Glazen stolp planten: welke soorten gedijen onder glas?

Onder een glazen stolp groeien vooral planten die van nature op een vochtige, beschaduwde bosbodem leven. Denk aan Fittonia, kleine varens, Selaginella en mos. Zij zijn gewend aan stilstaande, verzadigde lucht en weinig direct zonlicht, precies wat een stolp je biedt.

De grootste beperking is niet het vocht maar de hoogte. Een stolp heeft een vaste binnenmaat, dus je kiest soorten die langzaam groeien of die je makkelijk kunt terugknippen. Zo blijft het blad vrij van het glas en houd je jarenlang een helder beeld.

Hoe ziet het klimaat onder een stolp eruit?

Onder het glas ontstaat een eigen kleine kringloop. De grond en de bladeren geven water af, dat condenseert tegen de binnenkant en druppelt weer naar beneden. Daardoor ligt de luchtvochtigheid vaak boven de 80 procent, veel hoger dan de 40 tot 50 procent in een gemiddelde woonkamer.

Luchtbeweging is er nauwelijks. Dat is gunstig voor soorten met dun blad, want die verdampen daardoor minder. Het nadeel is dat schimmel en rot zich sneller kunnen vestigen, omdat natte bladeren niet opdrogen. Vergeelde of afgestorven blaadjes haal je daarom meteen weg.

De temperatuur blijft gelijkmatig, zolang je de stolp uit de volle zon houdt. In direct zonlicht werkt het glas als een kleine kas en kan het binnen een uur te warm worden voor tere planten. Een lichte plek zonder middagzon, bijvoorbeeld een meter van een oost- of noordraam, past het best. De RHS-gids over flessentuinen en terrariums geeft hetzelfde advies: fel indirect licht, geen zon op het glas.

Welke twaalf soorten passen onder een stolp?

De soorten hieronder blijven klein of zijn goed te snoeien, en ze verdragen een constant vochtige omgeving. De eindhoogte geldt voor de situatie onder glas, waar de meeste planten wat compacter blijven dan in een open pot.

Twijfel je over de juiste naam van een plant die je al hebt? In de database van Kew Plants of the World Online zie je de geaccepteerde botanische naam en het natuurlijke leefgebied. Een soort uit een regenwoudbodem is meestal een veilige keus onder glas. Wil je meer kleine soorten vergelijken, lees dan ook ons overzicht van kleine terrarium planten.

Welke mossoorten gebruik je als groene bodem?

Mos maakt het beeld onder een stolp af. Het bedekt de grond, houdt vocht vast en geeft een zacht kussen tussen de planten. Niet elk mos reageert hetzelfde, dus het loont om te weten wat je koopt.

• Bolmos (vaak Leucobryum glaucum) groeit in dichte, ronde kussens. Het verdraagt korte droogte redelijk, omdat de kussens water in hun kern vasthouden. Wordt het te droog, dan kleurt het grijswit, maar na nevelen herstelt het vaak.
• Plaatmos komt als platte matten die je op de grond legt. Het sluit mooi aan tegen de rand van de schaal. Plaatmos droogt aan de bovenkant sneller uit en wordt dan bruin en broos. Onder een gesloten stolp gebeurt dat zelden.
• Levermos (Marchantia polymorpha) heeft platte, lobvormige plantjes zonder duidelijke steeltjes. Het houdt van constant nat en verdraagt droogte slecht. Het kan zich onder glas snel uitbreiden, dus houd het in toom als je andere soorten niet wilt overwoekeren.

Leg mos altijd op een laag aarde en niet direct op de drainagelaag. Zo kunnen de rhizoïden, de dunne haarachtige hechtdraadjes, zich vastzetten en blijft het mos groen.

Hoeveel ruimte heb je echt onder het glas?

Meet de binnenhoogte van de stolp, van de voet tot het hoogste punt aan de binnenkant. Trek daar de hoogte van de grondlaag af. Bij een stolp van 25 centimeter met een grondlaag van 5 centimeter heb je 20 centimeter over. Houd daarboven nog eens 3 tot 5 centimeter vrij, zodat het blad niet tegen het glas groeit.

In dat voorbeeld is een plant van maximaal 15 centimeter de veilige grens. Bij een ronde of taps toelopende stolp is de ruimte aan de rand bovendien kleiner dan in het midden. Zet de hoogste soort daarom in het midden en de lage bodembedekkers langs de rand.

Raakt een plant toch het glas, dan blijft daar constant condensvocht op het blad staan. Dat blad wordt eerst doorschijnend en gaat daarna rotten. Knip zo'n blad of scheut dus op tijd terug, bij voorkeur net boven een bladknoop. Daar loopt de plant opnieuw uit, zodat hij voller wordt in plaats van hoger.

Welke soorten horen niet onder een stolp?

Sommige populaire planten lijken klein genoeg, maar passen niet bij het klimaat onder glas. Dit zijn de drie groepen die je beter buiten de stolp houdt.

Succulenten en cactussen komen uit droge streken. Hun dikke blad slaat water op, en in constant vochtige lucht gaan ze rotten aan de voet. Een open glazen schaal met droge korrels werkt voor hen wel, een gesloten stolp niet.

Kruiden zoals basilicum en tijm hebben veel zon en frisse lucht nodig. Onder een stolp gaan ze vergeilen, dus lang en slap groeien op zoek naar licht, en ze krijgen snel meeldauw.

Bloeiende kamerplanten zoals Kaaps viooltje hebben het lastig met condens op de bloemen. Uitgebloeide bloemen blijven liggen en worden een bron van schimmel. Bladplanten zijn onder glas daarom altijd de rustigere keus.

Hoe combineer je planten tot één beeld?

Met drie tot vijf soorten maak je onder een middelgrote stolp al een compleet landschap. Een paar richtlijnen helpen om rust in het ontwerp te houden.

• Kies één blikvanger, bijvoorbeeld een Fittonia met roze nerven of een Pilea met bronzen blad, en laat de rest groen.
• Combineer bladvormen: fijn geveerd blad van een varen naast rond of gerimpeld blad oogt levendiger dan drie soorten met gelijk blad.
• Werk in lagen: mos als bodem, een lage kruiper ertussen en één iets hogere plant als middelpunt.
• Houd 3 tot 5 centimeter tussen de planten, zodat lucht langs de voet kan en niet alles tegen elkaar aan rot.
• Laat een stukje grond of een steen vrij. Die rustplek maakt het beeld overzichtelijker en geeft ruimte om te groeien.

Wil je weten hoe je de stolp stap voor stap vult en onderhoudt, dan helpt onze uitleg over planten onder een glazen stolp.

Veelgestelde vragen

Welke planten kunnen onder een glazen stolp?

Geschikt zijn soorten van vochtige bosbodems die klein blijven, zoals Fittonia, Selaginella, Soleirolia, kruipvijg, Pilea involucrata en kleine varens als Pteris en Adiantum. Ze verdragen hoge luchtvochtigheid en weinig luchtbeweging. Combineer ze met mos als bodem en kies soorten die niet hoger worden dan de stolp minus een paar centimeter speling.

Kan een vetplant onder een stolp staan?

Liever niet. Vetplanten slaan water op in hun blad en zijn gewend aan droge lucht. Onder een gesloten stolp blijft het vocht hangen, waardoor de voet en de wortels gaan rotten. Wil je vetplanten onder glas, kies dan een open schaal of vaas zonder deksel, zodat de lucht kan drogen.

Wat gebeurt er als een plant het glas raakt?

Op de plek waar het blad het glas raakt blijft condensvocht staan. Dat blad wordt eerst waterig of doorschijnend en gaat daarna rotten, wat schimmel kan aantrekken. Knip de scheut terug net boven een bladknoop. Zo blijft de plant vrij van het glas en loopt hij lager en voller uit.

Hoeveel planten passen er onder een stolp van 20 centimeter?

Onder een stolp van 20 centimeter hoog en 15 tot 20 centimeter breed passen meestal drie kleine planten plus mos. Kies één plant tot 12 centimeter hoog en twee lage bodembedekkers. Zo houd je genoeg afstand tot het glas en tussen de planten, zodat lucht langs de voet kan.

Wil je een kant-en-klaar groen landschap onder glas? In onze collectie terrariums vind je complete ontwerpen en losse plantjes. Je bestelling komt rechtstreeks vanuit de kas, met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. Dankzij onze verpakking op maat komt alles veilig en onbeschadigd bij je aan.

Is er toch iets mis met je planten bij aankomst, dan val je onder ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.