Planten voor weinig licht bestaan, maar ook zij kunnen niet zonder daglicht. Sommige kamerplanten gaan beter om met een beperkte hoeveelheid licht dan andere, omdat ze langzaam groeien en zuinig met hun energie omgaan. Maak daarbij wel onderscheid. Bij weinig licht valt er gewoon daglicht op de plek, alleen geen of nauwelijks zon. Schaduw is een stap donkerder, zoals diep in de kamer of achter een kast. Volledige duisternis, bijvoorbeeld in een toilet of kelderkast zonder raam, houdt geen kamerplant lang vol. Twijfel je tussen een schemerige hoek en een plekje naast een klein raam? Kies dan het raam. Zo krijgt de plant net genoeg licht om echt te groeien.
Wat betekent 'weinig licht' eigenlijk voor een kamerplant?
Je ogen zijn een slechte lichtmeter. Ze passen zich snel aan, waardoor een kamer licht aanvoelt terwijl een plant er maar een fractie van het buitenlicht krijgt. University of Illinois Extension spreekt van weinig licht bij ongeveer 75 footcandles, omgerekend zo'n 800 lux. Dat vind je volgens die richtlijn een paar voet, dus hooguit ongeveer een meter, van een noordraam, of op 1 tot 3 meter van een oost- of westraam.
Naast de raamrichting tellen de grootte van het raam en alles wat ervoor zit. Een smal toiletraam laat veel minder door dan een pui van vloer tot plafond. Horren, matglas en zonwerende folie dempen het licht ook, net als een diepe uitbouw. Situaties die in huis vaak als weinig licht aanvoelen:
- een slaapkamer met het balkon van de bovenburen boven het raam;
- een benedenwoning aan een smalle straat of met een hoge heg voor de ruit;
- een bureau midden in een kantoortuin, ver van de gevel;
- een hal die alleen licht krijgt via een glazen strook in de voordeur;
- het midden van een doorzonkamer, tussen de twee ramen in.
Welke kamerplanten kunnen goed tegen weinig licht?
De soorten hieronder verdragen weinig licht beter dan gemiddeld. Verdragen is wel iets anders dan er optimaal groeien. Op een donkere plek schakelen ze een versnelling terug: ze blijven gezond ogen, maar maken minder en kleiner nieuw blad.
- Zamioculcas zamiifolia (ZZ-plant): bewaart vocht in zijn verdikte wortels en kan daardoor lang zonder water. Bij weinig licht laten nieuwe stelen soms maanden op zich wachten. Houd de grond dan extra droog, want water verbruikt hij op zo'n plek nauwelijks.
- Sansevieria (vrouwentong): volgens de RHS vormt hij in de schaduw vaak hogere bladeren en blijft hij in de zon compacter. Genetisch is hij nauw verwant aan Dracaena, en daarom zie je ook de naam Dracaena trifasciata.
- Aspidistra elatior: in het Engels de cast iron plant, naar zijn taaie karakter. Hij groeit langzaam, dus een beschadigd blad blijft lang zichtbaar voordat er een nieuw blad voor in de plaats komt.
- Dracaena fragrans 'Compacta': een compacte Dracaena met dicht opeen staande bladkransen. De Compacta groeit bij weinig licht erg traag, wat handig is als hij op een smalle plek moet blijven passen.
- Philodendron hederaceum: deze klimmende Philodendron met hartvormig blad staat op de lijst voor weinig licht van Illinois Extension. De RHS waarschuwt dat hij bij te weinig licht lange, kale stengels vormt met minder en kleinere bladeren. Knip die ranken gerust in, dan loopt hij voller uit.
- Aglaonema (Chinese evergreen): Clemson University Extension schrijft dat effen groene cultivars in weinig licht groeien, terwijl bonte vormen weinig tot matig licht nodig hebben. Kies voor een donkere kamer dus een groene Aglaonema en bewaar de roze of zilvergevlekte soorten voor een lichtere plek.
Kunnen planten zonder daglicht groeien?
Nee, niet op de lange termijn. Een plant maakt met licht zijn eigen suikers aan, via fotosynthese. Zonder licht leeft hij van opgeslagen voorraad. Dat gaat bij een sterke soort langzaam, waardoor het weken kan duren voordat je iets ziet, maar het eindigt met vergelende bladeren en een plant die niet meer herstelt.
University of Missouri Extension geeft aan dat zelfs schaduwverdragende planten het meestal niet goed doen op meer dan zo'n 3 meter van een gemiddeld raam. Voor een ruimte zonder bruikbaar daglicht blijven er daarom twee eerlijke opties over. Je hangt een groeilamp op, of je kiest voor groen dat geen licht nodig heeft, zoals kunstplanten. Meer ideeën voor een ruimte zonder raam lees je in het artikel over planten voor een kamer zonder daglicht.
Welke signalen wijzen op te weinig licht?
Lichtgebrek sluipt erin. De eerste signalen verschijnen vaak pas na een paar weken, en ze lijken op andere problemen. Missouri Extension noemt deze kenmerken:
- Langgerekte groei: de stukken stengel tussen twee bladeren worden langer, doordat de plant zich uitstrekt richting het raam.
- Kleiner blad: nieuwe bladeren blijven kleiner dan de oudere.
- Bleke kleur: stengels en blad worden lichter groen.
- Kale onderkant: de onderste bladeren vergelen en vallen af.
Daarnaast zie je dat er weinig tot geen nieuw blad bijkomt, dat een plant scheef naar het raam groeit en dat bonte bladeren hun tekening verliezen.
Let ook op de potgrond. Bij weinig licht verbruikt een plant minder water, dus de grond droogt veel langzamer op. Geef je water op hetzelfde ritme als voorheen, dan staan de wortels wekenlang in natte grond, waardoor ze zuurstof tekortkomen. Het gevolg, geel en slap blad, lijkt op dorst. Wie dan nog meer water geeft, maakt het probleem groter. Voel daarom altijd eerst of de grond droog is.
Waar zet je een plant met weinig licht het beste neer?
De donkerste hoek is zelden de beste keuze, ook niet voor een sterke plant. Loop voor je kiest deze eenvoudige beslisroute door:
- Zie je vanaf de plek van de plant de lucht door het raam? Nee: de plek is waarschijnlijk te donker. Schuif op of denk aan een lamp.
- Staat de pot binnen ongeveer een meter van het raam? Ja: hier kunnen de meeste soorten uit het rijtje hierboven goed groeien, ook een bonte Aglaonema.
- Staat hij tussen 1 en 3 meter van het raam? Kies dan de echte doorzetters, zoals Zamioculcas, Aspidistra of een groene Sansevieria.
- Verder weg of zonder zicht op het raam? Dan is een groeilamp nodig voor een levende plant.
In plantenforums komt vaak hetzelfde beeld naar voren: een plant die maandenlang stilstond in een schemerige hoek, maakt weer nieuw blad zodra hij een meter richting het raam schuift. Wil je meer weten over planten die ook diep in de kamer kunnen, bekijk dan de kamerplanten voor in de schaduw.
Wanneer helpt een groeilamp bij weinig licht?
Een groeilamp is zinvol in een ruimte zonder raam, in een hoek die verder dan een paar meter van het glas ligt en in de donkere wintermaanden. Een gewone lamp aan het plafond helpt nauwelijks, omdat licht op een paar meter afstand al veel zwakker is.
Missouri Extension adviseert om de bovenkant van de plant op 15 tot 30 centimeter van de lichtbron te houden. Komt er ook wat daglicht binnen, dan volstaat vaak 12 tot 14 uur kunstlicht per etmaal. Illinois Extension raadt aan niet boven de 16 uur uit te komen, omdat planten ook een donkere periode nodig hebben. Een tijdschakelaar maakt dat makkelijk. Kies in een woonkamer een lamp met wit licht, dat oogt rustiger dan het paarsige licht van rood-blauwe ledlampen.
Veelgestelde vragen over planten voor weinig licht
Welke kamerplanten hebben weinig licht nodig?
Strikt genomen heeft geen enkele kamerplant weinig licht nodig. Wel zijn er soorten die van nature laag in het regenwoud groeien en daardoor met minder toe kunnen, zoals Chamaedorea elegans (dwergpalm) en Spathiphyllum (lepelplant). Ze willen vooral geen felle zon op het blad. Een lichte plek zonder directe zon bevalt ze meestal beter dan een donkere.
Welke planten kunnen in een donkere kamer?
In een donkere slaapkamer of werkkamer passen soorten die weinig verdampen en een onregelmatig gietritme verdragen, zoals Sansevieria en Zamioculcas. Blijven de gordijnen overdag vaak dicht, dan krijgt de plant nog minder licht dan je denkt. Open ze daarom elke ochtend en zet de pot zo dicht mogelijk bij het raam.
Welke kamerplant past in een donkere hoek?
Kies in een hoek liever een staande plant dan een hangplant. Vlak onder het plafond, boven de bovenkant van het raam, is het vaak nog schemeriger. Een Aspidistra of een hoge Sansevieria op een plantenstandaard vangt meer licht. Een lichte muur achter de plant helpt ook, omdat die meer licht terugkaatst dan een donkere.
Hoe weet je of een plant te weinig licht krijgt?
Naast de signalen aan de plant zelf kun je het licht meten. Een luxmeter-app op je telefoon geeft een indicatie: meet halverwege de dag op bladhoogte. Zonder app werkt de schaduwtest. Houd je hand een eindje boven een wit vel papier. Een duidelijke schaduw betekent redelijk licht, een vage schaduw weinig licht. Zie je vrijwel geen schaduw, dan is de plek te donker.
Kun je een plant met weinig licht toch goed laten groeien?
Tot op zekere hoogte wel. Was de ramen, schuif vitrage overdag open en zet de plant in de zomer dichter bij het glas, zodat hij energie opbouwt voor de winter. Extra voeding helpt niet, want die vervangt geen licht. Wil je echt groei op een donkere plek, dan is een groeilamp de betrouwbaarste oplossing.
Loop de planten op deze pagina rustig langs en meet eerst hoe ver jouw plek van het raam ligt. Je plant wordt met gratis verzending binnen 1 tot 3 werkdagen geleverd, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat. Omdat planten levende producten zijn, kunnen ze niet geretourneerd worden. Gaat er onderweg toch iets mis, zoals schade tijdens het transport? Mail dan binnen 48 uur naar info@pureplant.nl met je bestelnummer en foto's, zodat Pureplant met je meedenkt over een passende oplossing.