Buitenplant met groot blad: soorten voor een weelderige tuin

Een buitenplant met groot blad geeft je tuin direct een weelderige, bijna tropische uitstraling. Er zijn meer winterharde keuzes dan je misschien denkt, zoals Hosta, Rodgersia, Ligularia, Darmera en Fatsia. Ook de reusachtige Gunnera overleeft met wat winterbescherming.

De grootste beperkingen zijn wind en felle zon. Groot blad scheurt in de wind en verdampt veel water, dus een beschutte, vochtige plek in de halfschaduw maakt het verschil tussen gescheurd, verbrand blad en een echte jungle.

Wat heeft groot blad nodig?

Een groot blad heeft een groot oppervlak en dus veel huidmondjes. Dat zijn de kleine openingen waardoor een plant water verdampt. Op een warme, zonnige dag verliest een grootbladige plant daardoor liters water. Kan de wortel dat niet bijhouden, dan hangt het blad slap of verbranden de randen.

Daarom groeien veel grootbladige soorten van nature langs beekoevers, in vochtige bosranden of op plekken met veel regen. De grond is er rijk aan organisch materiaal en blijft ook in de zomer koel en vochtig. Wil je deze planten in je tuin, dan boots je die omstandigheden zo goed mogelijk na.

Luwte is net zo bepalend. Wind trekt extra vocht uit het blad en scheurt het bovendien letterlijk kapot. Een plant op een open, winderige plek ziet er daardoor na een zomer vaak rafelig uit, ook als hij genoeg water krijgt. Een schutting, haag of muur aan de windkant geeft grote bladeren de rust die ze nodig hebben. Groene tuinen dragen daarnaast bij aan verkoeling en biodiversiteit, zoals onderzoek van Wageningen UR laat zien.

Welke winterharde soorten hebben groot blad?

Deze soorten kunnen in het grootste deel van Nederland het hele jaar buiten blijven. Hoogte en bladgrootte zijn indicaties voor een volgroeide plant op een goede plek.

De Fatsia is de enige in dit rijtje die zijn blad in de winter houdt. Daardoor houdt je tuin ook in januari structuur. De andere soorten sterven in de herfst bovengronds af en lopen in april of mei weer uit. De Gunnera is het meest spectaculair, maar vraagt veel ruimte: reken op minstens drie meter doorsnede. Controleer de juiste naam van een soort bij Kew Plants of the World Online als je bij een kweker twijfelt.

Welke tropisch ogende soorten vragen bescherming?

Wil je nog meer jungle, dan kun je soorten toevoegen die hier alleen met hulp overwinteren. Ze geven in de zomer een uitstraling die je met winterharde planten moeilijk bereikt.

Japanse vezelbanaan (Musa basjoo). De wortelstok verdraagt flinke vorst, maar de stam bevriest zonder bescherming. Knip in november de bladeren af, wikkel de stam in stro of jute en bescherm de voet met een dikke laag blad of mulch. Zo loopt hij in het voorjaar vanaf een hogere stam uit en wordt hij sneller groot.

Olifantsoor (Colocasia esculenta). Deze soort is niet winterhard. Graaf de knol na de eerste nachtvorst op, laat hem opdrogen en bewaar hem vorstvrij en droog, bijvoorbeeld in een doos met turfmolm in de schuur of kelder. In april zet je hem binnen weer in een pot en na half mei gaat hij naar buiten.

Bloemriet (Canna indica). Canna maakt groot, peddelvormig blad en bloeit in de nazomer. Behandel de wortelstokken zoals die van Colocasia: opgraven, drogen en vorstvrij bewaren. In een zachte stadstuin met een dikke mulchlaag overleeft Canna soms buiten, maar zeker is dat niet.

Het nadeel is duidelijk: deze planten kosten elk najaar werk. Heb je daar geen zin in, beperk je dan tot de winterharde soorten uit de tabel. Of haal de jungle naar binnen met grote kamerplanten met groot blad, die geen winterbescherming nodig hebben.

Waarom scheurt groot blad en welke plek kies je?

Een groot blad werkt in de wind als een zeil. Het wappert heen en weer, de nerven buigen en na een paar stormen ontstaan er scheuren van de rand naar binnen. Bij bananen is dat zo sterk dat het blad in de nazomer vaak in repen hangt. Dat is voor de plant niet schadelijk, maar het oogt minder mooi.

Kies daarom een beschutte plek. Goede opties zijn:

• een hoek tussen huis en schutting, waar de wind geen vrij spel heeft;
• de oostkant van een haag, zodat de overheersende westenwind wordt afgeremd;
• een plek onder hoge bomen, waar het licht gefilterd is en de wind wordt gebroken;
• de rand van een vijver, waar de grond vochtig is en de lucht koeler blijft.

Let op windtunnels tussen huizen. Een steeg of doorgang lijkt beschut, maar de wind versnelt juist tussen twee muren.

Hoeveel water en voeding vragen grootbladige planten?

Veel. Een volgroeide Gunnera of Darmera kan in een droge zomer dagelijks water nodig hebben, omdat het blad zoveel verdampt. Hosta, Ligularia en Rodgersia hangen op een warme middag hun blad zichtbaar slap als de grond uitdroogt. Geef liever twee keer per week veel water dan elke dag een beetje, zodat het water diep in de grond trekt en de wortels mee naar beneden groeien.

Mulchen helpt enorm. Een laag van vijf tot acht centimeter compost, houtsnippers of blad op de grond remt de verdamping, houdt de grond koel en voedt het bodemleven. Breng de mulch aan in het voorjaar, als de grond nog vochtig is. Zo sluit je dat vocht op.

Voeding is minder belangrijk dan water. Een jaarlijkse gift compost of goed verteerde koemestkorrels in maart is voor de meeste soorten voldoende. Gunnera en Musa zijn grote eters en waarderen een tweede gift in juni.

Hoe houd je slakken bij je Hosta weg?

Slakken zijn dol op zacht, groot blad, en de Hosta staat bovenaan hun lijst. Één nacht kan genoeg zijn om een pas uitgelopen pol te veranderen in een verzameling gaten. Met een combinatie van maatregelen houd je de schade beperkt.

• Kies stevige soorten: Hosta's met dik, blauwgrijs blad, zoals Hosta sieboldiana 'Elegans', worden minder aangevreten dan soorten met dun, lichtgroen blad.
• Begin vroeg: de meeste schade ontstaat in april en mei, als de scheuten net boven de grond komen. Controleer dan 's avonds met een zaklamp en raap slakken weg.
• Water 's ochtends: zo is de grond 's avonds droger, wanneer slakken actief worden.
• Lok natuurlijke vijanden: egels, merels, kikkers en loopkevers eten slakken. Een rommelhoekje en een kleine vijver helpen hen.
• Gebruik barrières met mate: een ring van koperband om een pot werkt redelijk. Slakkenkorrels op basis van ijzerfosfaat zijn minder schadelijk voor andere dieren dan oudere middelen, maar gebruik ze spaarzaam.
• Knip vreetschade weg: zwaar aangevreten blad kun je wegknippen, zodat de plant nieuw blad maakt.

Veelgestelde vragen

Welke grootbladige plant kan in de volle zon staan?

Weinig grootbladige soorten verdragen volle zon zonder schade. Darmera peltata en Canna doen het in de zon goed, mits de grond vochtig blijft. Ook de Japanse vezelbanaan groeit in de zon, zolang hij uit de wind staat. Hosta, Ligularia en Rodgersia verbranden in felle middagzon en staan beter in halfschaduw.

Welke grootbladige plant groeit het snelst?

De Japanse vezelbanaan en Gunnera manicata groeien in een goede zomer het snelst. Een banaan kan in één seizoen meer dan een meter hoogte maken als hij veel water en voeding krijgt. Colocasia en Canna groeien ook snel, maar beginnen elk voorjaar weer vanaf de knol of wortelstok.

Kunnen grootbladige planten in een pot?

Ja, maar kies een grote pot van minstens 40 liter, want in een kleine pot droogt de grond te snel uit. Hosta, Fatsia en Colocasia doen het goed in een pot. Zet de pot op een beschutte plek en geef in de zomer vaak water. In de winter wikkel je de pot in jute, zodat de wortels niet bevriezen.

Waarom worden de bladranden van mijn Hosta bruin?

Meestal door te veel zon of te droge grond. Hosta verdampt veel water via zijn grote blad en de randen drogen dan als eerste uit. Verplaats de plant naar halfschaduw, geef diep water en leg een laag mulch. Ook harde wind kan bruine, droge randen veroorzaken.

Wil je zelf aan de slag met een weelderige tuin? Bekijk onze vaste tuinplanten of zoek verder in de schaduwplanten. Bij Pureplant bestel je met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. Je planten komen rechtstreeks vanuit de kas en zitten in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, voor het geval er bij aankomst iets mis is.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.