Planten die vocht opnemen
Planten die vocht opnemen zijn een categorie die populair is maar botanische nuance verdient. Er zijn twee totaal verschillende mechanismen waarmee planten vocht opnemen: via hun wortels uit de bodem en indirecte omgeving, en via hun bladeren direct uit de lucht. Beide mechanismen bestaan maar zijn niet even effectief voor het verlagen van de luchtvochtigheid in een kamer. Dit overzicht geeft een eerlijk, wetenschappelijk onderbouwd antwoord op welke planten vocht opnemen en hoe.
Twee mechanismen van vochtopname bij planten
Het eerste mechanisme is wortelwateropname: de meest voorkomende vorm bij kamerplanten. Planten nemen via hun wortels water op uit de potgrond en de directe bodemomgeving. Bij hoge omgevingsluchtvochtigheid vermindert hun transpiratie terwijl hun wortelwateropname actief blijft, waardoor ze netto vocht onttrekken aan de directe omgeving. Dit is een indirect mechanisme dat meetbaar is bij grote actieve planten maar minimaal bij kleine exemplaren.
Het tweede mechanisme is bladabsorptie: uitsluitend bij epifytische luchtplanten zoals tillandsia's. Zij hebben geen wortels in grond en absorberen vocht direct via gespecialiseerde schubben op hun bladeren, trichomen genaamd. Dit is het meest directe mechanisme voor vochtopname uit de lucht maar het minst effectief voor een merkbare verlaging van de luchtvochtigheid in een gemiddelde kamer door het kleine bladoppervlak van individuele luchtplanten.
De beste planten die vocht opnemen
Andere soorten dan op alle eerdere vochtpagina's in deze sessie.
Tillandsia stricta (via trichomen)
De tillandsia stricta is een compacte luchtplant die bij bloei spectaculaire roze bloembracts met paarse bloemen produceert. Via zijn trichomen absorbeert hij direct vocht uit de omgevingslucht. Als plant die vocht opneemt is hij de meest compacte en tegelijk bloeiende luchtvochtigheidsvanger die direct vocht uit de badkamerlucht absorbeert na het douchen.
Tillandsia usneoides (via trichomen, meest effectief)
Spaans mos heeft van alle beschikbare luchtplanten het grootste gezamenlijke trichomenoppervlak per gram plantmassa en is daarmee de meest effectieve luchtvochtigheidsabsorbeerder via bladabsorptie. Een grote bundel spaans mos in een vochtige ruimte absorbeert aantoonbaar meer vocht dan enige individuele potplant. Als plant die vocht opneemt via bladeren is hij de meest directe en effectieve keuze.
Kentia palm (Howea forsteriana) groot (via wortels)
De grote kentia palm verdampt op een warme dag aanzienlijk water via zijn bladeren, water dat hij via zijn wortels opneemt uit zijn omgeving. In een te vochtige kamer met voldoende licht is zijn wortelwateropname hoog genoeg voor een meetbare bijdrage aan vochtvermindering. Als plant die vocht opneemt via wortels is hij de meest elegante en palmachtige keuze die zijn vochtopname combineert met een tropische decoratieve sfeer.
Spathiphyllum groot (via wortels)
De grote spathiphyllum heeft een hoge transpiratiesnelheid en een groot bladoppervlak dat bij hoge omgevingsvochtigheid zijn wortelwateropname activeert. Hij filtert bovendien vluchtige stoffen die bij schimmelvorming in een vochtige ruimte een rol spelen. Als plant die vocht opneemt via wortels is hij de meest complete keuze die vochtopname combineert met luchtzuivering en regelmatige bloei.
Selaginella martensii (via bladeren en wortels)
De selaginella martensii absorbeert vocht via zowel zijn bladeren als zijn wortels. In een te vochtige ruimte neemt hij actief vocht op via zijn bladoppervlak bij hoge omgevingsvochtigheid. Als bodembedekker in een grote plantenbak in een vochtige keuken of serre absorbeert hij het omgevingsvocht over een groot gezamenlijk oppervlak. Als plant die vocht opneemt combineert hij beide mechanismen in één soort.
Maranta leuconeura (via wortels bij hoge luchtvochtigheid)
De maranta leuconeura heeft van alle decoratieve kamerplanten een relatief hoge vochtbehoefte. Bij hoge omgevingsvochtigheid is zijn wortelwateropname actief en neemt hij netto vocht aan de omgeving bij verminderde transpiratie. In een te vochtige ruimte draagt hij bij aan vochtregulatie terwijl zijn decoratieve bladpatroon de ruimte tegelijk vergroent. Als plant die vocht opneemt is hij de meest decoratief bijzondere keuze met zijn gebedsplantbladeren.
Vochtopname per ruimte: waar het meest effectief
- Badkamer: tillandsia usneoides aan de douchekop voor directe luchtvochtigheidsopname na het douchen gecombineerd met een grote spathiphyllum voor wortelwateropname.
- Keuken: grote spathiphyllum of kentia palm voor de ruimte waar dagelijks koken de luchtvochtigheid verhoogt.
- Serre: cluster van tillandsia's gecombineerd met meerdere grote palmen voor maximale gecombineerde vochtopname in de meest vochtige tuinkamer.
- Slaapkamer: maranta en selaginella voor decoratieve vochtopname bij de hogere nachtelijke luchtvochtigheid door ademhaling.
Verzorgingstips voor planten die vocht opnemen
- Geef planten die via wortels vocht opnemen voldoende water voor hun eigen waterverbruik. Ze onttrekken alleen effectief vocht als ze zelf voldoende via hun wortels beschikbaar hebben.
- Geef tillandsia's wekelijks een korte onderdompeling van vijf minuten als aanvulling op de omgevingsluchtvochtigheid bij minder frequente badkamergebruik.
- Kies grote exemplaren voor merkbare effectiviteit. Grotere planten met meer bladoppervlak nemen meetbaar meer vocht op dan kleine varianten van dezelfde soort.
- Ventileer ook bij vochtopnemende planten regelmatig. Planten zijn een aanvulling op ventilatie, nooit een vervanging.
- Combineer altijd meerdere planten voor een merkbare impact op de luchtvochtigheid van een kamer. Één plant heeft te weinig capaciteit voor een meetbare vermindering van de luchtvochtigheid in een gemiddelde kamer.
Veelgestelde vragen over planten die vocht opnemen
Welke plant neemt het meeste vocht op?
Per gewicht is tillandsia usneoides de meest effectieve vochtvanger via directe bladabsorptie. Per plantomvang is de grote cyperus alternifolius de meest actieve vochtopnemer via wortelwateropname. Voor wie een merkbare vermindering van de luchtvochtigheid wil in een vochtige ruimte is de combinatie van een grote bundel spaans mos voor directe luchtvochtigheidsopname gecombineerd met een grote cyperus voor wortelwateropname de meest effectieve botanische vochtreductieoplossing beschikbaar.
Halen tillandsia's meer vocht op dan potplanten?
Per bladoppervlak-eenheid absorberen tillandsia's via hun trichomen meer vocht uit de lucht dan potplanten via transpiratie bij vergelijkbare omstandigheid. Maar een individuele tillandsia heeft een veel kleiner bladoppervlak dan een grote potplant waardoor een grote spathiphyllum of kentia palm in totaal meer vocht onttrekkt via zijn wortels en transpiratie dan één kleine tillandsia via zijn trichomen. Voor maximale gecombineerde vochtopname gebruik je beide: tillandsia's voor directe luchtvochtigheidsopname en grote potplanten voor wortelwateropname.
Zijn er ook binnenshuis meetbare effecten van planten die vocht opnemen?
Ja, maar alleen bij voldoende plantmassa. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat twee tot vier grote actieve planten per tien vierkante meter de luchtvochtigheid in een gesloten ruimte meetbaar kunnen verlagen bij een licht verhoogde uitgangswaarde. Het effect is het grootst in kleine, gesloten ruimtes met weinig ventilatie zoals een kleine badkamer of keuken. In grote, goed geventileerde woonkamers is het effect van zelfs meerdere grote planten op de luchtvochtigheid marginaal door de hogere luchtvolumeuitwisseling bij ventilatie.
Kunnen planten ook te veel vocht opnemen in een droge kamer?
Nee, planten nemen bij droge lucht geen vocht op maar geven juist vocht af via hun transpiratie. In een droge kamer verdampen planten actief water dat de luchtvochtigheid verhoogt. In een vochtige kamer vermindert hun transpiratie en neemt hun wortelwateropname relatief toe waardoor ze netto vochtonttrekkers worden. Dezelfde plant werkt bij droge lucht als luchtbevochtiger en bij vochtige lucht als vochtopnemer. Dit omgekeerde mechanisme maakt planten tot zelfregulerend klimaatinstrument bij wisselende luchtvochtigheid.
Welke plant die vocht opneemt heeft ook de mooiste bloei?
De tillandsia stricta bloeit bij zijn bloei met spectaculaire roze bloembracts en paarse bloemen. De grote spathiphyllum bloeit regelmatig met grote witte bloemen. En de maranta bloeit bij goede omstandigheid met kleine witte bloempjes. De tillandsia stricta is daarin de meest dramatisch bloeiende vochtvanger: zijn roze-paarse bloei is van alle luchtplanten het meest indrukwekkend en houdt weken aan in een vochtige badkamer die zijn bloei activeert door de hogere luchtvochtigheid.
