Planten die makkelijk te stekken zijn: soorten en methodes

Planten die makkelijk te stekken zijn, hebben één ding gemeen: ze maken snel en graag nieuwe wortels. Klimplanten en hangplanten met zachte stengels, zoals Epipremnum en Tradescantia, staan bovenaan. Vetplanten met dik blad en planten die vanzelf kindjes of uitlopers maken, volgen kort daarna.

Het geheim zit in de knoop. Dat is het verdikte puntje op de stengel waar een blad ontspringt. Daar zitten cellen die kunnen uitgroeien tot wortels. Knip je net onder een knoop en zet je de stek in water of grond, dan heb je bij de juiste soort binnen enkele weken een nieuwe plant.

Waarom wortelt de ene soort wel en de andere niet?

Het verschil zit in de bouw van de stengel. Drie dingen bepalen of een stek makkelijk aanslaat.

Knopen. Op elke knoop zitten slapende groeipunten. Als een stek van de moederplant wordt gescheiden, activeert de plant die punten om wortels te maken. Hoe meer knopen dicht op elkaar, hoe groter de slaagkans. Daarom knip je altijd net onder een knoop.

Luchtwortels. Sommige klimplanten, zoals Monstera en Epipremnum, maken bruine stompjes aan de stengel. Dat zijn luchtwortels, waarmee ze zich in de natuur aan bomen vasthechten. Een stek met een luchtwortel heeft al een voorsprong: die wortel groeit in water of grond snel uit tot een echte wortel.

Zachte of houtige stengels. Groene, zachte stengels zitten vol actieve cellen en wortelen snel. Houtige stengels, zoals bij een rubberplant (Ficus elastica) of een olijf (Olea europaea), bestaan grotendeels uit verhard weefsel. Daar duurt het veel langer, en slaagt vaak maar een deel van de stekken.

Twaalf zekere soorten om te stekken

Bij deze soorten slaagt vrijwel elke stek, mits je de juiste methode en het juiste seizoen kiest.

De vaderplant en de graslelie zijn het snelst en daarmee ideaal als je voor het eerst stekt. De Sansevieria heeft het meeste geduld nodig. Bij de bonte vorm verlies je bovendien vaak de gele rand als je via een bladstek vermeerdert, omdat de nieuwe plant uit groen weefsel ontstaat.

Welke drie stekmethodes zijn er?

Kopstek. Je knipt de top van een stengel af, met minstens twee of drie knopen en een paar bladeren. Haal het onderste blad weg, zodat er geen blad in het water of de grond hangt dat kan rotten. Zet de stek in water of vochtige stekgrond. Deze methode werkt voor de meeste klim- en hangplanten, zoals Epipremnum, Philodendron, Syngonium, Tradescantia en Hoya.

Bladstek. Je gebruikt één los blad, soms met een stukje steel. Bij vetplanten zoals de jadeplant laat je het blad eerst een paar dagen drogen, zodat de wond dichtgaat voordat het in de grond gaat. Bij de Sansevieria snijd je een blad in stukken van vijf tot acht centimeter en zet je ze met de onderkant in de grond. De Royal Horticultural Society legt dit stap voor stap uit in haar gids over bladstekken.

Scheurstek. Je haalt de plant uit de pot en deelt de kluit in twee of meer stukken, elk met eigen wortels en bladeren. Dat werkt bij planten die in pollen groeien, zoals de lepelplant, de graslelie en de Sansevieria. Het voordeel: je hebt direct een volwaardige plant, zonder te wachten op wortels.

Hoe maak je van een stek een plant?

Staat je stek in water, wacht dan met overzetten tot de wortels drie tot vijf centimeter lang zijn. Te korte wortels drogen in grond snel uit. Te lang in water wachten is ook niet goed: waterwortels zijn fijner en moeten in grond opnieuw wennen.

• Potmaat. Kies een klein potje van 6 tot 9 centimeter. In een kleine pot droogt de grond gelijkmatig op, zodat de jonge wortels niet in natte grond staan.
• Grond. Gebruik luchtige potgrond, eventueel gemengd met wat perliet. Zo komt er genoeg zuurstof bij de wortels.
• Gieten in de eerste weken. Houd de grond licht vochtig, maar niet nat. Wortels uit water moeten wennen aan grond en drogen sneller uit dan normale wortels. Na drie tot vier weken kun je overstappen op het normale gietritme.
• Licht. Zet de jonge plant licht, maar niet in de felle zon. Directe zon droogt het kleine wortelgestel te snel uit.

Waarom slaat een stek niet aan?

• Rotte stelen. Een zachte, bruine of zwarte onderkant betekent dat de stek rot. Vaak komt dat door blad dat onder water hangt of water dat niet ververst wordt. Knip het rotte deel weg tot in gezond weefsel en zet de stek in vers water.
• Schimmel. Wit pluis op de grond of op de stek ontstaat bij te natte grond en weinig luchtcirculatie. Giet minder en zet de stek op een luchtige plek.
• Te weinig licht. Een stek heeft energie nodig om wortels te maken. Op een donkere plek gebeurt er weken niets, tot hij het opgeeft.
• Te grote stekken. Een stek met veel blad verdampt meer water dan hij zonder wortels kan opnemen. Houd het bij twee tot vier bladeren per stek.

Hoe ruil je stekjes of geef je ze weg?

Stekjes zijn een mooi cadeau en een leuke manier om je collectie uit te breiden. Een paar tips zodat ze goed aankomen:

Verpakken. Wikkel een ongewortelde stek in een vochtig keukenpapiertje en doe hem in een zakje. Een gewortelde stek in een potje zet je rechtop in een doosje, zodat hij niet omvalt.

Timing. Stekjes ruil je het best in voorjaar en zomer. Ze wortelen dan snel en hebben geen last van kou onderweg. Verstuur niet vlak voor het weekend, zodat de stek niet dagen in een pakket zit.

Verzorgingsinfo meesturen. Schrijf op een kaartje de naam van de plant, de botanische naam en hoe hij gestekt is. Zo weet de ontvanger meteen hoe hij de stek moet behandelen. Meer over het stekken van specifieke soorten lees je in onze blog over kamerplanten stekken.

Veelgestelde vragen

Welke planten kun je in water stekken?

Vooral klim- en hangplanten met zachte stengels, zoals Epipremnum, Philodendron scandens, Syngonium, vaderplant en Monstera. Ook de pannenkoekplant wortelt goed in water. Vetplanten en cactussen stek je liever in droge grond, want in water rotten ze snel. Ververs het water eens per week, zodat het fris blijft.

Hoe lang duurt stekken?

Bij snelle soorten zoals de vaderplant en de graslelie zie je binnen een tot twee weken wortels. Epipremnum en Philodendron hebben twee tot drie weken nodig. Een bladstek van Sansevieria kan zes tot tien weken duren. Warmte en licht versnellen het proces.

Wanneer is het beste moment om te stekken?

Het voorjaar en de vroege zomer zijn ideaal. De plant zit dan in zijn groeiseizoen, er is veel licht en de temperatuur is hoger, zodat wortels snel groeien. In de winter kan het ook, maar dan duurt het langer en is de kans op rot groter. De RHS geeft meer uitleg in haar gids over het stekken van kamerplanten.

Waarom rot mijn stek weg?

Meestal door blad of een knoop die onder water staat, water dat te lang niet ververst is of grond die te nat blijft. Ook een te koude plek vertraagt de wortelvorming, waardoor rot sneller toeslaat. Knip het rotte deel weg, gebruik schoon water en zet de stek op een warme, lichte plek.

Op zoek naar een moederplant om mee te beginnen? Bekijk onze collectie Epipremnum, een van de makkelijkste soorten om te stekken. Je krijgt gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, zodat je met vertrouwen een nieuwe moederplant bestelt.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.