Vochtvretende planten bestaan, maar ze werken anders dan de naam doet vermoeden. Planten nemen vocht op via hun wortels en sommige soorten ook via hun blad. Tegelijk geven ze vocht af door verdamping, en bij de meeste kamerplanten is dat vrijwel evenveel als het water dat je ze geeft.
Het netto effect is dus klein. In een kleine, vochtige ruimte kan het net het verschil maken, vooral met soorten die veel uit de lucht halen en weinig gietwater nodig hebben. Maar planten vervangen geen ventilatie.
Wat doen vochtvretende planten wel en niet?
Een plant is geen spons die de lucht droog zuigt. Het meeste water komt via de wortels binnen en verlaat de plant weer via de huidmondjes in het blad. Dat proces heet verdamping of transpiratie. Van het gietwater dat een kamerplant opneemt, verdampt het overgrote deel weer naar de lucht. Een plant die je elke week water geeft, voegt dus eerder vocht toe aan de kamer dan dat hij het weghaalt.
Een kleine groep planten kan wel vocht uit de lucht opnemen via het blad. Luchtplanten zoals Tillandsia hebben schubjes op hun blad die waterdruppels en damp vasthouden. Ook sommige varens en orchideeën vangen vocht op met blad of luchtwortels. Omdat je die soorten weinig water geeft, is hun netto effect iets gunstiger.
Wat planten niet doen, is een vochtprobleem oplossen. Het gaat om enkele milliliters per plant per dag, terwijl een huishouden liters vocht per dag produceert. Zie planten daarom als een kleine aanvulling op ventileren, niet als vervanging.
Welke planten nemen vocht uit de lucht op?
Deze zes soorten worden vaak genoemd als planten die vocht opnemen. Het effect verschilt per soort, net als de beste plek in huis.
| Plant | Hoe hij vocht opneemt | Effect | Beste standplaats |
|---|---|---|---|
| Luchtplant (Tillandsia) | via schubjes op het blad, zonder aarde | neemt echt vocht uit de lucht, zeer kleine hoeveelheden | lichte badkamer, raamkozijn |
| Zwaardvaren (Nephrolepis exaltata) | blad vangt vocht, wortels nemen water op | klein, geeft zelf ook veel vocht af | badkamer met daglicht |
| Lepelplant (Spathiphyllum wallisii) | vooral via de wortels | klein, verdampt veel | schaduwrijke, vochtige hoek |
| Drakenklimop (Epipremnum aureum) | wortels en luchtwortels | klein | hangend in badkamer of keuken |
| Graslelie (Chlorophytum comosum) | via de wortels | klein, verdraagt vochtige lucht goed | vensterbank in badkamer of slaapkamer |
| Vlinderorchidee (Phalaenopsis) | luchtwortels nemen vocht op | klein, weinig gietwater nodig | licht, zonder directe zon |
De Tillandsia en de Phalaenopsis hebben het gunstigste profiel, omdat ze weinig gietwater krijgen en toch vocht uit de lucht halen. Varens en lepelplanten gedijen goed in vochtige ruimtes, maar dragen weinig bij aan drogere lucht. Kies ze vooral omdat ze die omgeving goed verdragen.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Hoeveel vocht neemt een plant echt op?
Precieze cijfers per plant zijn er nauwelijks, omdat opname afhangt van temperatuur, licht en luchtvochtigheid. Als ordegrootte kun je uitgaan van een paar milliliter per dag voor een luchtplant of orchidee. Een grote kamerplant die je water geeft, verdampt daarentegen al snel tientallen tot honderden milliliters per dag.
Zet dat naast wat er in een gemiddeld huishouden aan vocht vrijkomt:
- Ademen en zweten: ongeveer een liter per persoon per dag.
- Douchen: een paar honderd milliliter per douchebeurt, bij lang en heet douchen meer.
- Koken: een halve tot een hele liter per dag, zeker zonder deksel of afzuigkap.
- Was binnen drogen: een volle machine was geeft een tot twee liter vocht af aan de lucht.
Een gezin van vier produceert zo al snel tien liter vocht per dag. Ook met tien luchtplanten vang je daar maar een fractie van op. Onderzoekers kwamen voor luchtverontreiniging tot een vergelijkbare conclusie: Cummings en Waring (2019) lieten zien dat je onrealistisch veel planten per vierkante meter nodig hebt om de lucht in een woning meetbaar te beïnvloeden. Ventilatie weegt veel zwaarder.
Hoe zet je planten in in de badkamer, kelder of slaapkamer?
Wil je toch planten inzetten in een vochtige ruimte, kies dan per ruimte een opstelling die de plant zelf ook bevalt. Zo heb je in elk geval groen dat het goed doet, en draagt het een klein beetje bij.
Badkamer
Hang twee of drie Tillandsia's bij het raam en zet een zwaardvaren of graslelie op de vensterbank. Geef de varen weinig water, want de lucht is al vochtig genoeg. Zo voorkom je dat de plant zelf veel vocht afgeeft. Zonder raam lukt het niet; alle planten hebben daglicht nodig.
Kelder
Een kelder heeft meestal te weinig licht voor planten. Met een kweeklamp kun je er een Epipremnum of lepelplant laten groeien, maar het effect op het vocht is verwaarloosbaar. Richt je hier vooral op ventileren of een ontvochtiger.
Slaapkamer
Zet een orchidee of een paar Tillandsia's op de vensterbank, waar 's nachts de meeste condens ontstaat. Houd het bij twee of drie planten en giet zuinig. Een volle vensterbank met veel natte potgrond kan juist extra vocht en schimmel geven.
Wanneer zijn planten niet genoeg?
Condens op de ramen op een koude ochtend is normaal. Maar sommige signalen wijzen op een vochtprobleem dat planten nooit oplossen:
- zwarte schimmelplekken op muren, plafond of kitranden;
- een muffe geur die niet weggaat na luchten;
- loslatend behang, bladderende verf of zoutkorsten op de muur;
- vochtplekken die na regen groter worden;
- een luchtvochtigheid die ook na ventileren dagen boven de 70 procent blijft.
In die gevallen is ventileren de eerste stap: zet roosters open, lucht na het douchen en koken en droog was liefst buiten. Blijft het vochtig, dan kan een elektrische ontvochtiger per dag liters water uit de lucht halen, veel meer dan welke plant ook. Bij doorslaand of optrekkend vocht is een bouwkundige oplossing nodig.
Veelgestelde vragen
Welke luchtvochtigheid is normaal in huis?
Een relatieve luchtvochtigheid tussen de 40 en 60 procent is prettig voor mensen en voor de meeste kamerplanten. In de badkamer loopt die na het douchen tijdelijk hoger op, wat geen probleem is als het binnen een uur weer daalt. Blijft het langere tijd boven de 70 procent, dan groeit de kans op schimmel.
Kunnen planten schimmel juist verergeren?
Ja, dat kan. Planten die veel water krijgen, verdampen dat weer naar de lucht. Natte potgrond en schoteltjes met water kunnen bovendien zelf gaan schimmelen. Houd het aantal planten in een vochtige ruimte beperkt, giet zuinig en laat geen water in de schotel staan. Meer daarover lees je in planten tegen schimmel in huis.
Werkt een Tillandsia zonder aarde?
Ja. Een Tillandsia groeit in de natuur op takken en stenen en neemt water en voeding op via schubjes op zijn blad. Hij heeft geen aarde nodig. Dompel hem eens per week tot twee weken twintig minuten in regenwater en laat hem daarna ondersteboven uitdruppen, zodat er geen water in het hart blijft staan.
Heb je een hygrometer nodig om vocht te meten?
Het is niet verplicht, maar wel handig. Een eenvoudige digitale hygrometer kost een paar euro en laat zien of de luchtvochtigheid na het luchten daalt. Zo weet je of je vochtprobleem echt structureel is, en of maatregelen als ventileren of een ontvochtiger effect hebben.
Zoek je planten die zich thuis voelen in een vochtige ruimte? Bekijk dan onze collectie planten voor de badkamer of kies een paar luchtplanten voor bij het raam. Je krijgt gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.
Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, zodat je niet voor verrassingen komt te staan als er bij aankomst iets mis is.
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.