Binnenshuis planten: wat binnen kan en wat niet

Binnenshuis planten houden lijkt eenvoudig, maar het klimaat in huis verschilt flink van dat buiten. Er zijn drie grote verschillen: de lucht is droger, de temperatuur is het hele jaar vrijwel constant en er valt veel minder licht. Een plant die buiten groeit als kool, kan binnen daardoor verrassend snel achteruitgaan.

Heb je een balkon of tuin en wil je planten naar binnen halen voor de winter, of juist je kamerplanten in de zomer naar buiten zetten? Dan helpt het om eerst te begrijpen waarvoor een plant gebouwd is.

Hoe ziet het binnenklimaat eruit in cijfers?

Licht wordt gemeten in lux. Op een zonnige zomerdag buiten meet je gemakkelijk 50.000 tot 100.000 lux. Midden in een woonkamer, een paar meter van het raam, blijft daar vaak maar een paar honderd lux van over. Ons oog corrigeert dat automatisch, waardoor we het verschil onderschatten.

Factor	Buiten (zomer)	Binnen, bij het raam	Binnen, midden in de kamer
Licht	10.000 tot 100.000 lux	1.000 tot 10.000 lux	100 tot 500 lux
Luchtvochtigheid	60 tot 90 procent	30 tot 50 procent	30 tot 50 procent, in de winter soms lager
Temperatuur	Wisselt tussen dag en nacht, 10 tot 30 graden	18 tot 22 graden, achter glas warmer	18 tot 22 graden, vrij constant

De waarden zijn indicaties; ze wisselen per huis en per seizoen. In de winter, met de verwarming aan, kan de luchtvochtigheid binnen zakken tot onder de 30 procent. De University of Florida wijst in haar richtlijnen voor kamerplantverzorging op die droge lucht als een van de belangrijkste oorzaken van bruine bladpunten binnen.

Welke planten zijn op dit klimaat gebouwd?

De meeste kamerplanten komen van de bodem van tropische regenwouden. Daar valt het zonlicht eerst door een dicht bladerdak, zodat er beneden weinig licht overblijft. De temperatuur is het hele jaar warm en schommelt weinig. Precies die omstandigheden vind je, afgezien van de vochtigheid, terug in een Nederlandse woonkamer.

Daarom doen soorten als de Monstera (Monstera deliciosa), Philodendron en Calathea het binnen goed. Ze hebben brede, dunne bladeren om zoveel mogelijk van het zwakke licht op te vangen, en ze hebben geen winterrust met kou nodig. Meer over deze groep lees je in het artikel over tropische planten voor binnen.

Mediterrane planten zijn een ander verhaal. Een olijf, rozemarijn of lavendel komt uit een gebied met felle zon, droge zomers en koele winters. Binnen missen ze zowel het licht als de koude rustperiode. Ze worden dan slap, verliezen blad of krijgen last van spint. Deze planten horen dus buiten, met hooguit een korte koele overwintering binnen.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Welke tuinplanten kunnen de winter binnen doorbrengen?

Een aantal kuipplanten is niet winterhard in Nederland, maar ook niet geschikt als kamerplant. Ze hebben een tussenweg nodig: vorstvrij, maar koel en licht. In de woonkamer zouden ze in de winter doorgroeien bij te weinig licht en daardoor lange, zwakke scheuten maken.

• Olijf (Olea europaea): verdraagt lichte vorst in de volle grond, maar in een pot bevriest de kluit sneller. Overwinter bij 5 tot 10 graden op een lichte plek.
• Citrus (Citrus limon en verwanten): heeft een lichte, koele plek nodig, rond 8 tot 12 graden. Te warm en te donker leidt tot bladval.
• Oleander (Nerium oleander): kan tegen een paar graden vorst, maar staat in de winter liefst bij 5 tot 10 graden, met licht. Let op: alle delen van de plant zijn giftig, zie ook de ASPCA-lijst van giftige planten.
• Fuchsia (hybriden van Fuchsia): de niet-winterharde hangfuchsia's kunnen donker en koel overwinteren, bij 5 tot 8 graden, nadat je ze hebt teruggesnoeid.

Geef al deze planten in de winter weinig water. De grond mag tussen twee gietbeurten goed opdrogen, omdat een koele plant nauwelijks verdampt.

Wat is de juiste overwinterplek?

Een onverwarmde slaapkamer, een lichte garage met raam, een trappenhuis of een onverwarmde serre zijn goede overwinterplekken. De temperatuur ligt daar idealiter tussen 5 en 12 graden. Onder 0 graden bevriest de kluit, boven 15 graden gaat de plant weer groeien terwijl er te weinig licht is. Een simpele min-max-thermometer laat je zien of je plek binnen die grenzen blijft.

Hoe zet je planten in de zomer naar buiten?

Kamerplanten in de zomer naar buiten zetten kan, maar alleen als de nachttemperatuur boven de 12 graden blijft. Tropische planten krijgen onder die temperatuur kouschade, ook als het overdag warm is. In Nederland is dat meestal vanaf half mei tot half september.

De grootste valkuil is zonnebrand. Het blad van een kamerplant is aangepast aan zwak licht en verbrandt buiten snel, ook op een bewolkte dag. Je herkent zonnebrand aan bleke tot witte of bruine plekken op het blad dat naar de zon is gericht.

Bouw de gewenning daarom in stappen op:

1. Zet de plant de eerste week in volle schaduw, bijvoorbeeld onder een overkapping.
2. Geef hem de tweede week wat ochtendzon.
3. Laat alleen zonminnende soorten daarna in de volle zon staan.

Let ook op wind en regen. Grote bladeren scheuren snel in de wind, en een pot zonder afvoergat loopt na een regenbui vol water.

Welke problemen ontstaan binnen?

• Droge bladpunten: vooral bij tropische planten in de winter, door de droge lucht van de verwarming. Groepeer planten bij elkaar, zodat ze samen een vochtiger microklimaat vormen.
• Spint: kleine mijten die houden van warme, droge lucht. Je ziet fijne spikkeltjes op het blad en soms dunne webjes. Spoel de plant af en verhoog de luchtvochtigheid.
• Kale groei naar het licht: lange stengels met veel ruimte tussen de bladeren betekent te weinig licht. Zet de plant dichter bij het raam of kies een soort die minder licht vraagt.
• Te veel water: binnen verdampt een plant minder dan buiten. Wie gewend is aan tuinplanten, geeft binnen al snel te veel. Voel altijd eerst in de grond.

Zoek je planten die dit klimaat goed verdragen? In het artikel over welke planten makkelijk te houden zijn staan soorten die weinig eisen stellen.

Veelgestelde vragen

Welke tuinplanten kunnen binnenshuis overwinteren?

Kuipplanten die niet winterhard zijn, zoals olijf, citrus, oleander en hangfuchsia, kunnen binnen overwinteren. Ze hebben een koele, vorstvrije plek nodig tussen 5 en 12 graden, bij voorkeur met daglicht. Een warme woonkamer is te warm en te donker, waardoor ze slap uitgroeien. Geef in die periode weinig water.

Hoe droog is de lucht in huis voor planten?

De luchtvochtigheid binnen ligt meestal tussen 30 en 50 procent, en kan in de winter door de verwarming onder de 30 procent zakken. Tropische planten komen uit gebieden met 60 tot 90 procent. Dat verschil zie je terug in bruine bladpunten. Planten groeperen of op een schaal met natte kiezels zetten helpt een beetje.

Wanneer mogen planten weer naar buiten?

Wacht tot de nachttemperatuur stabiel boven de 12 graden blijft, in Nederland meestal na half mei. Voor kuipplanten als olijf en oleander mag het iets eerder, zodra er geen vorst meer wordt verwacht. Laat elke plant eerst een week in de schaduw wennen, zodat het blad niet verbrandt.

Waarom groeit mijn plant binnen scheef naar het raam?

Planten groeien naar de lichtbron toe. Binnen komt al het licht van één kant, waardoor de stengels aan de schaduwkant sneller strekken en de plant naar het raam buigt. Draai de pot elke één tot twee weken een kwartslag. Zo krijgt elke kant beurtelings licht en groeit de plant rechter.

Wil je planten die zich binnen thuis voelen? In onze collectie kamerplanten vind je soorten die passen bij het klimaat in huis. Je profiteert van gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Op levende planten is ons retour- en garantiebeleid van toepassing, zodat je bij een probleem niet met lege handen staat.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.