Glazen bol planten: welke soorten houden het vol in een bol?

Niet elke kleine plant houdt het vol in een glazen bol. De soorten die slagen, hebben drie dingen gemeen: ze groeien traag, ze hebben weinig wortelruimte nodig en ze kunnen tegen hoge luchtvochtigheid.

Mos, spikemos, Fittonia, kleine Peperomia en luchtplanten voldoen daaraan. Cactussen, de meeste succulenten en snelle klimmers juist niet. Heb je de bol al in huis, dan vind je hieronder twaalf soorten die er echt in blijven, en een paar die je beter kunt overslaan.

Welke eisen stelt een bol aan een plant?

Beperkte wortelruimte. In een bol van vijftien centimeter zit vaak maar drie tot vijf centimeter grond. Planten met een groot of diep wortelgestel raken snel uitgeput of drukken tegen de bodem. Kleine, oppervlakkige wortels passen wel.

Warmte. Glas houdt warmte vast. Zelfs zonder directe zon is het in een bol vaak een paar graden warmer dan in de kamer. Planten uit koele bossen hebben het daar moeilijk.

Weinig luchtcirculatie. In een bol staat de lucht bijna stil. Vocht blijft hangen en blad droogt na een sproeibeurt langzaam op. Daardoor krijgen schimmels meer kans, vooral bij planten met behaard of vlezig blad dat snel rot.

Het gevolg is dat je zoekt naar planten uit de vochtige ondergroei van tropische bossen, of juist naar luchtplanten die in een open bol zonder grond leven. Een snelgroeiende soort vult de bol binnen een paar maanden, gaat tegen het glas aan drukken en begint te rotten.

Welke twaalf soorten zijn geschikt?

Soort	Volwassen hoogte	Licht	Open of gesloten bol
Kussenmos (Leucobryum glaucum)	2 tot 5 cm	Halfschaduw	Beide
Gewoon klauwtjesmos (Hypnum cupressiforme)	1 tot 3 cm	Halfschaduw	Beide
Spikemos (Selaginella kraussiana)	3 tot 8 cm	Halfschaduw	Gesloten
Fittonia (Fittonia albivenis), mini	5 tot 10 cm	Helder indirect	Gesloten
Peperomia (Peperomia prostrata)	Kruipend, 2 tot 3 cm	Helder indirect	Beide
Slaapkamergeluk (Soleirolia soleirolii)	2 tot 5 cm	Helder indirect	Beide
Knoopvaren (Pellaea rotundifolia), jong	10 tot 15 cm	Halfschaduw	Beide
Aardster (Cryptanthus bivittatus)	5 tot 10 cm	Helder indirect	Beide
Vlekjesplant (Hypoestes phyllostachya)	10 tot 15 cm, met toppen	Helder indirect	Gesloten
Luchtplant (Tillandsia ionantha)	5 tot 10 cm	Helder indirect	Open
Luchtplant (Tillandsia stricta)	10 tot 15 cm	Helder indirect	Open
Luchtplant (Tillandsia bulbosa)	10 tot 15 cm	Helder indirect	Open

De hoogtes gelden voor de omstandigheden in een bol, waar planten meestal compacter blijven dan in een gewone pot. Bij slaapkamergeluk en vlekjesplant moet je af en toe de toppen afknippen, omdat ze anders toch te groot worden. De botanische namen kun je nakijken via Kew Plants of the World Online.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Gebruik je mos als basis of als hoofdrol?

Mos kan de groene ondergrond vormen waar andere planten uit omhoog komen, of in zijn eentje een heel landschapje vullen. Voor een bol werken twee soorten goed. Kussenmos vormt bolle, zachtgroene kussentjes die als heuveltjes ogen. Klauwtjesmos groeit plat en vormt een tapijt, handig als afdekking tussen andere planten.

Mos heeft geen echte wortels. Het neemt water op via de blaadjes, dus je houdt het vochtig door te sproeien, niet door de grond nat te maken. Gebruik bij voorkeur regenwater of gedemineraliseerd water. Kalk uit kraanwater geeft witte vlekken op het mos en op het glas.

Mos kleurt bruin als het te droog wordt, te weinig licht krijgt of juist in de directe zon staat. Bruin door droogte herstelt vaak na een paar dagen goed sproeien. Blijft het bruin en voelt het slijmerig, dan is het gaan rotten en vervang je dat stuk.

Hoe houd je luchtplanten zonder grond?

Luchtplanten, Tillandsia, groeien in de natuur op takken en rotsen. Ze nemen water en voeding op via kleine schubjes op hun blad. Grond hebben ze niet nodig, maar wel lucht om na elke waterbeurt op te drogen.

Daarom horen ze in een open bol met een ruime opening. In een gesloten bol blijven ze te lang nat en rotten ze vanuit het hart.

Het dompelritme is eenvoudig. Leg de luchtplant eens per week tot twee weken een kwartier tot een half uur in water op kamertemperatuur. Laat hem daarna ondersteboven uitdruppen en helemaal opdrogen, binnen een paar uur. Leg hem pas dan terug in de bol.

Leg luchtplanten nooit op nat mos of vochtige grond. De onderkant blijft dan constant vochtig en gaat rotten. Een droog steentje, een stukje hout of wat zand is een betere ondergrond.

Welke soorten sla je beter over?

Cactussen. Ze hebben droge lucht en veel direct licht nodig. In een bol is het te vochtig en te donker, en in de zon wordt het te heet. De stekels maken planten en bijknippen bovendien lastig. Zie ook de uitleg van de RHS over cactussen en vetplanten binnen, die veel licht en een droge rustperiode vragen.

Succulenten, zoals Echeveria en Crassula. Hun vlezige blad slaat water op en rot in vochtige lucht. In een open bol op een zeer lichte plek kan een klein exemplaar het een tijd volhouden, maar vaak strekt het uit naar het licht en verliest het zijn vorm.

Snelle klimmers, zoals kruipvijg (Ficus pumila) en Scindapsus. Ze groeien in een paar weken over alles heen en drukken tegen het glas. Dan moet je voortdurend knippen, en overwoekeren ze de rest.

Hoe combineer je planten zonder dat er één wint?

• Aantal: in een bol van vijftien centimeter passen twee tot drie planten plus mos. Meer planten betekent meer concurrentie om licht en ruimte.
• Afstand: houd een paar centimeter tussen de planten en tussen plant en glas. Dan kan er lucht langs en blijft het blad droog.
• Gelijke lichtbehoefte: combineer soorten die allemaal halfschaduw of allemaal helder indirect licht willen. Anders gaat altijd één plant achteruit.
• Gelijke vochtbehoefte: zet luchtplanten niet samen met Fittonia in een gesloten bol. Kies per bol open of gesloten, en daar de soorten bij.
• Groeisnelheid: combineer trage met trage soorten. Eén snelle groeier neemt de hele bol over.

Wil je weten hoe je de bol zelf opbouwt en ophangt, lees dan ons artikel over een glazen bol met planten.

Veelgestelde vragen

Welke planten kun je in een glazen bol zetten?

Geschikt zijn soorten die traag groeien en klein blijven. Denk aan kussenmos, klauwtjesmos, spikemos, mini-Fittonia, Peperomia prostrata en slaapkamergeluk voor een gesloten of vochtige bol. In een open bol passen luchtplanten zoals Tillandsia ionantha en Tillandsia stricta. Kies per bol planten met dezelfde licht- en vochtbehoefte.

Blijven planten in een glazen bol vanzelf klein?

Deels. Door de beperkte wortelruimte groeien veel planten in een bol trager en compacter. Toch groeien ze door, en snelle soorten raken het glas binnen enkele maanden. Kies daarom van nature kleine soorten en knip af en toe de toppen of oude bladeren weg, zodat alles in verhouding blijft.

Kun je een cactus in een glazen bol zetten?

Dat raden we af. Een cactus wil droge lucht en veel direct licht. In een bol is de lucht te vochtig en in de zon wordt het glas te heet. Zet een cactus liever in een open schaal of pot met een afvoergat, op een zonnige vensterbank.

Hoeveel planten passen er in een bol van 15 centimeter?

In een bol van vijftien centimeter passen twee tot drie kleine planten, aangevuld met een laagje mos. Laat een paar centimeter ruimte tussen de planten en het glas. Zo blijft er genoeg lucht en licht voor iedere plant en voorkom je dat blad tegen het glas gaat rotten.

Zoek je kleine soorten die in een bol passen? Bekijk dan onze kleine planten of neem een kijkje bij de luchtplanten. Bij Pureplant is de verzending gratis en krijg je je bestelling binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. We gebruiken een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, zodat je zeker weet dat er een oplossing is als er iets misgaat.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.