Glas met planten: welke vorm kies je voor welk groen?
Bij glas met planten bepaalt vooral de opening van het glas hoe het binnen wordt. Een gesloten fles of stolp houdt het vocht vast, waardoor de lucht bijna altijd vochtig blijft. Een open bak of schaal laat vocht ontsnappen en blijft droger.
Die ene keuze bepaalt welke planten erin overleven. Mos, varentjes en Fittonia houden van de vochtige lucht in gesloten glas. Succulenten en cactussen hebben juist droge lucht nodig en passen alleen in een open vorm. Kies dus eerst welke planten je mooi vindt en zoek daar het glas bij.
Kies je open of gesloten glas?
In gesloten glas ontstaat een kleine kringloop. De plant neemt water op via de wortels en verdampt het via het blad. Die waterdamp slaat neer op het koelere glas, druppelt langs de wanden terug in de grond en wordt opnieuw opgenomen. Je ziet dat aan de condens die 's ochtends op het glas staat en in de loop van de dag weer verdwijnt.
Doordat het water niet weg kan, blijft de luchtvochtigheid hoog. Dat is ideaal voor planten uit de ondergroei van tropische bossen, die gewend zijn aan vochtige lucht en weinig direct zonlicht. De RHS beschrijft terraria en flessentuinen daarom ook als een goede plek voor varens en andere vochtminnende soorten.
Voor succulenten werkt dat precies andersom. Hun dikke blad slaat water op voor droge periodes. In vochtige lucht verdampen ze nauwelijks, blijft de grond te lang nat en gaan de wortels rotten. Succulenten zet je daarom alleen in een open vorm met veel luchtcirculatie.
Welke glasvormen zijn er?
Er zijn zes vormen die je het vaakst tegenkomt. De tabel laat zien hoe ze zich tot elkaar verhouden.
| Vorm | Opening | Vochtniveau | Geschikte planten | Moeilijkheid |
|---|---|---|---|---|
| Fles met kurk | Smalle hals, gesloten | Zeer hoog | Mos, kleine varens, Fittonia | Lastig om aan te leggen, daarna eenvoudig |
| Stolp op schaal | Gesloten, af te nemen | Hoog | Mos, Peperomia, Selaginella | Gemiddeld, vraagt luchten |
| Weckpot of voorraadpot | Breed, met deksel | Hoog tot gemiddeld | Varentjes, mos, kleine bladplanten | Makkelijk |
| Glazen bol | Ronde opening opzij of boven | Gemiddeld | Luchtplanten, mos | Gemiddeld, bol warmt snel op |
| Geometrisch terrarium | Open zijvlak of dak | Laag tot gemiddeld | Succulenten, Tillandsia | Makkelijk |
| Open bak of schaal | Volledig open | Laag | Cactussen, vetplanten | Makkelijk |
Heb je nog geen glaswerk in huis, dan is een weckpot of een groot terrarium met deksel een fijne start. Je kunt er makkelijk met je hand in, zodat je rustig kunt planten en later bijknippen. Wil je stap voor stap een eigen exemplaar bouwen, lees dan ook onze uitleg over een terrarium met planten maken.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Welke planten gedijen achter glas?
Voor gesloten en half gesloten glas zijn dit betrouwbare soorten:
- Mos, zoals kussenmos (Leucobryum glaucum). Mos heeft geen echte wortels en neemt vocht op via het blad, dus het houdt van de vochtige lucht. Het wil licht, maar geen directe zon.
- Varentjes, zoals de kleine lintvaren (Pteris cretica). Groeit rustig, blijft meestal onder de dertig centimeter en verdraagt schaduw. Knip grote bladeren af als hij tegen het glas drukt.
- Fittonia (Fittonia albivenis). Zijn getekende blad valt mooi op tussen groen. Hij verdroogt snel in de open kamer, maar in glas blijft hij fris. Heeft helder, indirect licht nodig om zijn kleur te houden.
- Peperomia, bijvoorbeeld Peperomia caperata. Compact, met gerimpeld blad. Hij heeft iets minder vocht nodig dan Fittonia, dus kies hem voor een pot die af en toe openstaat.
Alle vier zijn klein genoeg om jaren in een pot van twintig tot dertig centimeter te blijven. De botanische namen en herkomst kun je nakijken in Kew Plants of the World Online.
Hoe bouw je het glas op van bodem tot beplanting?
Glas heeft geen gat in de bodem. Daarom bouw je de ondergrond in lagen op, zodat overtollig water ergens heen kan.
- Drainage. Twee tot drie centimeter grind of hydrokorrels. Hier zakt overtollig water in, zodat de wortels er niet in staan.
- Koolstof. Een dun laagje actieve kool. Het houdt het water in de drainage frisser en helpt nare geurtjes te voorkomen.
- Scheidingslaag. Een stukje mos of vlies, zodat de grond niet tussen de korrels spoelt.
- Substraat. Vijf tot acht centimeter luchtige, lichte potgrond, eventueel gemengd met wat kokosvezel. Dat houdt vocht vast zonder dicht te slaan.
- Beplanting. Plant de hoogste soort achteraan of in het midden, daarna de lage planten en als laatste mos als afdekking.
Houd samen ongeveer een derde van de hoogte van het glas aan voor de bodem. Dan blijft er genoeg ruimte over voor groen en lucht.
Welk licht en welke standplaats werken?
Glas werkt als een kleine broeikas. Zonlicht gaat erdoorheen, verwarmt de lucht en de grond, maar de warmte kan nauwelijks weg. Op een zuidraam kan het in een gesloten pot in korte tijd veel warmer worden dan in de kamer. Planten verbranden dan of koken letterlijk in hun eigen vocht.
Kies daarom een plek met veel licht maar zonder directe middagzon. Een meter of twee van een oost- of westraam werkt vaak goed, of vlak bij een noordraam. Draai het glas af en toe een kwartslag, zodat de planten niet allemaal naar één kant groeien. Is het te donker in huis, dan kan een kleine kweeklamp helpen.
Welk onderhoud vraagt glas met planten?
- Condens lezen. Een beetje condens in de ochtend is goed. Is het glas de hele dag beslagen, dan is het te nat. Zie je nooit condens, dan is het te droog.
- Luchten. Haal bij te veel vocht een dag het deksel eraf. Zo kan er water verdampen en voorkom je schimmel.
- Bijknippen. Knip bladeren weg die tegen het glas drukken. Nat blad tegen glas gaat sneller rotten.
- Glas van binnen schoonhouden. Veeg aanslag weg met een stukje keukenpapier aan een stokje, zodat er genoeg licht blijft binnenkomen.
Veelgestelde vragen
Kunnen planten in gesloten glas overleven?
Ja, dat kan heel goed. In gesloten glas ontstaat een kringloop: water verdampt, slaat neer tegen het glas en druppelt terug in de grond. Planten die van hoge luchtvochtigheid houden, zoals mos, varentjes en Fittonia, kunnen zo maanden tot jaren leven zonder extra water. Ze hebben wel licht nodig, want zonder licht kunnen ze niet groeien.
Welke planten kun je in glas zetten?
Voor gesloten glas kies je mos, kleine varens, Fittonia en compacte Peperomia. Voor open glas passen succulenten, kleine cactussen en luchtplanten beter, omdat die droge lucht nodig hebben. Kies altijd soorten die traag groeien en klein blijven, zodat ze niet binnen een paar maanden tegen het glas aan drukken.
Hoe vaak geef je planten in glas water?
Gesloten glas heeft soms maandenlang geen water nodig. Geef pas water als er dagen geen condens meer op het glas staat. Open glas met vochtminnende planten geef je ongeveer eens per week of twee een paar pufjes water. Succulenten in een open bak krijgen alleen water als de grond helemaal droog is.
Waarom beslaat mijn glas helemaal van binnen?
Een volledig beslagen glas betekent dat er te veel water in de pot zit. De verdamping is groter dan wat de planten kunnen opnemen. Haal het deksel er een dag of twee af, zodat het overtollige vocht kan ontsnappen. Geef daarna minder water en controleer of het glas niet in de volle zon staat.
Wil je meteen beginnen? In onze collectie terrarium vind je kant-en-klare exemplaren en geschikte planten. Pureplant biedt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. Dankzij de verpakking op maat komt je plant veilig en onbeschadigd aan, ook als hij in glas wordt verstuurd.
Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, zodat je weet wat je kunt verwachten als er iets mis is.
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.