Gesloten terrarium planten: soorten die vocht en warmte verdragen

Voor een gesloten terrarium kies je planten die van nature op een vochtige bosbodem groeien. Ze verdragen lucht die bijna altijd verzadigd is en die weinig beweegt. Dunne, zachte bladeren zonder waslaag doen het daarom beter dan dikke vetplanten.

Wil je meteen een veilige start? De Fittonia, de Selaginella, het kruipvijgje, de Pilea involucrata en de kleine Asplenium komen in een dichte pot bijna altijd goed uit. Hieronder lees je welke zeven soorten je daar nog aan kunt toevoegen.

Waarom kan niet elke plant in een dichte pot?

In een gesloten glas verdampt water uit de grond en de bladeren, slaat neer tegen de wand en zakt weer terug. Daardoor ligt de luchtvochtigheid vaak boven de 90 procent. Voor veel kamerplanten is dat te veel, omdat vocht op het blad blijft liggen en schimmels daar goed op groeien.

Planten uit de ondergroei van tropische bossen zijn op die omstandigheden gebouwd. Hun bladeren zijn dun en hebben vaak een fijne structuur waardoor water snel wegloopt of juist gelijkmatig verdampt. Ze hoeven geen water op te slaan, dus ze hebben geen dikke bladeren of stengels die kunnen gaan rotten.

Let bij het kiezen op drie dingen:

• Dun of fijn blad, zodat vocht niet in plooien blijft staan.
• Trage groei, zodat de plant niet binnen een paar maanden tegen het deksel drukt.
• Tolerantie voor weinig licht, want een terrarium staat bij voorkeur niet in de volle zon. Het glas werkt anders als een kas en loopt snel warm op.

Welke twaalf planten passen in een gesloten terrarium?

De tabel hieronder geeft per soort de eindhoogte in een pot, de lichtbehoefte en hoe snel de plant groeit. Zo zie je in één oogopslag welke soorten voor de voorgrond geschikt zijn en welke een hoger accent geven. De botanische namen kun je nazoeken in de database van Kew Plants of the World Online.

Snelle groeiers zoals het slaapkamergeluk en de vlekjesplant zijn mooi, maar vragen om regelmatig knippen. Heb je weinig tijd, kies dan vooral soorten met het label traag of matig. De Peperomia caperata is een randgeval: zijn blad is iets steviger, dus geef hem een plek waar hij niet tegen het natte glas staat.

Welke mossen gebruik je als bodembedekker?

Mos maakt een terrarium af en houdt de bovenlaag van de grond vochtig zonder dat hij drassig wordt. Het bindt losse aarde, zodat condens die terugdruppelt niet telkens gaatjes in de grond slaat.

• Bolmos (Leucobryum glaucum) vormt stevige, grijsgroene kussens. Het verdraagt het beste een wat drogere periode en blijft lang in vorm.
• Sterretjesmos is een handelsnaam voor fijne mossen met stervormige topjes. Het groeit vlak en vult ruimtes tussen stenen mooi op.
• Kussentjesmos wordt ook als handelsnaam gebruikt voor lage, dichte mossoorten. Het geeft een zachte, egale laag.

Leg het mos op vochtige grond en druk het stevig aan met je vingers of de achterkant van een lepel. Zo maakt de onderkant contact met de grond en kan het mos vocht opnemen. Mos dat los ligt, droogt aan de onderkant uit en wordt bruin. Neem geen mos uit de natuur mee zonder toestemming van de terreinbeheerder, en koop bij voorkeur gekweekt mos.

Hoe combineer je kleur en hoogte?

Een kleine bak lijkt groter als je werkt met lagen. Zet het hoogste accent achteraan of iets uit het midden, een middenlaag daarvoor en mos of een kruiper vooraan. Het oog volgt dan vanzelf de lijn van voor naar achter.

Met kleur maak je die diepte nog sterker. Rood en roze blad, zoals een rode Fittonia of een vlekjesplant, trekt de aandacht naar zich toe. Wit gevlekt blad licht op in de schaduw. Donkergroen, zoals de lintvaren of een jonge parlorpalm, wijkt juist naar achteren.

Een werkbare verdeling voor een pot van drie tot vijf liter:

• achteraan: één donkergroene hoge plant, bijvoorbeeld een lintvaren;
• midden: een rode of witte Fittonia als blikvanger;
• voorgrond: mos met een kruipvijg die langs een steen groeit.

Houd het bij twee of drie bladkleuren. Meer kleuren tegelijk maakt een klein glas snel onrustig.

Welke soorten sla je beter over?

Succulenten, cactussen en de Sansevieria (Dracaena trifasciata) zijn populair, maar horen niet in een gesloten pot. Ze komen uit droge gebieden en slaan water op in hun blad of stam. In verzadigde lucht verdampen ze nauwelijks en blijft de grond nat.

Het gevolg zie je vaak binnen twee tot zes weken. De onderste bladeren worden glazig en zacht, de stam kleurt bruin bij de grond en er verschijnt wit pluis. Omdat het rottingsproces zich via de wortels verspreidt, kan het ook de grond rond andere planten aantasten. De RHS adviseert daarom om vetplanten alleen in een open terrarium te zetten.

Ook grote bloeiende planten en snelgroeiende klimmers, zoals de Epipremnum, zijn minder geschikt. Ze groeien simpelweg te hard voor een dicht glas.

Hoe plant je bij of vervang je een plant?

Een plant die te groot wordt of een slechte plek heeft, kun je wisselen zonder de hele beplanting te verstoren. Doe dit bij voorkeur in het voorjaar, omdat de planten dan groeien en een kleine verstoring snel herstellen.

1. Maak de grond rond de plant iets vochtig, zodat de kluit beter loskomt.
2. Snijd met een smal mesje een cirkel rond de wortels, zodat je buurplanten niet meetrekt.
3. Til de plant met een lange pincet of lepel omhoog en schud losse aarde terug in het gat.
4. Zet de nieuwe plant op dezelfde diepte en druk de grond licht aan.
5. Laat het deksel een dag op een kier staan, zodat extra vocht van het verplanten kan wegtrekken.

Meer over het bouwen van de pot zelf lees je in het artikel over planten in een gesloten glazen pot.

Veelgestelde vragen

Kunnen orchideeën in een gesloten terrarium?

Ja, maar alleen kleine soorten. Juweelorchideeën zoals Ludisia discolor groeien op de bosbodem en verdragen de hoge vochtigheid goed. Een gewone Phalaenopsis wordt te groot en heeft luchtwortels die bij te veel vocht gaan rotten. Kies dan een grotere bak met wat ventilatie, zodat lucht af en toe kan verversen.

Hoeveel planten passen in een gesloten pot van vijf liter?

Reken op drie tot vijf planten uit een potje van vijf tot zes centimeter, plus mos. Zo heeft elke plant ruimte om uit te groeien zonder dat bladeren direct tegen het glas drukken. Een te volle pot lijkt eerst mooi, maar vraagt binnen een paar maanden om snoeien en geeft meer kans op schimmel.

Groeien terrariumplanten sneller in een gesloten bak?

Soms iets, omdat de vochtige lucht stress beperkt. Toch groeien ze meestal niet veel harder, omdat licht en voeding de beperkende factoren blijven. In een terrarium geef je bijna nooit voeding. Dat is bewust: zo blijft de groei rustig en hoef je minder te snoeien. Snelle soorten zoals Hypoestes blijven wel snel.

Kun je zaad zaaien in een gesloten terrarium?

Dat kan, zeker met varensporen of mos. De vochtige, warme lucht werkt als een kweekkas. Het nadeel is dat je nauwelijks kunt sturen waar kiemplanten opkomen. Zaai daarom liever in een aparte bak en zet de jonge plantjes later over naar het terrarium.

Wil je gelijk aan de slag? In de collectie terrarium vind je planten en materialen voor een gesloten glas. We versturen met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Komt een levende plant toch niet goed aan, dan geldt ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.