De NASA Clean Air Study uit 1989 testte een reeks kamerplanten op hun vermogen om vluchtige stoffen zoals formaldehyde, benzeen en trichlooretheen uit de lucht te halen. Bekende namen op die lijst zijn de graflelie (Spathiphyllum), de vrouwentong (Sansevieria trifasciata), de graslelie (Chlorophytum comosum) en verschillende Dracaena-soorten. Ze deden allemaal iets. Maar het onderzoek vond plaats in kleine, luchtdicht afgesloten testkamers, en dat maakt de vertaling naar je woonkamer een stuk ingewikkelder.
Dat betekent niet dat de lijst waardeloos is. Het betekent dat je moet weten wat er precies gemeten is voor je tien planten koopt om de lucht te zuiveren. Hieronder lees je wat het onderzoek deed, welke soorten erin zaten, waarom het thuis anders uitpakt en wat planten binnen wel voor je doen.
Wat was de NASA Clean Air Study?
NASA onderzocht eind jaren tachtig hoe je de lucht schoon houdt in een ruimtestation. In zo'n afgesloten module hoopt zich vanzelf een cocktail van vluchtige organische stoffen op, afkomstig van kunststoffen, lijmen en elektronica. Ventileren met buitenlucht is daar geen optie, dus zocht men naar biologische oplossingen.
De onderzoekers zetten planten in luchtdichte kamers van ongeveer een kubieke meter, brachten een bekende hoeveelheid formaldehyde, benzeen of trichlooretheen in, en maten na 24 uur hoeveel er nog over was. De afname was in veel gevallen fors, soms tientallen procenten.
Een belangrijk detail: een flink deel van die afbraak bleek niet van het blad te komen, maar van micro-organismen in de potgrond rond de wortels. De plant leverde vooral het wortelmilieu waarin die bacterien hun werk deden. Dat inzicht is later vaak weggelaten in de lijstjes die online rondgaan.
Welke planten stonden in het onderzoek?
Hieronder de bekendste soorten uit de studie, met de stoffen die ze in de testkamers verminderden en wat ze bij jou thuis nodig hebben. De lichtbehoefte en het onderhoudsniveau komen uit de gangbare kweekpraktijk, niet uit het onderzoek zelf.
| Plant | Botanische naam | Gemeten stoffen | Licht | Onderhoud |
|---|---|---|---|---|
| Graflelie | Spathiphyllum wallisii | Benzeen, formaldehyde, trichlooretheen | Halfschaduw | Gemiddeld |
| Vrouwentong | Sansevieria trifasciata | Benzeen, formaldehyde | Licht tot zon | Laag |
| Graslelie | Chlorophytum comosum | Formaldehyde | Helder indirect | Laag |
| Drakenbloedboom | Dracaena marginata | Benzeen, trichlooretheen | Helder indirect | Laag |
| Klimop | Hedera helix | Benzeen, formaldehyde | Helder, koel | Gemiddeld |
| Goudpalm | Dypsis lutescens | Formaldehyde | Helder indirect | Gemiddeld |
| Gerbera | Gerbera jamesonii | Benzeen, trichlooretheen | Veel licht | Hoog |
| Bladvaren | Nephrolepis exaltata | Formaldehyde | Halfschaduw, vochtig | Hoog |
Let op: verschillende planten uit deze lijst zijn niet onschuldig voor huisdieren. Graflelie, klimop en Dracaena kunnen bij katten en honden irritatie of maagklachten geven. Check bij twijfel de plantendatabase van de ASPCA en bel je dierenarts als je dier ervan heeft gegeten.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Waarom pakken de resultaten thuis anders uit?
Het verschil zit in de schaal en in de luchtverversing. De testkamers waren luchtdicht en klein, terwijl een woonkamer groot is en voortdurend lucht uitwisselt met de rest van het huis en met buiten.
In een normale woning wordt de lucht een paar keer per uur ververst via ventilatieroosters, kieren en mechanische afzuiging. Die stroom voert vluchtige stoffen veel sneller af dan een plant ze kan opnemen. Zet je er een raam bij open, dan wordt dat verschil nog groter.
Latere herberekeningen van de NASA-data kwamen daardoor uit op grote aantallen planten per kamer om het gemeten effect te evenaren, in de orde van tientallen exemplaren voor een gemiddelde woonkamer. Dat is voor de meeste huizen niet realistisch.
De conclusie is dus niet dat planten niets doen, maar dat ze als luchtreiniger niet opwegen tegen simpelweg ventileren. Onderzoeksinstellingen als Wageningen University & Research kijken inmiddels vooral naar bredere effecten van groen binnen, zoals comfort en welbevinden.
Wat doen planten binnen wel?
Planten geven vocht af via hun blad. In een huis dat in de winter droog wordt door verwarming kan een groep planten de luchtvochtigheid merkbaar optillen, wat prettig is voor je keel en je huid. Het effect blijft bescheiden en hangt af van het aantal planten en de potgrootte.
Blad vangt daarnaast stof af. Dat stof blijft op het blad liggen tot je het afneemt, dus een vochtig doekje over de bladeren is geen cosmetisch klusje maar gewoon onderhoud. Het houdt bovendien de huidmondjes open, zodat de plant beter kan ademen.
Veel groen in een ruimte dempt ook geluid een beetje, doordat zacht blad hoge tonen breekt in plaats van terugkaatst. In een kamer met veel hard oppervlak scheelt dat in de galm.
En dan is er het effect op hoe je je voelt. Meerdere studies vinden dat mensen in een ruimte met planten zich rustiger en geconcentreerder noemen. Dat is subjectief gemeten, maar het is wel consistent. Lees daarover meer in ons artikel over planten en mentale gezondheid.
Slim kiezen uit de lijst
Niet elke plant uit het onderzoek is even praktisch in een Nederlands huis. Gerbera's en varens uit de lijst vragen veel licht of veel vocht en gaan binnen vaak snel achteruit. Kies liever soorten die het hier jarenlang volhouden.
Voor een gemiddelde woonkamer zijn de vrouwentong, de Dracaena marginata en de graslelie de meest vergevingsgezinde keuzes. Ze verdragen een gemiste beurt en hebben genoeg aan helder indirect licht, precies wat een gemiddelde kamer in Nederland biedt.
De graflelie past goed in een badkamer of een lichte hal, omdat hij van vochtige lucht houdt en slaphangt zodra hij dorst heeft. Dat laatste is handig: je ziet het aan de plant in plaats van het te moeten raden.
Wil je gericht zoeken, kijk dan in onze collectie luchtzuiverende kamerplanten. En voor een slaapkamer, waar het vaak koeler en donkerder is, helpt ons overzicht van luchtzuiverende planten voor de slaapkamer je verder.
Combineer planten met ventilatie
De grootste winst haal je uit de combinatie: planten voor het wooncomfort, ventilatie voor de luchtkwaliteit. Een paar concrete gewoontes:
- Lucht twee keer per dag kort en stevig. Ramen tien minuten tegen elkaar open ververst meer lucht dan een raam dat de hele dag op een kier staat, en je stookt minder weg.
- Meet je CO2. Een meter van rond de dertig euro laat zien wanneer een kamer echt benauwd wordt. Boven de 1200 ppm is het tijd om te luchten.
- Beperk de bron. De meeste vluchtige stoffen binnen komen van verf, lijm, nieuwe meubels, kaarsen en schoonmaakmiddelen. Kies emissiearme varianten en ventileer extra na een klus.
- Zet de afzuigkap aan bij het koken. Bakken en braden is een van de grootste bronnen van fijnstof binnenshuis.
- Houd het blad schoon. Stoffige bladeren nemen minder op en zien er ook minder mooi uit.
Meer weten over welke stoffen planten in onderzoek opnamen? Lees dan ons artikel over planten die giftige stoffen uit de lucht halen.
Veelgestelde vragen over NASA luchtzuiverende planten
Welke planten staan op de NASA-lijst?
De bekendste zijn de graflelie (Spathiphyllum), vrouwentong (Sansevieria), graslelie (Chlorophytum), Dracaena marginata, klimop (Hedera helix), goudpalm (Dypsis lutescens), gerbera en bladvaren. Ze werden getest op formaldehyde, benzeen en trichlooretheen, niet op alle stoffen die in een woning voorkomen.
Klopt het NASA-onderzoek nog steeds?
De metingen zelf zijn niet betwist, maar de omstandigheden waren extreem: kleine, luchtdichte kamers zonder ventilatie. Latere analyses laten zien dat je in een normale woning veel planten nodig zou hebben om hetzelfde effect te halen. Het onderzoek blijft interessant, alleen niet als bewijs dat een paar planten je binnenlucht schoonmaken.
Hoeveel planten heb je nodig voor schone lucht?
Op basis van herberekeningen van de NASA-data zou je aan tientallen planten per kamer moeten denken om het gemeten effect te benaderen. Dat is voor de meeste huizen niet haalbaar. Dagelijks goed luchten levert op dit punt veel meer op, met planten als aanvulling voor sfeer en vocht.
Welke luchtzuiverende plant past in de slaapkamer?
De vrouwentong (Sansevieria trifasciata) is er het meest geschikt voor: hij verdraagt weinig licht, heeft weinig water nodig en neemt nauwelijks ruimte in. Het idee dat planten 's nachts gevaarlijk veel zuurstof verbruiken klopt niet, de hoeveelheden zijn verwaarloosbaar.
De NASA-lijst is vooral een mooie startlijst met planten die het binnen goed doen, niet een recept voor schone lucht. Gebruik hem om soorten te kiezen die bij jouw licht en ritme passen, lucht daarnaast elke dag even goed, en geniet van het groen om wat het wel doet: vocht, rust en een kamer die prettiger aanvoelt.
Bekijk het assortiment en ontdek welke luchtzuiverende kamerplanten passen bij jouw ruimte en lichtsituatie. Onze planten komen rechtstreeks vanuit de kas, gaan in verpakking op maat de deur uit, worden gratis verzonden en zijn binnen 1 tot 3 werkdagen bij je thuis.
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.
