Groeien cactussen: hoe snel gaat het en wat remt de groei?
Door Ilse Veneman
·
· 6 min lezen
Groeien cactussen? Ja, maar alleen in het groeiseizoen, grofweg van maart tot september. Buiten die maanden staat een cactus bijna stil, en dat is precies wat hij van nature doet. Heb je in de winter geen millimeter aanwas gezien, dan is er dus meestal niets aan de hand.
De snelheid verschilt enorm per soort. Een zuilcactus kan binnenshuis 10 tot 20 centimeter per jaar halen, terwijl een bolcactus soms maar een centimeter dikker wordt. Wat normaal is, hangt dus af van welke cactus jij hebt en hoeveel licht hij krijgt.
Wanneer groeit een cactus?
Cactussen groeien zodra de dagen langer worden en de temperatuur stijgt. In Nederland begint dat rond maart, als het licht op de vensterbank merkbaar sterker wordt. Tot ongeveer september maakt de plant nieuwe weefsels aan in de top of aan de randen van de leden.
In de herfst en winter neemt het licht sterk af. Een cactus reageert daarop met een rustperiode: hij verbruikt nauwelijks water en maakt geen nieuwe groei. Die rust is geen probleem maar een voorwaarde. Veel soorten zetten juist in een koele, droge winter bij 5 tot 12 graden bloemknoppen aan voor het volgende voorjaar.
Geef je in de winter veel water op een warme plek, dan probeert de cactus toch te groeien met te weinig licht. Het resultaat is zwakke, bleke aanwas, waar we verderop op terugkomen.
Hoe snel groeit een cactus per soort?
De cijfers hieronder zijn indicaties voor planten binnen op een zonnige vensterbank. In een kas of met extra licht groeien ze sneller, op een donkere plek langzamer.
| Soort | Groei per jaar | Hoogte na vijf jaar (vanaf een jonge plant van 10 cm) |
|---|---|---|
| Zuilcactus (Cereus repandus) | 10 tot 20 cm | 60 tot 100 cm |
| Schijfcactus (Opuntia microdasys) | 5 tot 10 cm | 30 tot 50 cm |
| Oudemannetjescactus (Espostoa lanata) | 3 tot 5 cm | 25 tot 35 cm |
| Mammillaria (Mammillaria elongata) | 1 tot 3 cm, vormt clusters | 15 tot 20 cm breed |
| Gymnocalycium (Gymnocalycium mihanovichii) | 1 tot 2 cm | 12 tot 15 cm |
| Schoonmoederstoel (Echinocactus grusonii) | 1 tot 2 cm in doorsnede | 15 tot 20 cm doorsnede |
| Bisschopsmuts (Astrophytum myriostigma) | 0,5 tot 1 cm | 12 tot 14 cm |
Zuilvormige soorten groeien dus het hardst, bolvormige het langzaamst. Twee centimeter per jaar is bij een schoonmoederstoel een goed jaar, maar bij een Cereus een teken dat er iets ontbreekt. Wil je meer weten over de verschillen, lees dan welke verschillende cactussen er zijn.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Wat versnelt de groei van een cactus?
Vier factoren maken het grootste verschil. Ze werken samen, dus als één ervan tekortschiet, remt dat de rest.
- Licht: een raam op het zuiden of westen geeft de meeste energie. Cactussen zetten licht om in suikers, de bouwstof voor nieuwe groei. Hoe meer direct licht, hoe meer bouwstof.
- Potmaat: een pot die 1 tot 2 centimeter ruimer is dan de plant geeft wortels ruimte om uit te breiden. Een veel grotere pot blijft te lang nat, wat juist wortelschade geeft.
- Voeding: geef van april tot en met augustus eens per maand cactusvoeding. Die bevat weinig stikstof, zodat de aanwas stevig blijft. Meer daarover in ons artikel over voeding voor cactussen.
- Verschil tussen dag en nacht: in hun natuurlijke omgeving zijn de nachten koel. Een paar graden koeler 's nachts, bijvoorbeeld op een vensterbank met het raam op een kier in de zomer, helpt de plant zijn stofwisseling goed te laten verlopen.
In de zomer mag een cactus ook naar buiten op een beschutte, zonnige plek. Laat hem wel eerst een week wennen in de halfschaduw, anders verbrandt de huid.
Waarom groeit je cactus niet?
Groeit je cactus ook in de zomer niet, dan zit er meestal één van deze oorzaken achter.
Te weinig licht. Dit is verreweg de meest voorkomende reden. Een plek midden in de kamer of achter een raam op het noorden geeft te weinig energie. De plant overleeft, maar groeit niet.
Uitgeputte grond. Na twee tot drie jaar in dezelfde pot zijn de voedingsstoffen op en is de grond ingeklonken. Verpot in het voorjaar naar verse cactusgrond, zodat de wortels weer lucht en voeding krijgen.
Te weinig water in het groeiseizoen. Cactussen kunnen lang zonder, maar groeien doen ze alleen met water. Geef in de zomer een flinke gietbeurt zodra de grond helemaal droog is.
Wortelschade. Te veel water in de winter laat wortels rotten. Voelt de voet zacht aan of wiebelt de plant in de pot, controleer dan de wortels. De RHS adviseert om cactussen in de winter vrijwel droog te houden om dit te voorkomen. Ook wolluis of spint kunnen de groei remmen, dus kijk ook tussen de doorns.
Wat is het verschil tussen gezonde groei en uitgroei?
Gezonde aanwas heeft dezelfde kleur, dikte en doornendichtheid als de rest van de plant. De nieuwe top is stevig en loopt geleidelijk uit het oude deel door.
Uitgroei, ook wel vergeilen genoemd, ziet er anders uit. De top wordt dunner, lichter groen of zelfs geelachtig en de doorns staan verder uit elkaar. Soms buigt de top naar het raam toe. Dit is een teken van lichttekort: de plant rekt zich uit op zoek naar licht.
Vergeilde groei herstelt niet. Als je de plant lichter zet, groeit hij vanaf dat punt wel weer normaal verder, waardoor je een smalle insnoering overhoudt. Bij zuilcactussen kun je de dunne top eventueel afsnijden en als stek gebruiken. Voorkomen is dus beter: geef de meeste zon in de periode dat de plant groeit.
Hoe meet en volg je de groei?
Omdat cactussen langzaam groeien, zie je verschil met het blote oog pas na maanden. Met een paar simpele gewoontes krijg je toch inzicht:
- Zet in maart een klein streepje op het plantenlabel of een stokje naast de plant op de hoogte van de top.
- Maak elk seizoen een foto vanuit dezelfde hoek, met een liniaal of lucifersdoosje ernaast als maatstaf.
- Noteer wanneer je water en voeding geeft, zodat je later ziet welk ritme de meeste groei opleverde.
- Schrijf op wanneer je verpot of de plant verplaatst, want dat verklaart vaak een sprongetje of juist een pauze.
Veelgestelde vragen
Hoe snel groeit een cactus per jaar?
Dat verschilt sterk per soort. Zuilcactussen zoals Cereus repandus groeien binnenshuis 10 tot 20 centimeter per jaar. Bolcactussen groeien vaak maar 1 tot 2 centimeter, sommige zelfs minder. Een zonnige plek, water in de zomer en verse grond helpen je cactus zijn maximale tempo te halen.
Waarom groeit mijn cactus niet meer?
Meestal krijgt hij te weinig licht. Ook uitgeputte grond, te weinig water in de zomer of wortelschade door te veel water in de winter remmen de groei. Zet de plant op een zonnige vensterbank, verpot hem in het voorjaar in verse cactusgrond en controleer de wortels als de voet zacht aanvoelt.
Groeien cactussen in de winter?
Nee, of nauwelijks. In de winter houden cactussen een rustperiode vanwege het lage licht. Geef dan weinig tot geen water en zet ze liefst koel. Die rust helpt veel soorten om bloemknoppen aan te maken, zodat ze in het voorjaar kunnen bloeien.
Hoe oud kan een cactus worden?
Binnen worden veel cactussen 10 tot 30 jaar oud, met goede verzorging vaak nog ouder. In de natuur kunnen grote zuilcactussen meer dan honderd jaar halen. De sleutel voor een lang leven binnen is een droge winter, voldoende zon en af en toe verpotten, zodat de wortels gezond blijven.
Op zoek naar een nieuwe cactus voor je vensterbank? Bekijk onze cactussen, van snelle zuilen tot langzame bolletjes. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. Met onze verpakking op maat komt je plant veilig en onbeschadigd aan.
Komt je cactus toch niet goed aan, dan geldt ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.
Lees ook
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.
