Bonsai boom kopen: zo kies je een boom die het volhoudt

Wil je een bonsai boom kopen, begin dan niet bij de mooiste boom in de winkel, maar bij de plek waar hij komt te staan. Die plek bepaalt de soort. Heb je alleen een vensterbank, dan kies je een tropische soort zoals Ficus of Chinese iep. Heb je een tuin of balkon, dan is een buitensoort als jeneverbes of Zelkova de betere keuze.

Voor een eerste boom kies je een soort die een foutje vergeeft. Daarnaast beoordeel je de stam, de wortelaanzet en de vertakking, want daaraan zie je of een boom goed is opgebouwd.

Binnen of buiten: wat bepaalt je keuze?

Veel mensen zien een bonsai als kamerplant, maar dat klopt voor de meeste soorten niet. Een bonsai is een gewone boom in een kleine schaal. Een esdoorn, den of jeneverbes heeft buiten zon, wind, regen en een koude winter nodig, net als zijn grote soortgenoot in het bos. Binnen verzwakt zo'n boom binnen een paar maanden.

Slechts een handvol soorten overleeft binnen. Dat zijn bomen uit tropische en subtropische gebieden, waar het nooit echt koud wordt. Ze verdragen de constante kamertemperatuur en hebben geen winterrust nodig. De bekendste zijn Ficus, Carmona (Carmona retusa) en de Chinese iep, die zowel binnen als buiten kan staan.

Stel jezelf daarom eerst deze vraag: heb ik een lichte plek binnen, direct bij een raam, of een beschutte plek buiten? Pas daarna kies je een soort. Zo voorkom je de meest gemaakte beginnersfout, een buitenboom in de woonkamer zetten. Heb je buitenruimte, lees dan ook onze tips over bonsai voor buiten kopen.

Welke vijf soorten zijn geschikt voor een eerste boom?

Deze vijf soorten zijn sterk, groeien goed terug na snoeien en zijn verkrijgbaar in verschillende maten. Ze geven je ruimte om te leren.

Voor binnen is een Ficus de meest vergevingsgezinde keuze. Hij kan een keer droogte aan en maakt snel nieuw blad. De Chinese iep is een goede tweede keuze als je twijfelt tussen binnen en buiten, omdat hij beide verdraagt.

Buiten is de Zelkova een fijne start: hij groeit krachtig en laat mooi zien hoe een loofboom door de seizoenen gaat. Een jeneverbes is de klassieke bonsai, maar mag nooit uitdrogen, omdat een conifeer beschadigde naalden niet makkelijk vervangt. Via Kew Plants of the World Online lees je meer over de herkomst van de Chinese iep.

Waarop beoordeel je een boom?

Twee bomen van dezelfde soort en prijs kunnen heel verschillend zijn opgebouwd. Let op deze vier punten, ook als je alleen een foto ziet:

• Stamdikte. Een goede bonsai heeft een stam die van onder naar boven geleidelijk dunner wordt. Dat geeft de illusie van een oude boom. Op een foto zie je dat aan een brede voet en een smallere top.
• Wortelaanzet. De wortels die boven de grond zichtbaar zijn, heten de nebari. Ze horen gelijkmatig naar alle kanten uit te lopen, als een stevige voet. Wortels die over elkaar heen kruisen of maar naar één kant lopen, zijn lastig te corrigeren.
• Vertakking. De dikste takken zitten onderaan, de dunste bovenaan. Takken die recht tegenover elkaar op dezelfde hoogte staan, ogen onnatuurlijk. Kijk op de foto of je tussen de takken door de stam ziet.
• Verhouding kroon en schaal. Als vuistregel is de schaal ongeveer twee derde zo breed als de boom hoog is. Een te kleine schaal droogt snel uit, een te grote laat de boom verloren ogen.

Vraag bij online bestellen om een foto van meerdere kanten als je twijfelt. Een goede verkoper laat je graag zien wat je koopt.

Wat kost een bonsai en waarom?

De prijs van een bonsai loopt uiteen van 25 tot ruim 500 euro. Het verschil zit vooral in leeftijd, soort en de hoeveelheid vormwerk die al in de boom zit.

Tijd is de grootste kostenpost. Een dikke stam in een kleine schaal ontstaat alleen door een boom jarenlang in de grond te laten groeien en hem daarna terug te zetten. Elk jaar vormwerk van een vakman telt mee in de prijs. Voor een eerste boom is de klasse van 50 tot 150 euro een goede middenweg: je krijgt een boom met karakter, zonder dat een foutje een grote kostenpost is.

Bestel je online of zoek je zelf uit in de winkel?

Beide manieren hebben voordelen. In de winkel of op een kwekerij kun je de boom van alle kanten bekijken en voelen of de grond goed vochtig is. Je neemt hem direct mee, zonder transport in een doos. Het nadeel: de keuze is beperkt tot wat er die dag staat, en de prijs ligt vaak hoger.

Online is de keuze groter en vergelijk je makkelijker prijzen en maten. Een goede verpakking beschermt de boom onderweg. De kans op een verrassing is wel groter: de boom kan er net iets anders uitzien dan op de foto, en een binnenbonsai kan na de reis wat blad verliezen. Kies daarom een verkoper die per boom foto's toont of heldere maten geeft, en die bij problemen meedenkt.

Wat doe je de eerste twee weken na aankoop?

1. Zoek direct een vaste plek. Binnen is dat een lichte vensterbank, zonder felle middagzon en niet boven de verwarming. Buiten is dat een beschutte plek in halfschaduw. Verplaatsen kost de boom energie.
2. Controleer de grond dagelijks. Een bonsaischaal bevat weinig grond en droogt snel uit. Druk een vinger een centimeter in de grond.
3. Geef water als die bovenlaag droog is. Giet tot het water uit de gaten loopt, zodat de hele kluit nat wordt.
4. Verpot niet meteen. De boom moet eerst wennen aan zijn nieuwe plek. Verpotten doe je pas in het volgende voorjaar.
5. Geef hem rust. Snoei en bemest de eerste weken niet. Wat bladval bij een binnenboom is normaal, omdat hij moet wennen aan minder licht dan in de kas.

Zo geef je de boom een rustige start. In ons artikel over een bonsai voor binnen kopen lees je meer over de eerste weken van een binnenboom.

Veelgestelde vragen

Hoe oud is een bonsai die je koopt?

Een bonsai in de winkel is meestal tussen de drie en tien jaar oud. Goedkope bomen zijn vaak drie tot zes jaar en eenvoudig gevormd. Oudere bomen met een dikke stam en fijne vertakking zijn tien jaar of ouder. De leeftijd staat vaak op het label, maar is een schatting, want de meeste bomen zijn uit stek gekweekt.

Hoe vaak moet je een bonsai water geven?

Dat hangt af van seizoen, plek en schaal. Controleer de grond daarom dagelijks in plaats van vaste dagen aan te houden. Geef water als de bovenste centimeter droog aanvoelt en giet tot het water uit de gaten loopt. In de zomer is dat buiten vaak dagelijks, binnen twee tot drie keer per week.

Overleeft een bonsai een week vakantie?

Zonder hulp meestal niet, zeker niet in de zomer. De kleine schaal droogt binnen een paar dagen uit. Vraag iemand om water te geven, of zet een binnenboom op een schotel met vochtige kleikorrels uit de zon. De RHS geeft tips voor vakantiezorg die ook voor bonsai handig zijn.

Is een bonsai een goed cadeau?

Ja, mits de ontvanger zin heeft in wat dagelijkse zorg. Kies een sterke soort zoals Ficus of Chinese iep en vraag vooraf of de boom binnen of buiten komt te staan. Geef er een korte verzorgingsuitleg bij, zodat de ontvanger goed begint.

Klaar om je eerste boom uit te kiezen? In onze collectie bonsai voor binnen vind je sterke soorten voor de vensterbank. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. Elke boom komt rechtstreeks vanuit de kas en zit in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten, dus ook voor je bonsai, geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.