Waterplanten binnenshuis: planten die op water groeien

Een aantal kamerplanten kan jarenlang op water leven, zonder een korrel potgrond. Epipremnum, Philodendron, Graslelie en Lucky bamboo zijn daar bekende voorbeelden van. Het verschil tussen een plant die op water gedijt en een die langzaam wegkwijnt, zit in twee dingen: voeding, omdat kraanwater nauwelijks voedingsstoffen bevat, en het regelmatig verversen van het water.

Waterteelt heeft duidelijke voordelen. Je hebt geen natte grond meer waarin trauermuggen hun eitjes leggen, je ziet de wortels groeien en een vaas met groen staat rustig en licht op een plank of tafel.

Is op water leven hetzelfde als wortelen op water?

Nee, en dat onderscheid is belangrijk. Veel mensen zetten een stek in een glas water om wortels te laten maken. Dat is tijdelijk stekken: zodra de wortels een paar centimeter lang zijn, gaat de stek de grond in. Bijna elke plant met luchtwortels of knopen aan de stengel kan zo wortelen.

Permanente waterteelt is iets anders. Dan blijft de plant voor altijd in water staan en moet hij daar ook groeien, bladeren maken en gezond blijven. Dat lukt alleen bij soorten die van nature met natte voeten kunnen, zoals planten van oevers en moerassige bosbodems.

Wortels die in water groeien, zijn anders gebouwd dan wortels in grond. Ze zijn dunner, witter en brozer, en hebben minder wortelharen. Ze halen zuurstof uit het water in plaats van uit luchtzakjes in de grond. Daarom kan een plant die jarenlang in grond stond niet zomaar in een vaas gezet worden. De Royal Horticultural Society beschrijft hoe je stekken op water laat wortelen, de eerste stap richting waterteelt.

Welke tien soorten houden het op water vol?

Deze tien soorten groeien goed op water. De wortelsnelheid geeft aan hoe snel een stek wortels maakt, de houdbaarheid hoe lang de plant op water gezond blijft met goede verzorging.

Begin bij voorkeur met een stek in plaats van een volwassen plant uit grond. De stek maakt vanaf het begin waterwortels, zodat hij zich niet hoeft om te bouwen. De Lepelplant is een uitzondering: die kun je als hele plant uitspoelen en overzetten. Meer over stekken vind je in ons artikel over kamerplanten stekken.

Wat is hydrocultuur met kleikorrels?

Hydrocultuur is een stap verder dan een plant in een vaas. De plant staat in een binnenpot met gebakken kleikorrels, die weer in een waterdichte buitenpot staat. Onderin zit een laagje water, het reservoir. Een waterstandsmeter laat zien hoeveel water er nog in zit.

De kleikorrels zuigen water op en geven het langzaam af aan de wortels. Tussen de korrels blijft ruimte voor lucht. Daardoor krijgen de wortels zowel vocht als zuurstof, wat in een kale vaas niet vanzelf gaat. In een vaas zijn de wortels volledig ondergedompeld en hangen ze af van de zuurstof die in het water is opgelost.

Voordelen boven een kale vaas:

• Je vult pas bij als de meter op minimum staat, vaak eens per twee tot drie weken.
• De plant staat stevig en valt niet om, ook als hij groter wordt.
• Grotere planten, zoals een Monstera of Aglaonema, groeien beter door de betere zuurstofvoorziening.

Het nadeel is dat je iets meer materiaal nodig hebt en de korrels af en toe moet spoelen om kalk en zouten te verwijderen.

Hoe voed je en ververs je het water?

Kraanwater bevat nauwelijks stikstof, fosfor en kalium, de stoffen die een plant nodig heeft voor groei. Zonder voeding teert een plant op water op zijn reserves en wordt na een paar maanden bleek. Gewone plantenvoeding is gemaakt voor grond en kan in water te sterk zijn. Gebruik daarom hydrovoeding, die is afgestemd op planten zonder grond.

• Water verversen: in een vaas eens per één tot twee weken. Zo voorkom je dat het water troebel wordt en bacteriën de wortels aantasten.
• Voeding: geef in het groeiseizoen bij elke verversbeurt een kwart tot de helft van de aanbevolen dosis hydrovoeding. In de winter halveer je dat nog eens.
• Vaas schoonmaken: spoel de vaas eens per maand om met warm water en een borstel, zodat een slijmlaag geen kans krijgt.
• Waterstand: houd het water onder de onderste bladeren. Bladeren die onder water staan, gaan rotten.

Gebruik water op kamertemperatuur, zodat de wortels geen koude schok krijgen.

Hoe voorkom je algen in een glazen vaas?

Algen hebben licht en voedingsstoffen nodig, en een heldere vaas met hydrovoeding in de vensterbank biedt precies dat. Zet de vaas daarom niet in direct zonlicht, maar op een lichte plek zonder felle zon. Kies liefst donker, getint of mat glas, of een keramische pot. Zo komt er minder licht bij het water en groeien algen veel minder snel.

Kun je een waterplant terugzetten in grond?

Dat kan, maar het vraagt geduld. Waterwortels zijn niet gemaakt voor grond. Ze zijn broos en breken snel bij het planten. Bovendien kunnen ze in grond minder goed zuurstof opnemen, waardoor ze vaak afsterven. De plant moet dan nieuwe grondwortels maken, wat hem tijdelijk verzwakt.

Doe de overgang daarom stap voor stap:

1. Meng een paar weken lang wat fijne potgrond door het water, zodat het steeds meer op natte grond gaat lijken.
2. Plant de stek daarna in een kleine pot met luchtige potgrond.
3. Houd de grond de eerste twee tot drie weken licht vochtig, zodat de wortels niet uitdrogen terwijl ze zich aanpassen.
4. Bouw daarna af naar een normaal gietritme.

Hangen er een paar blaadjes in het begin, dan is dat normaal. Zodra je nieuwe groei ziet, is de overgang gelukt.

Veelgestelde vragen

Welke kamerplanten kunnen permanent op water staan?

Epipremnum, Philodendron hederaceum, Lucky bamboo, Graslelie, Syngonium en Aglaonema doen het goed op water. Ook Klimop en Lepelplant houden het jarenlang vol, mits je voeding geeft en het water ververst. Begin bij voorkeur met een stek, zodat de plant vanaf het begin waterwortels maakt in plaats van grondwortels om te bouwen.

Hoe vaak moet je het water verversen?

In een vaas ververs je het water eens per één tot twee weken, in de zomer wat vaker dan in de winter. Troebel water of een muffe geur is een teken dat het eerder moet. Bij hydrocultuur met kleikorrels vul je bij als de meter op minimum staat.

Heeft een plant op water voeding nodig?

Ja. Kraanwater bevat te weinig voedingsstoffen om een plant langere tijd te laten groeien. Zonder voeding wordt het blad na een paar maanden bleek en blijven nieuwe bladeren klein. Gebruik hydrovoeding in een lage dosis, want gewone kamerplantenvoeding kan in water te sterk zijn en de wortels beschadigen.

Krijg je met planten op water minder trauermuggen?

Ja, meestal wel. Trauermuggen leggen hun eitjes in vochtige potgrond, waar de larven van organisch materiaal leven. Zonder grond hebben ze geen plek om zich voort te planten. Staan er in hetzelfde huis nog andere planten in natte grond, dan kunnen ze daar natuurlijk nog wel voorkomen.

Zin om te beginnen met een plant die je later zelf kunt stekken? Bij Pureplant bestel je planten rechtstreeks vanuit de kas, met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. We gebruiken een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt. Een goede start is een plant uit onze collectie Epipremnum.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, dat je op de website kunt nalezen.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.