijbehorende groeimedium. Onder de onderzochte omstandigheden konden planten inderdaad bepaalde stoffen uit de lucht verwijderen.
Een kantoor is alleen geen afgesloten laboratoriumkamer. Ventilatie, luchtverversing, gebouwmaterialen en de hoeveelheid lucht in een ruimte spelen daar allemaal een rol. Daarom kun je de NASA-resultaten niet rechtstreeks vertalen naar de conclusie dat een paar planten de luchtkwaliteit van een modern kantoor merkbaar verbeteren. Ook het Pureplant EEAT-document benadrukt dat de NASA-studie niet als bewijs mag worden gebruikt dat één kamerplant de luchtkwaliteit in een gewone ruimte meetbaar verbetert.
Voor ziekteverzuim geldt iets vergelijkbaars. Onderzoek naar planten in kantoren laat interessante signalen zien, maar er is geen stevig bewijs voor een vaste vermindering van ziekteverzuim door alleen planten neer te zetten. In het Wageningse onderzoek werd wel een afname gevonden in bepaalde gezondheidsklachten, maar voor veel andere uitkomsten was geen direct effect aantoonbaar.
Een plant kan dus bijdragen aan de inrichting van een prettige werkplek, maar vervangt geen goede ventilatie, ergonomie, akoestiek of gezondheidsbeleid.
Welke belangrijke studies zijn er naar planten op kantoor?
| Studie | Jaar | Onderzochte groep of omgeving | Belangrijkste uitkomst |
|---|---|---|---|
| Nieuwenhuis et al., The Relative Benefits of Green Versus Lean Office Space | 2014 | Commerciële kantoren in Nederland en het VK | Positieve effecten op tevredenheid, concentratie en gemeten productiviteit; in de studie werd 15% hogere productiviteit gerapporteerd. |
| Wageningen Environmental Research, Effects of indoor plants on office workers | 2023 | Negen Nederlandse organisaties | Minder klachten over droge lucht, hogere ervaren privacy, aantrekkelijkere werkplek en meer tevredenheid. Geen direct effect op veel andere onderzochte uitkomsten. |
| Wolverton, Johnson & Bounds, NASA | 1989 | Gecontroleerde experimenten met binnenplanten | Planten konden onder de onderzochte omstandigheden bepaalde vluchtige stoffen uit de lucht verwijderen. |
| Do indoor plants improve performance and well-being in offices? | 2020 | Laboratoriumonderzoek en twee callcenter-veldstudies | Positieve effecten in het laboratorium, maar geen effect op prestaties en welbevinden in de twee onderzochte veldstudies. |
Deze studies laten vooral zien waarom één los percentage nooit het hele verhaal vertelt. Onderzoek verschilt in deelnemers, kantooromgeving, meetmethode en onderzoeksduur. De resultaten vullen elkaar daarom aan, maar spreken elkaar op sommige punten ook tegen. Dat is normaal bij onderzoek naar een complexe werkomgeving.
Hoe vertaal je deze uitkomsten naar je eigen kantoor?
Er bestaat geen wetenschappelijk vastgesteld aantal planten waarmee je gegarandeerd een bepaald effect bereikt. De onderzoeken geven daar geen universele formule voor. Je kunt daarom beter beginnen bij de ruimte zelf: waar werken mensen, waar kijken ze tegenaan en waar kan groen een duidelijke plek krijgen?
- Kijk naar zichtlijnen. Een plant heeft meer betekenis voor de werkomgeving als medewerkers hem daadwerkelijk zien. Denk aan een plant naast een werkplek, in een overlegzone of op een plek waar veel mensen langslopen.
- Combineer verschillende formaten. Een paar grotere planten kunnen een open ruimte structuur geven. Kleinere planten passen juist op bureaus of kasten.
- Houd rekening met licht. Kies een plant die past bij de hoeveelheid daglicht op die plek. Zo voorkom je dat een mooie kantoorplant op termijn achteruitgaat.
- Denk aan onderhoud. Planten hebben verzorging nodig. Een beplantingsplan dat niemand kan onderhouden, werkt in de praktijk minder goed.
- Gebruik onderzoek als richting, niet als belofte. De studies geven aanwijzingen voor voordelen, maar niet voor een gegarandeerd percentage meer productiviteit of minder ziekteverzuim.
Wil je de inrichting verder uitwerken? Bekijk dan ook de planten voor kantoor. Daar kun je de praktische vertaalslag maken naar planten die passen bij verschillende werkplekken. Vanuit de sitemap is ook kantoor inrichten met planten een logische vervolgstap als je vooral met plaatsing en inrichting bezig bent.
Bij Pureplant draait het uiteindelijk niet om zoveel mogelijk groen, maar om een kantoor waarin planten passen bij de ruimte én bij de mensen die er werken. Je planten worden rechtstreeks vanuit de kas geleverd, met gratis verzending, binnen 1 tot 3 werkdagen. De verpakking op maat zorgt ervoor dat ze zorgvuldig onderweg zijn.
Veelgestelde vragen over planten op kantoor onderzoek
Verhogen planten de productiviteit op kantoor?
Onderzoek laat aanwijzingen zien voor een positief effect, maar het effect verschilt per studie. In het bekende onderzoek van Cardiff University en University of Exeter lag de gemeten productiviteit in de groene kantoorconditie 15% hoger. Dat percentage betekent niet dat iedere medewerker automatisch 15% productiever wordt.
Hoeveel procent productiever word je van planten?
Er is geen vast percentage dat voor ieder kantoor geldt. Een bekend veldonderzoek rapporteerde 15% hogere productiviteit na het toevoegen van planten. Andere studies vonden geen duidelijk effect op prestaties. Het is daarom niet betrouwbaar om te zeggen dat planten je productiviteit standaard met een bepaald percentage verhogen.
Verlagen planten het ziekteverzuim?
Daarvoor is onvoldoende bewijs om een vaste daling van het ziekteverzuim aan planten toe te schrijven. Nederlands onderzoek in negen organisaties vond wel minder bepaalde gezondheidsklachten na het plaatsen van planten, maar vond voor veel andere uitkomsten geen direct effect. Planten zijn dus geen vervanging voor goed gezondheids- en arbeidsomstandighedenbeleid.
Hoeveel planten heb je nodig voor effect op kantoor?
Onderzoek geeft geen universeel aantal planten waarmee je een bepaald effect bereikt. Kijk daarom eerst naar de indeling, zichtlijnen, beschikbare ruimte, het licht en het onderhoud. Begin liever met goed geplaatste planten op zichtbare plekken dan met een willekeurig aantal. Zo kun je de inrichting stap voor stap uitbreiden.
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.