Fles planten: welke soorten gedijen in een glazen fles

Heb je een mooie lege fles staan en wil je er planten in zetten? Kies dan soorten die traag groeien, klein blijven en van vochtige lucht houden. Denk aan Fittonia, slaapkamergeluk, kleine Pilea's en Peperomia's, mosvarens en verschillende soorten mos. Die overleven het vochtige, beperkte klimaat in glas en vullen de fles niet binnen een paar weken helemaal op.

Planten die snel groeien of juist droogte nodig hebben, zoals vetplanten en klimmers, kun je beter laten staan. Hieronder vind je vijftien geschikte soorten, hoe je ze combineert en wanneer je iets vervangt.

Waar vraagt een fles om?

Een fles is een bijzondere leefomgeving. Drie eigenschappen bepalen welke planten er passen.

Hoge luchtvochtigheid. In een gesloten fles is de lucht bijna verzadigd. Planten uit tropische ondergroei vinden dat heerlijk, maar soorten uit droge streken gaan rotten. Kies dus planten die van nature vocht gewend zijn.

Weinig ruimte. Elke centimeter telt. Een plant die hoger wordt dan de fles, drukt tegen het glas en rot waar het blad nat blijft. Traag groeiende, compacte soorten blijven jaren op maat.

Gedempt licht. Een fles hoort niet in de volle zon, omdat het glas dan opwarmt. De planten krijgen dus helder maar indirect licht. Soorten van de bosbodem zijn daaraan gewend en blijven dan mooi van kleur.

Vijftien planten voor in een fles

Deze planten voldoen aan alle drie de criteria. Hoogte gaat uit van een plant in een fles, met af en toe snoeien.

Plant	Hoogte	Lichtbehoefte
Mozaïekplant (Fittonia albivenis)	5 tot 15 cm	Laag tot gemiddeld
Slaapkamergeluk (Soleirolia soleirolii)	2 tot 5 cm, kruipend	Gemiddeld
Pilea Moon Valley (Pilea involucrata)	10 tot 20 cm	Gemiddeld
Pilea glauca (Pilea glauca)	5 tot 10 cm, kruipend	Gemiddeld
Schildpadplant (Peperomia prostrata)	Kruipend, lage matten	Gemiddeld
Peperomia caperata (Peperomia caperata)	10 tot 20 cm	Gemiddeld
Jonge nestvaren (Asplenium nidus)	10 tot 25 cm, groeit traag	Laag tot gemiddeld
Mosvaren (Selaginella kraussiana)	3 tot 8 cm	Laag
Regenboogvaren (Selaginella martensii)	10 tot 15 cm	Laag
Lintvaren (Pteris cretica)	15 tot 25 cm	Laag tot gemiddeld
Kruipvijg (Ficus pumila)	Kruipend, wel snoeien	Gemiddeld
Vlekkenplant (Hypoestes phyllostachya)	10 tot 20 cm, toppen knippen	Gemiddeld tot hoog
Kussenmos (Leucobryum glaucum)	1 tot 5 cm	Laag
Gewoon klauwtjesmos (Hypnum cupressiforme)	Plat tapijt	Laag
Gewoon gaffeltandmos (Dicranum scoparium)	2 tot 6 cm	Laag

Wil je een naam of herkomst nakijken, bijvoorbeeld van slaapkamergeluk, dan vind je die bij Kew Plants of the World Online. Meer kleine soorten voor glas zie je in ons artikel over kleine terrarium planten.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Mossen als bodembedekker

Mos maakt een fles af. Het bedekt de grond, houdt vocht vast en geeft het geheel een bosachtig uiterlijk. Niet elk mos overleeft echter in glas.

Kussenmos groeit in bolle, zachte kussens en verdraagt vochtige lucht goed. Het is een klassieker in flessentuinen. Klauwtjesmos vormt een plat, dicht tapijt en hecht zich makkelijk aan grond en stenen. Gaffeltandmos heeft wat langere, gebogen blaadjes en geeft structuur.

Houd mos vochtig, maar niet drijfnat. Mos neemt water op via het blad, niet via wortels. Een lichte nevel met een plantenspuit of gewoon de condens in een gesloten fles is genoeg. Wordt het mos bruin, dan is het te droog of krijgt het te veel licht. Wordt het slijmerig, dan is het te nat.

Haal mos niet zelf uit het bos. In veel natuurgebieden is dat niet toegestaan en je neemt vaak ook ongedierte mee. Koop liever gekweekt mos, dat schoon en klaar voor gebruik is.

Welke planten kies je beter niet?

• Vetplanten, zoals Echeveria (Echeveria elegans): ze slaan water op in hun blad en zijn gewend aan droge lucht. In een vochtige fles rotten ze vanaf de voet.
• Cactussen: om dezelfde reden. Ze hebben droge lucht, veel zon en luchtige grond nodig, en zijn in een fles binnen een paar weken zacht en bruin.
• Snelle klimmers, zoals klimop (Hedera helix) of scindapsus (Epipremnum aureum): ze vullen de fles razendsnel en drukken hun blad tegen het glas, waar het gaat rotten.
• Grote bladplanten, zoals een graslelie (Chlorophytum comosum): die groeit uit tot een flinke pol en maakt uitlopers. Veel te groot voor een fles.

Wil je vetplanten in glas, kies dan een open schaal of bak met veel ventilatie, geen fles.

Hoe combineer je tot een geheel?

Een fles oogt vol en natuurlijk als je planten op hoogte combineert. Zet één hogere plant, zoals een lintvaren of Peperomia caperata, achteraan of in het midden als blikvanger. Vul met middelhoge planten zoals Fittonia en Pilea, en werk de voorgrond af met kruipers en mos.

Speel met bladkleur. Groen met groen wordt snel eentonig. Een rode of roze Fittonia of een gevlekte Hypoestes brengt kleur, zilverig Pilea glauca geeft licht, en donkergroen mos maakt de rest rustiger.

Varieer ook in textuur. Combineer fijn blad, zoals slaapkamergeluk, met grover blad, zoals de nestvaren. Zo ontstaat er diepte. Houd het aantal soorten beperkt: drie tot vijf planten in een middelgrote fles is meestal genoeg, zodat elke plant ruimte heeft om te groeien. Tips voor het samenstellen vind je ook in welke planten in een terrarium.

Bijhouden en vervangen

Snoei planten zodra ze tegen het glas groeien. Gebruik een lange, smalle schaar of een pincet, zodat je goed bij de planten kunt. Knip toppen van Hypoestes en kruipvijg regelmatig weg, dan blijven ze compact en vol.

Vervang uitvallers snel. Een plant die rot of verdort, kan schimmel naar de rest verspreiden. Haal hem met wortel en al weg en zet er eventueel een nieuwe plant of een stekje voor in de plaats.

Soms is het tijd om opnieuw te beginnen. Is de fles na een paar jaar overgroeid, ruikt de grond muf of blijven er steeds planten uitvallen, dan haal je alles eruit, maak je het glas schoon en start je met verse lagen en nieuwe planten. De RHS-gids over flessentuinen beschrijft de basis voor een nieuwe aanplant.

Veelgestelde vragen

Hoeveel planten passen er in één fles?

Dat hangt af van de inhoud. In een fles van 5 liter passen meestal drie tot vijf kleine planten plus mos. In een grote demijohn van 20 liter of meer kun je zes tot acht soorten kwijt. Laat altijd wat ruimte tussen de planten, zodat ze kunnen groeien en de lucht kan circuleren.

Hoe lang leeft mos in een fles?

Onder goede omstandigheden kan mos jaren in een fles blijven leven. Het heeft genoeg aan de condens en helder indirect licht. Wordt het bruin, dan krijgt het te veel licht of is het te droog. Vervang dode plukjes, dan blijft het tapijt mooi groen.

Kun je stekjes gebruiken voor een flessentuin?

Ja, stekjes zijn zelfs heel geschikt. Ze zijn klein, passen door een smalle hals en wortelen goed in de vochtige lucht. Fittonia, Pilea, Peperomia en kruipvijg zijn makkelijk te stekken. Zet ze in vochtige grond en houd de fles de eerste weken iets vaker in de gaten.

Kun je een fles met planten in de zon zetten?

Liever niet. Direct zonlicht warmt het glas snel op, waardoor de temperatuur binnenin sterk stijgt en planten kunnen verbranden of koken. Ook ontstaan er dan eerder algen. Kies een lichte plek zonder directe middagzon, zoals een meter van een raam of bij een raam op het noorden of oosten.

Wil je direct aan de slag met een eigen fles? In onze terrarium collectie vind je glas en planten die bij elkaar passen, rechtstreeks vanuit de kas. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. Dankzij onze verpakking op maat komt je plant veilig en onbeschadigd aan.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.