Tuinplanten stekjes: welke soorten lukken en hoe je ze opkweekt

Niet elke tuinplant laat zich even makkelijk stekken. Soorten als fuchsia, hortensia, vlinderstruik en wilg wortelen vrijwel altijd, vaak binnen twee tot vier weken. Lavendel, rozemarijn en Buxus lukken meestal, maar vragen meer geduld. Japanse esdoorn, Magnolia en Rhododendron zijn lastig en mislukken bij thuisstekken vaak. Reken bij de makkelijke groep op een paar maanden tot een plantklaar stekje, en bij de middelste groep op een vol jaar, inclusief de eerste winter.

In welke drie groepen vallen stekjes?

Hoe snel een stek wortelt, hangt af van hoe makkelijk de plant nieuwe wortels aanmaakt uit een stengel. Dat verschilt per soort sterk. Deel je tuin daarom in drie groepen in.

Makkelijk: fuchsia, hortensia, vlinderstruik, geranium (Pelargonium), wilg en de meeste salies. Deze planten hebben van nature al aanleg voor wortels langs de stengel. Ze groeien snel en maken veel zacht, jong hout, dat het makkelijkst wortelt. Een stek in een glas water of een potje met vochtige grond lukt hier vaak zonder hulpmiddelen.

Gemiddeld: lavendel, rozemarijn, Buxus, liguster en Clematis. Ze wortelen wel, maar trager en minder betrouwbaar. De oorzaak zit in houtiger stengels of een stek die snel rot als hij te nat staat. Timing en een luchtige stekgrond maken hier het verschil.

Lastig: Japanse esdoorn, Magnolia, Rhododendron en veel naaldbomen. Deze soorten maken langzaam wortels uit stengelweefsel en worden in de kwekerij vaak geënt of onder speciale omstandigheden vermeerderd, met bodemwarmte en nevelinstallaties. Thuis mislukt het meestal, ook als je alles goed doet. Wil je zo'n plant toch vermeerderen, probeer dan afleggen: je buigt een tak naar de grond en laat hem daar wortelen terwijl hij nog aan de moederplant vastzit.

Welke tuinplanten zijn geschikt om te stekken?

De slagingskansen hieronder zijn indicaties voor thuisstekken, met gewone stekgrond en zonder speciale apparatuur. In een goed jaar en met verse, gezonde stekken haal je vaak meer.

Neem altijd meer stekken dan je nodig hebt. Bij een slagingskans van 50 procent zet je er dus minstens het dubbele op. Zo heb je aan het eind van het seizoen genoeg over. Hoe je de stek zelf snijdt, lees je in stekken van tuinplanten.

Hoe kweek je stekjes op in potjes?

Gebruik kleine potjes van 7 tot 9 centimeter. In een grote pot blijft veel grond nat waar nog geen wortels zijn, en dat geeft kans op rot. Je kunt ook meerdere stekken langs de rand van een pot van 12 centimeter zetten. Aan de rand wortelen ze vaak sneller, omdat de grond daar beter luchtig blijft.

Vul de potjes met speciale stek- en zaaigrond. Die is fijn, luchtig en arm aan voeding. Een stek zonder wortels kan nog geen voeding opnemen, en te veel meststoffen kunnen het wondje van de stek juist beschadigen. Meng er eventueel een derde perliet of scherp zand door voor lavendel en rozemarijn, die snel rotten in natte grond.

Zet de potjes op een lichte plek, maar uit de directe zon. Een stek heeft licht nodig om te overleven, maar kan nog geen water opnemen om verdamping te compenseren. In de volle zon verdroogt hij binnen een dag. Een noordvensterbank of een schaduwrijke plek buiten tegen een muur werkt goed.

Dek de potjes af met een doorzichtige plastic zak, een omgekeerde fles of een kweekbakje met deksel. Zo blijft de lucht rond het blad vochtig en verliest de stek minder water. Lucht elke paar dagen even, zodat er geen schimmel ontstaat. Zodra je nieuwe groei ziet, heeft de stek wortels en kan de afdekking er geleidelijk af. De RHS beschrijft in haar gids over stekken hetzelfde principe: een vochtige lucht rond het blad houdt de stek in leven tot de wortels het overnemen.

Hoe komen stekjes de eerste winter door?

Een stekje dat in de zomer of het najaar is geworteld, heeft nog een klein wortelgestel. In een potje bevriest de kluit veel sneller dan in de volle grond. Ook soorten die later volkomen winterhard zijn, overleven dat als stekje vaak niet.

Zet de potjes daarom vorstvrij. Een koude kas, een onverwarmde serre, een garage met raam of een koud frame buiten werken goed. Streef naar een temperatuur tussen 2 en 10 graden. Warmer is niet beter: dan gaat het stekje doorgroeien met lange, slappe scheuten, terwijl er in de winter te weinig licht is om die stevig te maken.

Geef in de winter weinig water, alleen als de grond bijna droog is. De plant verdampt dan nauwelijks en natte, koude grond is de belangrijkste oorzaak van wortelrot bij stekjes. Bemest pas in het voorjaar, als je nieuwe groei ziet. Voeding in de winter blijft ongebruikt in de grond liggen en kan de jonge wortels beschadigen.

Wanneer gaat een stekje van potje naar border?

Een stekje is sterk genoeg om uit te planten als de wortels de hele pot doorwortelen en onderaan uit het gat komen. Meestal is dat in het voorjaar na het stekken, als de nachtvorst voorbij is. Voor snelle groeiers als fuchsia en vlinderstruik kan het soms al na zes tot acht weken, in de late zomer van hetzelfde jaar.

Verpot kleinere of tragere stekjes eerst naar een pot van 12 tot 15 centimeter en laat ze nog een seizoen doorgroeien. Een Buxus-stekje heeft vaak een jaar of twee nodig voor het stevig genoeg is om tussen andere planten te concurreren.

Laat stekjes die binnen of in een kas hebben gestaan eerst afharden. Zet ze een tot twee weken overdag buiten op een beschutte plek, en haal ze 's nachts weer binnen. Verleng daarna de tijd buiten. Zo wennen ze aan zon, wind en temperatuurverschillen. Sla je dat over, dan kan het blad verbranden of kan de plant een groeistop krijgen.

Hoe ruil en bewaar je stekjes?

Stekjes ruilen met andere tuiniers is een leuke manier om je tuin uit te breiden. Een stek zonder grond is wel kwetsbaar. Zo houd je hem fris:

• Knip 's ochtends: dan zit de plant vol vocht en verdroogt de stek minder snel.
• Verpak vochtig: wikkel de onderkant in vochtig keukenpapier en stop de stekken in een afgesloten plastic zak.
• Koel bewaren: in de groentela van de koelkast blijven de meeste stekken twee tot drie dagen goed. Houtige winterstekken van wilg kunnen zelfs een paar weken.
• Uit de zon tijdens transport: een zak met stekken in een warme auto is binnen een uur verwelkt.
• Label ze: schrijf soort en datum op de zak. Zonder blad of bloem lijken veel stekken op elkaar.

Veelgestelde vragen

Welke tuinplanten kun je het makkelijkst stekken?

Fuchsia, hortensia, vlinderstruik, salie, geranium en wilg wortelen het makkelijkst. Ze maken van nature snel wortels uit jonge stengels, vaak al binnen twee tot vier weken. Een gewone stekgrond en een lichte plek uit de zon zijn meestal genoeg. Deze soorten zijn ideaal als je voor het eerst tuinplanten wilt stekken.

Hoe bewaar je een stekje voordat je het opzet?

Wikkel de onderkant in vochtig keukenpapier en stop het stekje in een afgesloten plastic zak. Bewaar het in de groentela van de koelkast. Zo blijft het twee tot drie dagen vers. Houtige winterstekken van bijvoorbeeld wilg kunnen langer. Zet het stekje wel zo snel mogelijk in de grond.

Moeten stekjes de eerste winter binnen staan?

Ja, of in ieder geval vorstvrij. In een klein potje bevriest de kluit snel, ook bij soorten die later volledig winterhard zijn. Een koude kas, onverwarmde serre of garage met raam tussen 2 en 10 graden is ideaal. Geef weinig water en wacht met bemesten tot het voorjaar.

Wanneer mag een stekje de tuin in?

Als de wortels de hele pot vullen en de nachtvorst voorbij is, meestal in april of mei na het stekken. Laat het stekje eerst een tot twee weken afharden door het overdag buiten te zetten. Plant uit op een bewolkte dag en houd de grond de eerste weken vochtig.

Wil je je border alvast aanvullen terwijl je stekjes groeien? Bekijk onze vaste tuinplanten en hortensia's. Je krijgt gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas, en een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, zodat je weet waar je aan toe bent.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.