Winterharde bloembollen zijn bollen die vorst en kou in de volle grond overleven en die je dus het hele jaar in de tuin kunt laten zitten. De meeste voorjaarsbloeiers, zoals tulpen (Tulipa), narcissen (Narcissus), druifjes (Muscari) en hyacinten (Hyacinthus), zijn winterhard. Sterker nog, ze hebben een koude periode nodig om in het voorjaar te bloeien. Daarom plant je ze in de herfst. In deze collectie vind je bollen die je nu kunt planten en die de winter buiten doorbrengen. Hieronder lees je waarom kou belangrijk is, waar je in een pot op let en waarin ze verschillen van vorstgevoelige zomerbloeiers zoals de dahlia.
Waarom hebben winterharde bloembollen kou nodig?
Veel voorjaarsbollen komen oorspronkelijk uit gebieden met koude winters. Ze zijn erop ingesteld dat er eerst een periode van kou komt, en pas daarna warmer weer. Die kou werkt als een signaal: pas als de bol genoeg koude weken heeft gehad, maakt hij een bloemsteel.
Hoe lang die koude periode duurt, verschilt per soort. De University of Minnesota Extension noemt voor voorjaarsbollen minstens 12 tot 13 weken bij een temperatuur van ongeveer 2 tot 9 graden Celsius. Dat komt overeen met wat een bol in een Nederlandse winter in de grond meemaakt. Plant je in de herfst, dan regelt de natuur dat dus vanzelf.
Dit verklaart ook waarom je voorjaarsbollen niet in het voorjaar plant. Krijgen ze te weinig kou, dan blijft de bloei vaak uit of krijg je korte stelen met kleine bloemen.
Welke winterharde bloembollen zitten in deze collectie?
Alle bollen in deze collectie zijn voorjaarsbloeiers die je in de herfst plant en die de winter in de volle grond doorbrengen.
- Tulpen. Van de kleine botanische Tulp 'Little Beauty' tot Tulp 'Mata Hari' en Tulp 'My Favourite Topping'.
- Narcissen. De botanische narcissenmix in geel en wit en de trompetnarcis 'Mount Hood'.
- Druifjes. Het blauwe druifje (Muscari armeniacum), het witte 'White Magic' en de Magic mix.
- Hyacinten. Diverse mixen, waaronder een pastel mix en de 'Blue Water' mix.
- Boshyacinten. De Spaanse boshyacint (Hyacinthoides hispanica) en de wilde hyacint (Hyacinthoides non-scripta).
- Zomerklokje (Leucojum aestivum). Ondanks de naam bloeit hij in het voorjaar, met witte klokjes met een groen puntje.
- Keizerskroon (Fritillaria imperialis) en sierui (Allium 'Globemaster'). Twee hoge soorten die later in het voorjaar bloeien.
Wat is het verschil met niet-winterharde bloembollen?
Naast winterharde voorjaarsbollen bestaan er ook zomerbloeiers die niet tegen vorst kunnen. De bekendste is de dahlia. De RHS (Royal Horticultural Society) noemt dahlia's vorstgevoelige vaste planten. Ze kunnen jaren meegaan, maar moeten beschermd worden tegen vriezende temperaturen.
| Kenmerk | Winterharde voorjaarsbollen | Vorstgevoelige zomerbloeiers |
|---|---|---|
| Voorbeelden | Tulp, narcis, druifje, hyacint, sierui | Dahlia, ranonkel |
| Wanneer planten | In de herfst | In het voorjaar |
| Kou nodig | Ja, om te kunnen bloeien | Nee, kou kan de knol juist beschadigen |
| In de winter | Blijven in de grond zitten | Uit de grond halen of goed afdekken |
De RHS adviseert om dahlia's pas vanaf half tot eind april buiten te planten, als de grond niet meer bevriest. In de herfst is het volgens de RHS het veiligst om de knollen binnen te bewaren, zeker op zware grond. Woon je in een milde streek en heb je lichte, goed doorlatende grond, dan kun je ze ook laten zitten onder een laag mulch van ongeveer 15 centimeter. Dahlia's en ranonkels vind je bij de dahlia's en de ranonkels. Die plant je dus pas in het voorjaar.
Zijn winterharde bloembollen in een pot ook winterhard?
Hier zit een belangrijk verschil. In de volle grond is een bol goed beschermd, omdat de aarde om hem heen de kou dempt. In een pot is dat anders. De grond in een pot bevriest sneller en dieper, omdat de kou er van alle kanten bij kan.
De RHS schrijft in zijn gids over hyacinten dat hyacinten in de volle grond volledig winterhard zijn, maar in een pot vorstgevoelig kunnen zijn in koude tuinen en bij strenge winters. Dat principe geldt voor meer bollen. Met een paar maatregelen help je bollen in een pot de winter door.
- Kies een grote pot. Meer grond betekent meer buffer tegen de kou.
- Zet de potten bij elkaar. De RHS adviseert in zijn advies over winterschade om potten op een droge, beschutte plek te groeperen, zodat ze elkaar beschermen.
- Pak de pot in. Noppenfolie of stro rond de pot helpt voorkomen dat de wortels bevriezen.
- Graaf de pot in. Als alternatief kun je de pot tot aan de rand in de grond zetten. Zo profiteert hij van de bescherming van de aarde.
- Zorg voor een gat in de bodem. Zo kan regenwater weg en staan de bollen niet in natte grond.
Meer tips voor bollen op het balkon of terras vind je bij de bloembollen in pot.
Waar moet je op letten bij winterharde bloembollen?
Winterhard betekent niet dat een bol alles verdraagt. Voor de meeste voorjaarsbollen is natte grond een groter probleem dan kou. De RHS geeft aan dat zware kleigrond in de winter te nat kan worden, waardoor bollen gaan rotten. Heb je zo'n grond, meng er dan zand of grit door op de plek waar je plant, zodat het water beter wegzakt.
Verder is winterhard niet hetzelfde als meerjarig. Een tulp overleeft de winter prima, maar bloeit het jaar erna niet altijd even rijk. Wil je bollen die ook echt ieder jaar terugkomen, kijk dan bij de meerjarige bloembollen. Zoek je soorten die zich vanzelf uitbreiden, dan vind je die bij de bloembollen die verwilderen.
Wat als het gaat vriezen terwijl de eerste puntjes al boven de grond staan? Bij winterharde voorjaarsbollen is dat meestal geen reden tot zorg. Het blad kan wat bruine puntjes krijgen, maar de bol zelf zit beschut in de grond.
Veelgestelde vragen over winterharde bloembollen
Wanneer plant je winterharde bloembollen?
In de herfst, vanaf september, zodat ze voor de winter wortels kunnen maken. Nu, eind september, is daarvoor een goed moment. Meer over plantdiepte en timing lees je op de pagina over bloembollen.
Kun je winterharde bloembollen planten als het vriest?
Zolang je de grond nog kunt bewerken, kun je planten. Is de grond bevroren, wacht dan tot het weer dooit. Plant wel zo vroeg mogelijk, zodat de bollen genoeg tijd hebben om te wortelen.
Kun je winterharde bloembollen ook binnen laten bloeien?
Ja, maar ook dan hebben ze eerst kou nodig. De University of Minnesota Extension beschrijft hoe je bollen in een pot eerst een koude periode van zo'n drie maanden geeft en ze daarna naar binnen haalt. De warmte binnen is dan het signaal om een bloemsteel te maken. Sla je de koude periode over, dan blijft de bloei meestal uit. Meer ideeën voor bollen in huis en op het terras lees je in het artikel over voorjaarsbloeiers in pot.
Moet je winterharde bloembollen afdekken?
In de volle grond is dat in Nederland meestal niet nodig. Bollen in een pot kunnen wel wat extra bescherming gebruiken, bijvoorbeeld door de pot in te pakken of op een beschutte plek te zetten.
Kies de bollen die bij jouw tuin passen en plant ze dit najaar. Laat de winter daarna gewoon zijn werk doen, zodat je in het voorjaar geniet van een tuin vol kleur. Je bestelling wordt met gratis verzending binnen 1 tot 3 werkdagen bezorgd, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je bollen goed beschermd aankomen. Omdat het om levende producten gaat, kun je ze niet retourneren. Is er bij aankomst iets beschadigd? Meld het dan binnen 48 uur via info@pureplant.nl met je bestelnummer en foto's, zodat Pureplant een passende oplossing voor je zoekt.