Planten in een glazen pot met verlichting: wat werkt echt?

Een lampje in of boven een glazen pot kan twee dingen doen: sfeer geven of je plant laten groeien. Dat is niet hetzelfde. Een kerstlichtsnoer of een warm sfeerledje ziet er gezellig uit, maar levert te weinig licht om een plant van te laten leven.

Wil je een plant in glas op een donkere plek zetten, dan heb je een echte groeilamp nodig met een geschikt lichtspectrum. Minstens zo belangrijk is hoe ver die lamp van het glas hangt en hoeveel uur per dag hij brandt. Daar hangt het resultaat van af.

Wat is het verschil tussen sfeerlicht en groeilicht?

Planten gebruiken licht als energiebron. Voor fotosynthese hebben ze vooral blauw en rood licht nodig. Blauw licht zorgt voor compacte groei en stevig blad, rood licht stimuleert onder andere de groei van nieuwe scheuten. Een goede groeilamp levert beide in voldoende hoeveelheid.

Een gewone sfeerled is gemaakt voor onze ogen, niet voor planten. Het licht is zwak en vaak warmgeel, met weinig blauw. Voor ons voelt een kamer met zo'n lampje prima verlicht, maar voor een plant is het nauwelijks meer dan schemer. De plant teert dan in op zijn reserves en rekt zich uit naar een lichtbron die er niet is.

Het verschil zit dus in twee dingen: het spectrum, welke kleuren licht, en de sterkte, hoeveel licht er echt bij het blad aankomt. De University of Maryland Extension legt uit dat de lichtsterkte snel afneemt naarmate de lamp verder van de plant hangt. Een fel lijkende lamp op een meter afstand levert daardoor soms minder op dan je denkt.

Welke lamp kies je?

Voor planten in glas heb je geen zware kweeklamp nodig. De planten zijn klein en houden meestal van helder, indirect licht. Dit overzicht helpt je kiezen:

Kies bij voorkeur een lamp met wit, breed spectrum licht. Die bevat genoeg blauw en rood, maar ziet er in een woonkamer natuurlijker uit dan paarsroze kweeklicht. Let bij de specificaties op de vermelding "full spectrum" of "groeilicht". Een lamp zonder die vermelding is meestal gewoon sfeerlicht.

Hoe ver hang je de lamp?

Hang een groeilamp 15 tot 30 centimeter boven de bovenkant van de pot. Dichterbij levert meer licht, maar ook meer warmte. Verder weg valt het licht breder, maar zwakker. Bij een kleine pot werkt 15 tot 20 centimeter goed, bij een bak of groepje potten eerder 25 tot 30 centimeter.

Leg een lamp nooit direct op het glas of het deksel. Ook ledlampen worden warm aan de achterkant. Glas geeft die warmte door aan de lucht binnen, zodat de temperatuur in een gesloten pot snel oploopt.

Richt het licht bij voorkeur van bovenaf. Dat is hoe planten in de natuur licht ontvangen. Licht van de zijkant laat de plant scheef groeien, net als bij een raam. Staat een lamp toch schuin, draai de pot dan elke week een kwartslag.

Hoeveel uur per dag laat je de lamp branden?

Planten hebben elke dag licht nodig, maar ook een donkere periode. In het donker verwerken ze de suikers die ze overdag hebben aangemaakt. Een lamp die dag en nacht brandt, verstoort dat ritme en kan juist tot zwakke groei leiden.

Gebruik een eenvoudige tijdschakelaar, zodat het ritme elke dag gelijk is. Dit schema is een goed startpunt:

• Zonder daglicht (hal, kantoor zonder raam): het hele jaar 10 tot 12 uur per dag.
• Met weinig daglicht, herfst en winter: 8 tot 10 uur, bijvoorbeeld van 8.00 tot 18.00 uur.
• Met weinig daglicht, voorjaar en zomer: 6 tot 8 uur als aanvulling op het daglicht.

Houd de eerste weken bij hoe de planten reageren. Worden nieuwe blaadjes klein en staan ze ver uit elkaar, dan is het nog te weinig licht. Verbleken de bladeren of krijgen ze bruine vlekjes, dan is het te veel.

Hoe veranderen lampen warmte en condens?

Een lamp boven een glazen pot verandert het klimaat binnen. Het glas warmt een beetje op en de planten gaan meer verdampen. In een gesloten pot zie je daardoor meer condens terwijl de lamp brandt.

Zodra de lamp uitgaat, koelt het glas af en slaat er extra vocht neer. Dat is normaal, zolang het glas in de loop van de volgende dag weer opklaart. Blijft het glas de hele tijd nat, hang de lamp dan iets hoger of haal het deksel er vaker af.

Voel af en toe aan het glas terwijl de lamp brandt. Voelt het duidelijk warm aan, dan hangt de lamp te dichtbij. Een temperatuur in de pot boven de 30 graden is voor de meeste terrariumplanten te veel. Een klein thermometertje in de pot laat je dat precies zien.

Hoe richt je een verlicht terrarium in een donkere hoek in?

Met een groeilamp kun je planten in glas neerzetten op plekken waar ze anders niet zouden groeien. Een paar opstellingen die in de praktijk goed werken:

• Kantoor of bureau: een klemspot met groeiled aan de rand van het bureau, gericht op een kleine pot. Koppel hem aan een tijdschakelaar, zodat hij ook in het weekend brandt.
• Hal of gang: een ledstrip met groeilicht onder een wandplank, met daaronder twee of drie potten op een rij.
• Kelderkamer of zolder zonder raam: een ledpaneel boven een grote bak. Hier is de lamp de enige lichtbron, dus houd 12 uur per dag aan.
• Boekenkast: een smalle ledstrip aan de onderkant van de plank erboven. Zo verlicht je een terrarium zonder dat je de lamp ziet.

Liever een pot waar de verlichting al bij zit? In een terrarium met verlichting lees je waar je dan op let.

Veelgestelde vragen

Heeft een terrarium een groeilamp nodig?

Niet als het binnen 1 tot 2 meter van een raam staat met helder, indirect licht. Dan is daglicht voor de meeste terrariumplanten genoeg. Staat het verder van het raam, in een donkere hoek of in een ruimte zonder raam, dan helpt een groeilamp met breed spectrum. Een sfeerlampje is daarvoor niet sterk genoeg.

Hoeveel uur moet de verlichting aan?

Zonder daglicht 10 tot 12 uur per dag. Krijgt de pot ook wat daglicht, dan volstaat 8 tot 10 uur in herfst en winter en 6 tot 8 uur in voorjaar en zomer. Laat de lamp nooit dag en nacht branden, want planten hebben een donkere periode nodig. Een tijdschakelaar maakt het makkelijk.

Wordt een glazen pot warm van een lamp?

Ja, een beetje, vooral als de lamp dichtbij hangt. Glas geeft warmte door aan de lucht binnen, zeker bij een gesloten pot. Houd 15 tot 30 centimeter afstand en leg een lamp nooit op het glas. Voelt het glas duidelijk warm aan, hang de lamp dan hoger.

Kan een plant in glas helemaal zonder daglicht?

Ja, mits je een goede groeilamp gebruikt die 10 tot 12 uur per dag brandt. Kies soorten die met weinig licht overweg kunnen, zoals mos, Fittonia (Fittonia albivenis) en kleine varens. Een gewone ledlamp of sfeerverlichting is niet genoeg: de plant verbruikt dan zijn reserves en raakt na enkele weken of maanden uitgeput.

Op zoek naar planten die het goed doen op een plek met weinig licht? In de collectie planten voor weinig licht vind je soorten die daarmee overweg kunnen. Ze komen rechtstreeks vanuit de kas, met gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen en een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, zodat je met een gerust hart bestelt.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.