Kleine buxus plantjes planten, snoeien en gezond houden

Met kleine buxus plantjes maak je een laag haagje langs een pad, strakke bolletjes in een border of een groen accent in pot. Voor een dicht haagje zet je ongeveer 6 tot 10 plantjes per strekkende meter, afhankelijk van hun maat. Zo groeien ze binnen twee tot drie seizoenen tot één groene lijn aan elkaar.

Het grootste risico is de buxusmot. Wie vanaf april elke week even tussen de takjes kijkt, ziet de rupsen op tijd en voorkomt dat een haag in een paar weken kaal wordt gevreten.

Welke buxus kies je en welke maat koop je?

Voor lage haagjes en bolletjes wordt meestal gewone buxus (Buxus sempervirens) gebruikt, een groenblijvende struik met klein, glanzend blad. De maat die je koopt bepaalt vooral hoe lang je moet wachten op het eindresultaat.

• Jonge stekjes van 10 tot 15 cm. Voordelig per stuk, maar je hebt er veel nodig en het duurt drie tot vier jaar voordat een haagje echt dicht en strak is.
• Plantjes van 20 tot 30 cm. De meest gekozen maat voor een laag haagje. Na twee seizoenen snoeien sluit de haag.
• Bolletjes van 20 tot 40 cm doorsnede. Direct een af resultaat, maar duurder. Handig voor potten en als accent in een border.

Kijk bij het kopen naar de kleur en de dichtheid. Een gezond plantje is egaal groen, zonder grijsbruine vlekken op het blad en zonder kale plekken aan de binnenkant. Zo weet je dat je geen ziekte meeneemt de tuin in.

Hoe plant je buxus en op welke afstand?

Voor een laag haagje van 20 tot 40 cm hoog houd je deze plantafstand aan:

Graaf een sleuf van ongeveer 30 cm breed en diep, en maak de bodem los met een spitvork. Buxus houdt van een goed doorlatende, voedzame grond. Meng zware klei met wat compost, zodat regenwater wegzakt en de wortels niet in het nat staan.

Zet de plantjes net zo diep als ze in de pot stonden, of hooguit een centimeter dieper. Te diep planten laat de stam rotten, te ondiep laat de wortels uitdrogen. Span een touwtje, dan komt de rij recht. Druk de grond aan en geef flink water, ook als het regent. De beste plantperiode is de herfst of het vroege voorjaar, zodat de wortels kunnen groeien voordat de zomerwarmte komt.

Wanneer snoei je voor een strakke vorm?

Kleine buxus snoei je twee keer per jaar. De eerste keer eind mei of begin juni, als de eerste groeischeut klaar is. De tweede keer eind augustus of begin september, zodat de nieuwe groei voor de winter nog kan afharden. Snoei je later in het jaar, dan maakt de plant zachte scheutjes die bij vorst bevriezen.

Snoei nooit tijdens een zonnige, warme dag. Na het knippen komt blad bloot te liggen dat eerst in de schaduw van andere takjes zat. Dat blad is dun en verbrandt in felle zon, zodat je haag bruin kleurt. Kies een bewolkte dag of snoei aan het eind van de middag.

Gebruik een scherpe, schone schaar. Een botte schaar rafelt de takjes en een vuile schaar kan schimmels overbrengen van plant naar plant. De RHS adviseert bij groenblijvende heesters bovendien om het gereedschap tussendoor te ontsmetten als je ziekte vermoedt. Knip bij een haagje de zijkanten iets schuin naar boven, zodat de onderkant ook licht krijgt en niet kaal wordt.

Hoe herken je buxusmot en bladverlies?

De buxusmot is een vlinder waarvan de rupsen buxusblad eten. Ze beginnen aan de binnenkant van de plant, waar je ze niet direct ziet. Pas als de schade naar buiten doorbreekt, valt het op, en dan is een plant soms al half kaal.

Signalen om op te letten:

• groengele rupsen met zwarte strepen en stippen, tot ongeveer 4 cm lang;
• fijne spinsels tussen de takjes, vaak met groene uitwerpselkorrels;
• blaadjes waarvan alleen het doorzichtige vliesje over is;
• kale, bruine plekken die van binnenuit naar buiten groeien.

Controleer vanaf april elke week door de takken voorzichtig uit elkaar te duwen. Er komen meerdere generaties per jaar, dus blijf kijken tot in oktober. Een feromoonval vangt de mannetjesvlinders en laat zien wanneer ze vliegen, zodat je weet wanneer de volgende golf rupsen komt.

Bij een klein haagje kun je rupsen met de hand weghalen of eruit spuiten met een harde waterstraal. Bij een flinke aantasting werkt een biologisch middel op basis van de bacterie Bacillus thuringiensis, dat alleen rupsen raakt die ervan eten. Spuit tot diep in de plant, want daar zitten de rupsen.

Bladverlies met grijze of bruine vlekken en zwarte streepjes op de takken wijst eerder op buxusziekte, een schimmel. Knip zieke delen weg, gooi ze bij het restafval en snoei niet bij nat weer.

Hoe houd je buxus in pot gezond?

Een buxusbolletje van 30 cm staat goed in een pot van minimaal 35 tot 40 cm doorsnede. Zo heeft de plant genoeg grond om vocht vast te houden. Meer over het combineren en inrichten van potten lees je in ons artikel over een pot met planten. Gebruik goede potgrond met wat klei of compost, en zorg voor een gat in de bodem met een laag grind of kleikorrels onderin.

Buxus in pot droogt in de zomer snel uit. Geef water als de bovenste paar centimeter droog zijn, in hete weken soms om de dag. Een uitgedroogde buxus wordt oranjebruin en herstelt langzaam. Geef in het voorjaar een korrelmeststof voor groenblijvers, want de voeding in een pot raakt op.

In de winter kan de kluit in een pot doorvriezen. Zet potten tegen een huismuur en op pootjes, zodat overtollig water weg kan. Geef op vorstvrije dagen af en toe wat water, want wintergroen blad verdampt ook in de winter.

Welke alternatieven zijn er voor buxus?

Blijft je buxus sukkelen door mot of schimmel, dan zijn er soorten met een vergelijkbare uitstraling die daar niet vatbaar voor zijn.

Let bij de venijnboom op dat plantdelen giftig kunnen zijn. Check het Antigifcentrum als er jonge kinderen in de tuin spelen, en vraag bij huisdieren je dierenarts om advies.

Veelgestelde vragen

Hoeveel buxusplantjes per meter voor een haagje?

Voor een laag haagje reken je 6 tot 10 plantjes per strekkende meter. Bij kleine stekjes van 10 tot 15 cm zet je er 8 tot 10, bij plantjes van 20 tot 30 cm zijn 6 tot 7 genoeg. Hoe dichter je plant, hoe sneller de haag een gesloten geheel vormt.

Wanneer snoei je kleine buxus?

Twee keer per jaar: eind mei of begin juni, en eind augustus of begin september. Snoei op een bewolkte dag, want het blad dat na het knippen bloot komt te liggen verbrandt snel in de zon. Snoei niet na half september, omdat nieuwe scheutjes dan niet meer afharden voor de vorst.

Hoe herken je buxusmot?

Je ziet groengele rupsen met zwarte strepen en stippen, fijne spinsels tussen de takjes en groene uitwerpselkorrels. Aangevreten blaadjes worden doorzichtig of verdwijnen, en er ontstaan kale bruine plekken die van binnen naar buiten groeien. Controleer vanaf april wekelijks door de takken uit elkaar te duwen, want de rupsen zitten eerst aan de binnenkant.

Wat is een goed alternatief voor buxus?

Japanse hulst (Ilex crenata) lijkt het meest op buxus en is niet vatbaar voor buxusmot. Hij groeit langzaam en laat zich goed tot bolletje of laag haagje knippen. Hij wil wel een zure tot neutrale grond. Struikkamperfoelie groeit sneller, maar vraagt meer snoeiwerk.

Wil je een laag haagje of een paar bolletjes planten? In onze collectie buxus vind je verschillende maten, en bij de haagplanten staan ook de alternatieven. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten kun je daarnaast rekenen op ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.