Buitenplanten lopen sterk uiteen in wat ze nodig hebben. De ene soort staat graag de hele dag in de zon en kan tegen een droge week, de andere verbrandt op diezelfde plek. Ook in winterhardheid, eindformaat en waterbehoefte zijn de verschillen groot. Bepaal daarom eerst hoe jouw buitenruimte eruitziet: tuin, balkon of terras, zonnig of schaduwrijk, beschut of open. Pas daarna kies je de soort. Zo geef je elke plant een plek waar hij jarenlang kan blijven groeien.
Welke factoren bepalen of een buitenplant slaagt?
Een plant die in de kwekerij gezond oogt, kan buiten alsnog tegenvallen als de omstandigheden niet kloppen. Loop daarom deze punten na:
- Zon en schaduw: tel hoeveel uur directe zon er valt en op welk moment van de dag. Middagzon is veel heter dan ochtendzon.
- Wind: wind droogt blad en potgrond uit en kan takken breken. Een open schutting met latten remt wind beter af dan een dichte muur, omdat er minder werveling ontstaat.
- Grondsoort: in de volle grond moet de plant overweg kunnen met jouw zand, klei of veen. In een pot bepaal je zelf de grond.
- Pot of volle grond: een pot geeft je meer vrijheid in plaatsing, maar de plant is volledig afhankelijk van jouw water en voeding.
- Winterhardheid: niet elke plant die als buitenplant wordt verkocht, blijft ook in de winter buiten staan.
Schrijf per plek op wat je ziet. Dat lijstje is een betere gids dan een plantenfoto.
Welke buitenplanten zijn geschikt voor tuin, balkon en terras?
Het grootste verschil tussen deze drie ruimtes is of een plant in de grond staat of in een pot. In de volle grond kunnen wortels diep zoeken naar water, en de aarde eromheen dempt hitte en vorst. In een pot zit de plant in een beperkte hoeveelheid aarde zonder aanvoer van grondwater. De pot warmt in de zon snel op en koelt bij vorst snel af. Een potplant vraagt dus meer aandacht dan dezelfde soort in de tuin.
Tuin
In de tuin is de keuze het breedst, omdat de bodem veel opvangt. Een groenblijvende heester als Viburnum tinus (sneeuwbal) geeft structuur en bloeit in de winter en het vroege voorjaar. Wil je per functie of plantgroep kiezen, bekijk dan de tuinplanten.
Balkon
Volgens de RHS-gids voor dakterrassen en balkons zijn harde wind en felle zon de grootste beperkingen op hoogte. In de zomer hebben potten daar vaak twee keer per dag water nodig. De RHS noemt Pinus mugo (bergden) en siergrassen als planten die wind en zon verdragen. Let ook op het gewicht: zet zware bakken bij voorkeur tegen een dragende muur. Voor kleinere soorten is er het artikel over kleine hangplanten voor buiten.
Terras
Op een terras is meestal ruimte voor grotere potten, en dat helpt: meer aarde betekent een stabielere vochthuishouding. Trachelospermum jasminoides (sterjasmijn) is een groenblijvende klimmer met geurige witte bloemen in de zomer, die een beschutte plek nodig heeft. Een laurier in een kuip geeft een strak, mediterraan beeld. Ook bamboe kan in een ruime bak, zoals je leest in het artikel over Fargesia in pot.
Hoe winterhard zijn buitenplanten in een pot?
Winterhard betekent dat een plant een Nederlandse winter buiten kan doorstaan. Die belofte geldt vooral voor planten in de volle grond. In een pot mist de wortelkluit de isolerende laag aarde, waardoor de wortels sneller bevriezen dan de takken. De RHS schrijft in het advies over winterschade voorkomen dat groenblijvende planten en potplanten extra risico lopen. Het advies:
- Zet potten bij elkaar op een droge, beschutte plek, zodat ze elkaar beschermen.
- Wikkel de pot in noppenfolie of stro om de wortels tegen vorst te beschermen.
- Graaf de pot eventueel in tot net onder de rand, zodat de grond eromheen isoleert.
Natte grond is in de winter net zo verraderlijk als kou. Haal in de winter de schotels onder potten weg en til de pot op een paar blokjes, want dan loopt regenwater vrij af. Groenblijvende soorten verdampen ook in de winter water. Geef ze daarom op vorstvrije dagen af en toe een beetje water als de potgrond droog aanvoelt.
Buitenplanten voor zon en schaduw
De windrichting van je balkon of terras zegt veel over het soort licht dat er valt:
- Zuid, volle zon: Sempervivum (huislook) groeit in ondiepe schalen en slaat water op in zijn rozetten. Choisya × dewitteana 'Aztec Pearl' (Mexicaanse oranjebloesem) houdt van zon, maar niet van grond die nat blijft.
- Oost, ochtendzon: een milde plek voor Hydrangea paniculata (pluimhortensia). De RHS geeft in de teeltgids voor hortensia's aan dat struikhortensia's het liefst in lichte schaduw staan en alleen zonniger kunnen als de grond niet uitdroogt. Bekijk de Hydrangea voor een oostgevel.
- West, middagzon: de warmste uren van de dag. Potten warmen hier sterk op. Kies een lichte pot, zet potten bij elkaar en schuif gevoelige soorten in de zomer iets uit de felste zon.
- Noord, schaduw: Euonymus fortunei 'Emerald 'n' Gold' vormt een lage mat van goudgeel gerand blad dat een donkere hoek oplicht.
Buitenplanten die weinig onderhoud vragen
Vergevingsgezinde buitenplanten slaan een keer water geven over zonder direct te verwelken en hebben geen vaste snoeibeurten nodig. De RHS noemt in een selectie van bekroonde, onderhoudsarme groenblijvers onder meer:
- Sarcococca confusa (schijnbuxus): groeit in de meeste grondsoorten, behalve drassige, en geurt in de winter.
- Osmanthus delavayi (schijnhulst): witte, geurende bloemen in april en mei. Hij wordt zo'n 2,5 meter als je hem niet snoeit.
- Phormium 'Yellow Wave' (Nieuw-Zeelands vlas): geel gestreept blad dat het hele jaar fris oogt, maar minder winterhard is. In een pot heeft hij bij strenge vorst bescherming nodig.
Ook deze soorten drogen in een pot uit als je ze wekenlang vergeet. Meer tips staan in het artikel over een makkelijke buitenplant in pot.
Buitenplanten verzorgen
De RHS-richtlijnen voor potplanten geven een duidelijk ritme. Voel bij warm weer dagelijks aan de potgrond en controleer bij hitte twee keer per dag. De meeste planten vinden het prima als de grond tussen twee gietbeurten iets opdroogt, want permanent natte wortels krijgen te weinig lucht.
- Bemesting: geef heesters in een pot bij het planten of verpotten een meststof met langzame werking. Snelle groeiers en bloeiers hebben van april tot eind augustus baat bij vloeibare voeding.
- Snoei: knip voorjaarsbloeiers pas na de bloei, zodat je geen bloemknoppen voor volgend jaar wegknipt.
- Hitte: groepeer potten. Ze geven elkaar schaduw en houden de lucht eromheen vochtiger, waardoor ze minder water verliezen.
- Storm: gebruik zware of verzwaarde potten en zet klimplanten goed vast.
Na een paar jaar verliest potgrond zijn structuur. Verpot dan in een iets grotere pot of vervang de bovenste laag door verse grond.
Veelgestelde vragen over buitenplanten
Welke planten zijn geschikt voor buiten?
Geschikt voor buiten zijn planten waarvan de winterhardheid, lichtbehoefte en eindmaat passen bij jouw plek. Let op dat niet alles wat in het voorjaar buiten staat, vaste buitenplanten zijn. Veel perkplanten, zoals Pelargonium, zijn eenjarig of moeten binnen overwinteren. Controleer dus het label voordat je een plant een vaste plek geeft.
Welke buitenplanten zijn winterhard?
In de volle grond overleven de meeste heesters, coniferen en vaste planten die hier gangbaar zijn de winter. Voor een pot kies je bij voorkeur een ruim winterharde soort, zoals een bergden of sneeuwbal. Wortels in een pot krijgen immers harder te maken met vorst. Zo heb je een marge als het een strenge winter wordt.
Welke buitenplanten kunnen in de volle zon?
Planten van zonnige, droge gebieden kunnen het best tegen volle zon. Denk aan Perovskia atriplicifolia (Russische salie) met zilvergrijs blad en Festuca glauca (blauw schapengras). Zet ze op een zonnig balkon in een ruime pot met goed doorlatende grond. Een grotere pot droogt minder snel uit dan een kleine.
Welke buitenplanten zijn makkelijk te verzorgen?
Makkelijk wordt het vooral door de combinatie van plant en pot. Kies een pot die ruim is voor de wortelkluit, met een afvoergat. Een pot met waterreservoir of een eenvoudig druppelsysteem vangt drukke weken op. Groenblijvende heesters vragen daarbij minder werk dan eenjarige zomerbloeiers die je elk jaar opnieuw moet planten.
Welke planten blijven het hele jaar buiten?
Winterharde groenblijvende heesters, coniferen, veel siergrassen en vaste planten kunnen het hele jaar buiten staan. Vaste planten verdwijnen in de winter wel tijdelijk onder de grond. Kuipplanten uit warmere streken, zoals Nerium oleander en citrusboompjes, horen in de winter op een koele, vorstvrije plek binnen.
Ken je de zon, de wind en de ondergrond van jouw balkon, terras of tuin? Dan vergelijk je de buitenplanten op deze pagina gericht op wat daar werkelijk groeit. Je krijgt je bestelling met gratis verzending binnen 1 tot 3 werkdagen geleverd, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat de plant veilig aankomt. Omdat het om levende planten gaat, is retourneren niet mogelijk. Zie je bij ontvangst schade, bijvoorbeeld door het transport? Meld dat binnen 48 uur via info@pureplant.nl, met je bestelnummer en foto's, dan zoekt Pureplant samen met je naar een passende oplossing.