Eco planten in glas: groen dat zichzelf bijna redt

Een eco plant in glas is een plantje in een afgesloten pot dat zijn eigen water steeds opnieuw gebruikt. Het vocht verdampt, slaat neer tegen het glas en zakt terug in de grond. Daardoor hoef je nauwelijks water te geven.

Het onderhoud krimpt zo tot een paar handelingen per jaar: af en toe snoeien, een keer luchten, een dood blaadje weghalen. Wat het glas niet zelf kan maken, is licht. Dat blijft de enige echte input die jij moet regelen.

Wat zijn eco planten in glas precies?

De naam klinkt misschien als een marketingterm, maar het principe is oud. Al in de negentiende eeuw vervoerden plantenverzamelaars tropische planten in afgesloten glazen kistjes over zee. Zonder water geven overleefden ze maandenlange reizen, omdat het vocht in de kist bleef.

Een eco glas werkt op dezelfde manier. Planten, grond, water en lucht vormen samen een gesloten kringloop. Het glas houdt het vocht binnen, het licht komt erdoor naar binnen.

Wat is er duurzaam aan? Je gebruikt heel weinig water, geen plastic kweekpotjes en geen meststoffen. Een glas dat goed in balans is, gaat jaren mee. Er zijn ook kanttekeningen. Een eco glas dat na een paar maanden wegrot, is geen duurzame keuze. En een nieuw glas met plastic decoratie uit de fabriek heeft ook een voetafdruk. De winst zit dus vooral in een glas dat lang goed blijft en in hergebruikte materialen.

Hoe werkt de kringloop in een gesloten glas?

De waterkringloop in een eco glas is een kleine versie van het weer buiten. Je kunt hem in drie stappen volgen.

1. Verdamping. Licht en warmte laten water verdampen uit de grond. Ook de plant zelf geeft vocht af via kleine openingen in het blad, de huidmondjes. Dat heet transpiratie.
2. Condens. De vochtige lucht raakt het glas, dat iets koeler is. Daar slaat het vocht neer als kleine druppeltjes. Vooral 's ochtends zie je dat goed, als de kamer nog koel is.
3. Opname. De druppels lopen langs het glas terug naar de grond. De wortels nemen het water weer op en de kringloop begint opnieuw.

Tegelijk loopt er een tweede kringloop. Overdag maakt de plant met licht suikers en zuurstof, en 's nachts gebruikt hij een deel van die zuurstof weer. Bacteriën in de grond breken dood plantmateriaal af tot voeding. Zolang de balans klopt, blijft het geheel draaien zonder dat je iets toevoegt, behalve licht.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Wat scheelt het je aan onderhoud?

Het verschil met een gewone kamerplant is groot. In de tabel zie je de gebruikelijke taken naast elkaar.

Taak	Gewone kamerplant	Gesloten eco glas
Water geven	Elke een tot twee weken	Een tot twee keer per jaar, soms helemaal niet
Bemesten	Maandelijks in het groeiseizoen	Niet nodig
Verpotten	Elke twee tot drie jaar	Niet, eventueel een plant vervangen
Blad afstoffen	Elke paar weken	Alleen het glas buiten afnemen
Snoeien	Af en toe	Een paar keer per jaar
Op vakantie	Oppas of watergeefsysteem nodig	Geen actie nodig

Dat maakt een eco glas handig voor mensen die veel weg zijn of vaak vergeten water te geven. De enige taken die blijven, zijn kijken en af en toe ingrijpen. Het ritme van water geven in een terrarium lees je in onze blog over hoeveel water in een planten terrarium.

Welke materialen gaan lang mee?

Een eco glas is pas echt duurzaam als de materialen jarenlang mee kunnen. Gelukkig zijn de beste materialen vaak ook de eenvoudigste.

Hergebruikt glas. Een oude weckpot, snoeppot of glazen karaf werkt net zo goed als een nieuw terrariumglas. Glas vergaat niet en geeft geen stoffen af aan grond of water, dus het kan tientallen jaren mee. Kies wel een pot met een opening waar je hand of een lange lepel in past.

Kurk. Een kurken deksel sluit goed af, maar laat een heel klein beetje lucht door. Dat helpt om schimmel te voorkomen. Kurk komt van de bast van de kurkeik, die daarvoor niet gekapt hoeft te worden.

Natuurlijk substraat. Een mix van kokosvezel, schors en een beetje compost houdt water vast zonder te verdichten. Kies bij voorkeur turfvrij, omdat bij het afgraven van turf veengebieden verloren gaan. Zulk substraat breekt ook langzaam af, zodat de grond jarenlang luchtig blijft en de wortels zuurstof blijven krijgen.

Waar liggen de grenzen van het systeem?

Een eco glas is geen wondermiddel. Het is een klein systeem dat snel uit balans raakt als de omstandigheden niet kloppen. Dit zijn de drie grootste valkuilen.

• Te weinig licht. Zonder licht maakt de plant geen voeding meer. Hij teert in op zijn reserves, verliest blaadjes en gaat uiteindelijk dood. Een donkere boekenkast is dus geen plek voor een eco glas.
• Te veel warmte. In de volle zon loopt de temperatuur achter glas snel op, zoals in een auto op een zomerdag. Het blad verbrandt en de wortels raken oververhit. Ook een plek boven de verwarming is te warm.
• Een te kleine pot. In een heel klein glas is er weinig lucht en water om de schommelingen op te vangen. Een klein beetje te veel water of een rottend blaadje brengt het geheel dan meteen uit balans. Groter glas is stabieler.

Houd er ook rekening mee dat planten blijven groeien. Het glas is geen bonsai: na een paar jaar moet je soms een plant vervangen door een kleinere.

Hoe zet je zelf een eco glas op?

Met spullen uit je keukenkast kom je een heel eind. Volgens de Royal Horticultural Society is een goede drainagelaag onder de grond de basis voor een gezonde flessentuin.

• Neem een schone glazen pot met deksel, bijvoorbeeld een oude weckpot.
• Leg op de bodem 2 centimeter kiezels, grind of gebroken aardewerk uit de schuur als drainage.
• Leg daar een stukje oude panty of koffiefilter op, zodat de grond niet naar beneden zakt.
• Vul aan met 4 tot 5 centimeter turfvrij substraat.
• Plant een of twee kleine, vochtminnende plantjes, zoals een Fittonia (Fittonia albivenis). Meer soorten vind je in onze blog over mini terrarium planten.
• Leg wat mos over de grond, spuit licht nat en sluit na een week of twee de deksel.

Veelgestelde vragen

Hoeft een eco plant in glas echt geen water?

In een goed afgesloten glas hoef je maanden, soms zelfs jaren geen water te geven, omdat het vocht in de kringloop blijft. Toch verdwijnt er via de deksel altijd een klein beetje. Zie je 's ochtends geen condens meer en voelt het mos droog aan, geef dan een paar pufjes water uit een plantenspuit.

Hoe lang leeft een plantje in gesloten glas?

Een eco glas in goede balans kan jarenlang meegaan. Hoe lang precies, hangt af van de soort, de grootte van het glas en de hoeveelheid licht. Snelgroeiende planten moet je na een paar jaar vervangen, langzame groeiers zoals mos en Fittonia houden het vaak veel langer vol.

Is een terrarium duurzamer dan een kamerplant?

Het gebruikt minder water en geen mest, dus op die punten wel. Maar een gewone kamerplant die tien jaar gezond blijft, is ook heel duurzaam. Het gaat vooral om de levensduur. Een terrarium dat na drie maanden wegrot, is juist verspilling. Kies wat past bij jouw licht en ritme.

Wat gebeurt er als de plant te groot wordt?

Dan raakt het blad het glas, blijft het nat en kan het gaan rotten. Knip de plant terug met een klein schaartje. Wordt hij echt te groot, haal hem er dan voorzichtig uit, geef hem een eigen pot en zet een kleiner plantje terug.

Liever een kant-en-klaar glas of een setje om zelf te maken? Bekijk onze collectie terrarium. Je profiteert van gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen en planten rechtstreeks vanuit de kas. De verpakking is op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Mocht je levende plant toch niet goed aankomen, dan kun je rekenen op ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.