Wil je een tabaksplant die echt groot wordt? Kies dan de bostabak (Nicotiana sylvestris). Deze siertabak haalt in een goede zomer anderhalf tot ruim twee meter, met hangende witte bloembuizen die 's avonds zoet geuren.
Die hoogte komt niet vanzelf. Een forse siertabak groeit in één seizoen van zaadje tot reus en heeft daarvoor volle grond of een grote pot nodig, veel licht, veel water en een voedzame bodem. Hieronder lees je welke soorten groot worden en hoe je ze daarbij helpt.
Welke tabaksplanten worden echt groot?
Onder de naam siertabak worden meerdere Nicotiana-soorten verkocht. Veel tuincentrumvariëteiten zijn compacte perkplanten van dertig tot veertig centimeter. Voor een hoge plant achter in de border heb je een van deze drie nodig.
| Soort | Hoogte | Bloemkleur | Geur |
|---|---|---|---|
| Bostabak (Nicotiana sylvestris) | 150 tot 200 cm, soms hoger | Wit, lange hangende buizen | Sterk, vooral 's avonds |
| Siertabak (Nicotiana alata) | 60 tot 150 cm | Wit, groen, roze of rood | Sterk bij de witte vormen, 's avonds |
| Wisselende siertabak (Nicotiana mutabilis) | 100 tot 150 cm | Wit, verkleurend naar roze en paars | Licht |
De bostabak maakt het grootste blad, soms een halve meter lang, en vormt daarmee een echte blikvanger. De Nicotiana mutabilis is luchtiger en heeft honderden kleine bloemen tegelijk in drie kleuren, omdat elke bloem verkleurt naarmate hij ouder wordt. Wil je vooral geur op het terras, kies dan de witte Nicotiana alata.
Een eerlijke kanttekening: alle drie worden alleen echt groot als ze vroeg gezaaid zijn en goed gevoed worden. In een droge, arme grond blijft ook de bostabak onder een meter. De botanische namen kun je nakijken bij Kew Plants of the World Online.
Hoe zaai en kweek je siertabak op?
Siertabak heeft een lang seizoen nodig om die hoogte te halen. Zaai daarom vanaf half maart binnen, zodat de planten bij het uitplanten al stevig zijn.
- Zaaien. Gebruik fijne zaaigrond in een bakje met een deksel of plastic zak eroverheen. Het zaad is stoffijn. Strooi het dun uit en druk het alleen aan, want siertabak is een lichtkiemer: het zaad heeft licht nodig om te kiemen. Bedek het dus niet met grond.
- Kiemen. Zet het bakje op een lichte, warme plek van 18 tot 22 graden, maar niet in de felle zon. Na tien tot twintig dagen verschijnen de kiemplantjes. Houd de grond vochtig met een plantenspuit, zodat de zaden niet wegspoelen.
- Verspenen. Zodra de zaailingen twee tot vier echte blaadjes hebben, zet je ze elk apart in een potje van acht tot tien centimeter. Pak ze vast bij een blaadje, niet bij het kwetsbare stengeltje.
- Afharden. Zet de potjes vanaf eind april overdag buiten op een beschutte plek en haal ze 's nachts weer binnen. Zo wennen ze aan wind, zon en temperatuurverschillen.
- Uitplanten. Plant ze na de ijsheiligen, rond half mei, op hun definitieve plek. Siertabak is niet bestand tegen vorst, en een koude nacht kan jonge planten direct doden.
Wat is de juiste standplaats?
Siertabak groeit het best in de volle zon tot lichte schaduw. In de zon maakt de plant meer bloemen, maar hij verdampt ook meer water. Op een plek met ochtendzon en lichte middagschaduw blijven de grote bladeren van de bostabak mooier, omdat ze dan minder snel slap gaan hangen op hete dagen.
Kies een beschutte plek. Een plant van twee meter met grote bladeren vangt veel wind, en de stengel is minder stevig dan hij eruitziet. Een plek voor een schutting, heg of muur voorkomt dat de plant bij de eerste zomerstorm omknakt.
Geef een hoge siertabak steun. Zet bij het uitplanten al een stevige stok van anderhalve meter naast de plant, zodat je de wortels later niet beschadigt. Bind de stengel om de dertig centimeter losjes vast met zacht bindtouw. Bij de Nicotiana mutabilis werkt een ring van drie stokken met een touw eromheen goed, omdat hij breed uitgroeit.
Groeit hij in een pot? Kies dan een pot van minimaal veertig centimeter doorsnee en zet hem tegen een muur, zodat hij niet omwaait.
Welke grond, water en voeding heeft hij nodig?
Om in een paar maanden twee meter te groeien, heeft een tabaksplant veel brandstof nodig. Dat begint bij de grond.
Grond. Siertabak houdt van een voedzame, humusrijke bodem die vocht vasthoudt maar niet drassig is. Werk voor het planten een paar scheppen compost of goed verteerde koemestkorrels door de grond. Zo krijgt de plant een voorraad voeding en blijft de grond langer vochtig.
Water. Grote bladeren verdampen veel water. Op een warme zomerdag kan een volgroeide bostabak liters verbruiken. Geef in droge periodes twee tot drie keer per week flink water aan de voet van de plant, liever dan elke dag een beetje. Zo groeien de wortels dieper, waardoor de plant beter tegen droogte kan. In een pot is dagelijks gieten in de zomer vaak nodig.
Voeding. Geef vanaf juni elke twee weken vloeibare voeding voor bloeiende planten. Te veel stikstof geeft vooral blad en weinig bloemen, dus kies een voeding met wat meer kalium. Stop met voeden in september, want dan is de groei voorbij.
Hoe verleng je de bloei?
Siertabak bloeit van juli tot de eerste nachtvorst. Wil je die periode zo lang mogelijk rekken, knip dan uitgebloeide bloemen regelmatig weg. Knip de hele verwelkte bloem met zijn steeltje af, net boven een blad of nieuwe knop. Zo steekt de plant zijn energie in nieuwe bloemen in plaats van in zaad.
Wil je later zelf zaad oogsten, laat dan vanaf half september een paar bloemen aan de plant zitten. Zo heb je allebei.
De geur is het sterkst in de schemering en de eerste uren van de nacht. De bloemen van bostabak en witte siertabak zijn aangepast aan nachtvlinders, die op de geur afkomen en met hun lange tong bij de nectar diep in de bloembuis kunnen. Overdag hangen de bloemen soms wat slap en ruik je bijna niets. Zet de plant daarom bij een terras of raam waar je 's avonds zit. De Vlinderstichting geeft meer tips over planten voor vlinders, ook voor de nacht.
Kun je hem overwinteren en zelf zaad winnen?
In Nederland gedraagt siertabak zich meestal als een eenjarige. De plant is niet winterhard en sterft bij de eerste strenge vorst af. De bostabak kan in een beschutte tuin met een dikke laag mulch soms een zachte winter overleven en het jaar erna opnieuw uitlopen, maar reken daar niet op.
Zaad winnen is eenvoudig. Na de bloei vormt de plant kleine zaaddozen die van groen naar bruin kleuren. Knip ze af als ze bruin en droog zijn, maar nog niet opengebarsten. Leg ze een week te drogen in een schaaltje binnen en schud het fijne zaad eruit.
Bewaar het zaad in een papieren zakje of envelop, niet in plastic, want daarin kan vocht schimmel veroorzaken. Zet het op een koele, droge en donkere plek. Zo blijft het een paar jaar kiemkrachtig. Siertabak zaait zich ook vaak zelf uit, maar die zaailingen komen pas laat op en worden meestal minder groot.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog wordt een tabaksplant?
Dat hangt van de soort af. Compacte perkvormen blijven rond de dertig tot veertig centimeter. De Nicotiana alata wordt 60 tot 150 centimeter, de bostabak anderhalf tot twee meter en soms meer. Die hoogte haalt hij alleen bij vroeg zaaien, voedzame grond en genoeg water.
Is een tabaksplant giftig?
Ja, alle delen van siertabak bevatten nicotine en zijn giftig bij inname, ook voor huisdieren. Draag handschoenen bij het snoeien als je een gevoelige huid hebt. Staan er jonge kinderen of knagende huisdieren in de tuin, lees dan de tips van het Antigifcentrum en bel bij twijfel een arts of dierenarts.
Wanneer zaai je siertabak?
Zaai binnen vanaf half maart tot half april, op 18 tot 22 graden. Bedek het zaad niet, want het is een lichtkiemer. Buiten zaaien kan vanaf half mei, maar dan bloeit de plant later en wordt hij minder hoog. Voor een echt grote plant is binnen voorzaaien de beste keuze.
Komt een tabaksplant elk jaar terug?
Meestal niet. Siertabak is in Nederland niet winterhard en gedraagt zich als eenjarige. Wel zaait hij zich vaak zelf uit, waardoor je het jaar erna jonge plantjes kunt vinden. Wil je zeker weten dat je weer een grote plant hebt, oogst dan zelf zaad en zaai het in maart opnieuw.
Wil je naast je siertabak meer planten die bijen en vlinders naar je tuin halen? Kijk dan in onze collectie bijen- en vlinderlokkende planten. Of lees onze tips voor grote planten voor meer hoogte in huis en tuin. Bij Pureplant bestel je met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. Een verpakking op maat zorgt dat je planten veilig en onbeschadigd aankomen.
Voor al onze levende planten geldt het retour- en garantiebeleid.
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.