Zonplanten: sterke planten voor een zonnige plek

Zonplanten zijn soorten die juist goed groeien op een plek met veel direct zonlicht, zoals een border op het zuiden, een onbeschut terras of een balkon zonder overkapping. Toch draait volle zon om meer dan licht alleen. Waar de zon lang schijnt, wordt het warmer, droogt de grond sneller uit en waait het vaak harder. Of een zonminnende plant slaagt, hangt daarom ook af van zijn waterbehoefte, je bodem en de beschutting. Geschikte kandidaten vind je bij vaste planten, siergrassen, kruiden, struiken, klimplanten en een aantal bomen.

Wat betekent volle zon voor een plant?

Op plantlabels zie je vaak zon, halfschaduw of schaduw staan. Een officiële norm bestaat niet, schrijven de UC Master Gardeners van de University of California, maar deze indeling wordt veel gebruikt:

• Volle zon: zes uur of meer direct zonlicht per dag. Die uren hoeven niet aaneengesloten te zijn.
• Halfzon: vier tot zes uur zon, bij voorkeur in de ochtend of vroege middag.
• Halfschaduw: twee tot vier uur zon, of iets meer als de plant beschut staat tegen de felle middagzon.
• Schaduw: minder dan twee uur zon per dag.

Een plant die van zon houdt, heeft daar echt voordeel van. Met meer licht maakt hij meer suikers aan, zodat hij compacter groeit en rijker bloeit. Zet je dezelfde plant in de schaduw, dan worden de stengels vaak slap en lang en blijft de bloei beperkt. Kijk op een zomerdag een paar keer naar je tuin en noteer waar de zon valt. Zo weet je welke hoek werkelijk volle zon krijgt.

Welke planten kunnen goed tegen de volle zon?

Veel zonplanten herken je aan grijs, behaard, smal of vlezig blad. Zo'n blad kaatst een deel van het licht terug of verliest minder vocht, waardoor de plant warme dagen beter doorstaat. Per type een aantal voorbeelden:

Vaste planten

• Lavendel (Lavandula angustifolia): de RHS-teeltgids voor lavendel noemt het een plant die veel zon en snel afwaterende grond nodig heeft.
• Kattenkruid (Nepeta): grijsgroen, geurend blad dat droge perioden goed verdraagt.
• Duizendblad (Achillea): fijn verdeeld blad met weinig oppervlak waar water uit verdampt.

Meer keuze vind je bij onze vaste tuinplanten.

Siergrassen

Vedergras (Stipa tenuissima) en lampenpoetsergras (Pennisetum) hebben smalle halmen die weinig vocht verliezen en die in de wind meebewegen. Bekijk ook onze siergrassen.

Kruiden

Rozemarijn (Salvia rosmarinus), tijm (Thymus vulgaris) en salie (Salvia officinalis) komen uit het Middellandse Zeegebied. Hun kleine of viltige blad is gebouwd op droge zomers, en in de zon ontwikkelen ze vaak meer aroma. Je vindt ze bij onze kruiden.

Struiken, klimplanten en bomen

Het zonneroosje (Cistus) en de vlinderstruik (Buddleja davidii) doen het goed op een warme, open plek. Een druif (Vitis vinifera) tegen een zonnige muur heeft meer kans op rijpe trossen, omdat de muur warmte vasthoudt. Zoek je een boom, dan past een vijg (Ficus carica) bij een beschutte plek in de zon. Houd bij elke keuze wel rekening met de winterhardheid in jouw tuin.

Welke zonplanten hebben weinig water nodig?

Droogtetolerant betekent niet dat een plant nooit water nodig heeft. Het betekent dat een plant met goed ontwikkelde wortels een droge periode kan overbruggen. Die wortels moeten eerst groeien. De Royal Horticultural Society schrijft in haar advies over droogtebestendig tuinieren dat je nieuwe bomen, struiken en vaste planten zeker het eerste jaar regelmatig water geeft, ook als ze droogtetolerant heten.

Voor een droge, zonnige plek gelden verder deze aandachtspunten:

• Plant op het juiste moment. De RHS noemt maart, als de grond opwarmt, of september, als de grond nog warm is. De plant kan dan wortelen voordat de zomer begint.
• Wees zuinig met voeding. Kunstmest geeft zacht, weelderig blad dat sneller uitdroogt.
• Kies passende soorten. Hemelsleutel (Hylotelephium, voorheen Sedum) slaat vocht op in dikke bladeren en redt zich daardoor lang zonder regen.

Er is ook een keerzijde. Planten die gewend zijn aan droge zomers, kunnen slecht tegen natte voeten in de winter. Volgens de RHS kan lavendel in natte of zware grond wortelrot krijgen. Werk kleigrond daarom eerst goed los voordat je dit soort planten zet.

Welke zonplanten bloeien rijk?

Zoek je vooral kleur, combineer dan soorten met verschillende bloeitijden. Zo loopt de bloei in een zonnige border door van de late lente tot in de herfst. Zet hoge planten achteraan, zodat ze de lagere niet in de schaduw zetten.

Let op het verschil in waterbehoefte. Helenium bloeit in de volle zon uitbundig, maar wil een vochthoudende bodem. Zet hem dus niet naast lavendel op het droogste stuk.

Hoe voorkom je uitdroging bij planten in de volle zon?

Verbeter de bodem

Werk voor het planten organisch materiaal zoals compost door de grond. Zandgrond houdt daardoor meer water vast en zware klei laat overtollig water beter door.

Geef water op het goede moment

Giet in de vroege ochtend of vroege avond. Volgens de RHS-gids over water geven in potten verdampt er dan minder water. Geef liever af en toe flink water dan dagelijks een scheutje, zodat het vocht diep in de grond komt en de wortels mee naar beneden groeien.

Leg een laag mulch

Een laag mulch beperkt verdamping uit de bodem. De RHS adviseert een laag van minstens 5 en bij voorkeur 7,5 centimeter, aangebracht op vochtige grond in het midden of late voorjaar. Bij mediterrane planten past grind als mulch goed.

Houd potten extra in de gaten

Planten in potten drogen sneller uit dan planten in de volle grond, omdat een pot maar weinig aarde bevat. In droge zomerperioden kan het nodig zijn elke dag of om de dag te gieten. Terracotta droogt snel uit en metaal warmt op in de zon. Een grotere, diepere pot houdt langer vocht vast. Een schotel onder de pot vangt water op, maar leeg die na een paar uur, zodat de wortels niet in het water blijven staan.

Veelgestelde vragen over zonplanten

Welke planten zijn geschikt voor een zonnige tuin?

Dat hangt af van de sfeer die je zoekt. Voor een losse, natuurlijke tuin combineer je siergrassen met zonnehoed en duizendblad. Voor een zuidelijke uitstraling kies je kruiden, zonneroosje en grind. Inspiratie voor die stijl haal je uit ons artikel met tuinplanten voor een zuidelijke sfeer. Een of twee groenblijvende struiken geven de tuin ook in de winter structuur.

Welke zonplanten zijn winterhard?

Veel vaste planten voor de zon, zoals kattenkruid, duizendblad en zonnehoed, komen in een Nederlandse winter goed door. Bij lavendel zijn de Engelse soorten volgens de RHS het meest winterhard, terwijl Franse lavendel vorstvrij moet overwinteren. Nat is vaak een groter probleem dan kou, en planten in potten zijn kwetsbaarder omdat de kou de wortels van alle kanten bereikt.

Welke planten kunnen tegen extreme hitte?

Planten met vlezig of grijs blad, zoals hemelsleutel, tijm en lavendel, hebben de meeste reserves. Geen enkele plant is er echter ongevoelig voor. Pas geplante exemplaren hebben nog weinig wortels en lijden bij een hittegolf het eerst. Geef ze in zo'n periode vroeg op de dag water en scherm ze tijdelijk af met een doek als het blad slap gaat hangen.

Welke zonplanten zijn geschikt voor beginners?

Kattenkruid, hemelsleutel en vedergras zijn vergevingsgezind. Ze vragen weinig snoeiwerk en herstellen meestal als je een keer vergeet te gieten. Houd er rekening mee dat ook deze planten het eerste jaar regelmatig water nodig hebben, totdat hun wortels diep genoeg zitten.

Bekijk de planten op deze pagina en kies soorten die passen bij het aantal zonuren en de grond in jouw tuin. Zit je binnen met een zonnig raam, kijk dan bij onze kamerplanten die tegen zon kunnen. Je bestelling komt met gratis verzending bij je aan, in een verpakking op maat, binnen 1 tot 3 werkdagen en rechtstreeks vanuit de kas. Omdat planten levende producten zijn, kun je ze niet retourneren. Is er bij aankomst iets mis, bijvoorbeeld door schade tijdens het transport? Laat het dan binnen 48 uur weten via info@pureplant.nl, met je bestelnummer en foto's, zodat Pureplant een passende oplossing voor je zoekt.