Gekleurde cactussen kopen: welke kleur is echt en welke is verf?

Gekleurde cactussen kopen is leuk, maar niet elke kleur is echt. Er bestaan drie soorten gekleurde cactussen: soorten met een natuurlijke kleur in stekels, haren of huid, geënte bolcactussen met een felrode, oranje of gele bol op een groene stam, en cactussen die gespoten zijn met verf. De eerste twee zijn echte planten met een echte kleur. Bij de derde zit de kleur alleen aan de buitenkant en verdwijnt die zodra de plant groeit. Met een paar kenmerken houd je ze in de winkel eenvoudig uit elkaar.

Op welke drie manieren krijgt een cactus kleur?

Natuurlijke kleur komt uit de plant zelf. Denk aan goudgele stekels, zilverwitte haren of een huid met zilveren stipjes. Die kleur is meestal subtieler dan wat je in een tuincentrum op een rijtje ziet staan, en ze verandert soms met de seizoenen.

Enting betekent dat een kweker een kleurrijke bol op een groene onderstam zet. Het verschil zie je direct: bovenop zit een ronde bol in rood, roze, oranje of geel, daaronder een driekantige groene stengel. Die twee delen groeien aan elkaar vast.

Verf ligt als een laagje op de plant. Het resultaat is vaak neonroze, blauw of zelfs metallic, kleuren die in de natuur bij cactussen niet voorkomen. De hele plant heeft dezelfde egale tint, stekels inbegrepen, en nieuwe groei bovenop is gewoon groen.

Wat is een geënte bolcactus precies?

De bekendste geënte cactus is de maancactus (Gymnocalycium mihanovichii), in de handel vaak Gymnocalycium gekleurd of Hibotan genoemd. De rode of gele bol is een mutant die geen bladgroen (chlorofyl) heeft. Bladgroen is de groene stof waarmee een plant uit licht suiker maakt. Zonder bladgroen kan de bol zichzelf niet voeden en zou hij als losse plant snel doodgaan.

Daarom zetten kwekers de bol op een onderstam van Hylocereus, een groene, snelgroeiende cactus die wel bladgroen heeft. De onderstam maakt suikers en levert die via het verbindingsvlak aan de bol. Zo leven ze samen als één plant.

Die samenwerking heeft een houdbaarheidsdatum. Een geënte bolcactus gaat doorgaans een paar jaar mee. Soms groeit de onderstam harder dan de bol aankan, soms raakt het verbindingsvlak verzwakt. Er zijn exemplaren die veel langer goed blijven, maar ga er niet van uit dat je er een plant voor tien jaar aan hebt. Zie hem als een kleurrijke plant voor een aantal seizoenen.

Hoe herken je een geverfde of beplakte cactus?

Geverfde cactussen worden vaak verkocht als gekleurde cactus, zonder dat erbij staat dat er verf op zit. Let bij twijfel op deze punten:

• Kleur op de stekels: bij echte kleur verschillen stekels en huid bijna altijd van tint. Zijn de stekels exact even roze als de rest, dan is het verf.
• Ongelijke dekking bij de basis: vlak boven de grond of in de plooien van de ribben zie je vaak groene plekken waar de spuitbus niet bij kwam.
• Groene top: een plant die na de verfbeurt verder groeit, krijgt bovenop een groene kruin.
• Bloem die niet klopt: strobloemen (Xerochrysum bracteatum) worden met lijm op de top geplakt. Een echte cactusbloem heeft een zacht, vlezig buisje en verwelkt na een paar dagen. Een strobloem is papierachtig en blijft maandenlang hetzelfde.

Twijfel je nog, wrijf dan met een vochtig wattenstaafje heel licht over een groene plek bij de rand. Kleurt het wattenstaafje, dan heb je je antwoord.

Welke soorten hebben echte kleur?

Wil je een cactus waarvan de kleur blijft, kies dan een soort met natuurlijke tekening. Dit zijn soorten die je regelmatig tegenkomt:

Botanische namen van cactussen worden regelmatig herzien. Wil je herkomst en geldige naam van een soort nazoeken, dan kan dat bij Kew Plants of the World Online.

Hoe verzorg je een gekleurde cactus?

Een geënte bolcactus heeft een kortere levensduur dan een gewone cactus, en goede verzorging verlengt die vooral. Zet hem licht, maar houd hem uit de felle middagzon achter glas. De gekleurde bol heeft geen bladgroen om zich te beschermen en kan daardoor verbranden. Een oost- of westraam is ideaal.

Geef van april tot september water als de grond helemaal droog is, en giet dan ruim. Laat overtollig water altijd weglopen, zodat de wortels van de onderstam niet rotten. In de winter geef je hooguit eens per maand een scheutje en zet je de plant koeler, rond 10 tot 15 graden. Die koele, droge rust helpt cactussen om in het voorjaar weer te bloeien. De RHS-gids voor cactussen binnen geeft hetzelfde advies.

Zit er een geplakte strobloem op de top? Trek die er voorzichtig af met een pincet, liefst in de zomer wanneer de plant groeit. Lijmresten die blijven zitten, laat je zitten. Krabben beschadigt de huid en geeft ziekteverwekkers een ingang. De lijm groeit er langzaam uit. Meer over water, grond en licht vind je in ons blog over cactussen verzorging.

Waar let je op bij het kopen?

Met deze vragen weet je vooraf wat je in huis haalt:

• Is de kleur natuurlijk, geënt of gespoten? Een eerlijke verkoper kan dat meteen zeggen.
• Staat de botanische naam op het label? Bij geverfde planten ontbreekt die vaak.
• Is het verbindingsvlak bij een geënte cactus stevig en droog, zonder bruine of zachte rand?
• Voelt de onderstam stevig aan en staat hij recht in de pot?
• Prijsindicatie: kleine geënte en geverfde cactussen kosten meestal een paar euro, soorten met natuurlijke kleur in een grotere maat zijn duurder.
• Verwachte houdbaarheid: een natuurlijk gekleurde soort kan jarenlang mee, een geënte plant meestal een paar jaar, en bij een geverfde plant verdwijnt de kleur al na één groeiseizoen uit beeld.

Veelgestelde vragen

Zijn gekleurde cactussen geverfd?

Niet allemaal. Felroze, blauwe of paarse cactussen met gekleurde stekels zijn bijna altijd gespoten. Een rode, oranje of gele bol op een groene stam is een geënte cactus met een echte kleur. Daarnaast zijn er soorten met natuurlijk goudgele stekels, witte haren of een zilvergestipte huid, die hun kleur uit zichzelf halen.

Hoelang blijft een gekleurde cactus mooi?

Dat hangt van het type af. Natuurlijk gekleurde soorten blijven met goede zorg jarenlang mooi. Een geënte bolcactus gaat doorgaans een paar jaar mee, omdat onderstam en bol op den duur niet meer goed samenwerken. Bij een geverfde cactus groeit de verf eruit: de nieuwe groei is groen en de kleur zakt steeds verder naar beneden.

Kun je de verf van een cactus afhalen?

Meestal niet zonder schade. De verf hecht zich aan de waslaag op de huid en tussen de stekels. Schrobben of oplosmiddelen beschadigen die beschermlaag, waardoor de plant uitdroogt of gaat rotten. Beter is om de cactus veel licht te geven en te laten doorgroeien. De geverfde plekken blijven, maar de nieuwe groei is weer gezond groen.

Is verf schadelijk voor de cactus?

Verf is niet direct dodelijk, maar het verzwakt de plant wel. Waar verf zit, komt minder licht bij het bladgroen en kunnen de huidmondjes, de kleine openingen waardoor een cactus ademt, verstopt raken. Een cactus met een dunne laag overleeft vaak en groeit er langzaam uit. Een dikke laag rondom maakt herstel lastig.

Liever een cactus waarvan je zeker weet wat je krijgt? In de collectie cactussen vind je soorten met hun botanische naam erbij. Je profiteert van gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen en planten die rechtstreeks vanuit de kas komen, in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Kom je bij het uitpakken toch een probleem tegen, dan geldt ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.