Hangplanten voor een kamer in de schaduw: wat groeit er wel

Een kamer op het noorden of een donkere hoek betekent niet dat er geen hangplant kan groeien. Het betekent wel dat alles trager gaat: nieuwe ranken komen langzamer, de plant drinkt minder en herstelt minder snel van een foutje. Zeven soorten gaan daar goed mee om: efeutute, zwaardvaren, klimop, Philodendron scandens, graslelie, tradescantia en peperomia.

Heb je al eens een hangplant zien wegkwijnen op zo'n plek? Vaak lag het niet aan de soort, maar aan water en verwachtingen die bij een lichte vensterbank horen. Met een paar aanpassingen voorkom je dat.

Hoe donker is jouw schaduw eigenlijk?

Schaduw is binnen een rekbaar begrip. Een plek twee meter van een groot noordraam is voor een plant iets heel anders dan een gang zonder raam. Twee eenvoudige tests laten je dat verschil zien.

De handschaduwtest doe je rond het middaguur. Houd je hand zo'n 30 centimeter boven de plek waar de plant komt. Zie je een scherpe schaduw met duidelijke randen, dan is het een lichte plek. Een vage schaduw met zachte randen wijst op halfschaduw. Zie je nauwelijks iets, dan heb je echte schaduw.

De krantentest werkt nog directer. Kun je op de plek overdag een krant lezen zonder de lamp aan te doen, dan is er genoeg licht voor de soorten hieronder. Moet je turen of een lamp aanzetten, dan wordt het krap en is een groeilamp het overwegen waard.

Herhaal beide tests in de winter. De zon staat dan lager, zodat een plek die in juni prima was in december te donker kan zijn.

Welke zeven hangplanten verdragen schaduw?

Deze soorten komen van nature uit de onderlaag van bossen of zijn door kwekers geselecteerd op stevigheid. Ze groeien in schaduw langzamer, maar blijven gezond als je de verzorging aanpast. De kolom minimumlicht geeft aan wat de plant nog volhoudt, niet waar hij het mooist groeit.

De plant die in de handel Philodendron scandens heet, staat bij Kew Plants of the World Online geregistreerd als Philodendron hederaceum. Twijfel je tussen twee plekken? Zet efeutute of Philodendron scandens op de donkerste plek en bewaar tradescantia en graslelie voor de plek dichter bij het raam. Meer soorten zie je in onze collectie planten voor weinig licht.

Wat verandert er aan je plant bij weinig licht?

Een plant zet licht om in suikers voor groei. Minder licht betekent minder energie, en dat zie je op drie manieren terug.

• Minder waterverbruik. Het blad verdampt minder en de wortels nemen minder op. De grond blijft daardoor langer nat, en dat is de belangrijkste reden waarom hangplanten in schaduw wegrotten.
• Langere stelen. De plant rekt zich uit richting licht. De afstand tussen twee bladeren wordt groter, zodat een rank kaal en slap oogt.
• Groener blad. De lichte delen van bont blad bevatten weinig bladgroen. Om toch genoeg energie te maken, vormt de plant groenere nieuwe bladeren. Dat is geen ziekte maar aanpassing.

Deze veranderingen gaan geleidelijk. Een nieuwe plant uit de kas teert de eerste weken nog op zijn reserves, dus de echte reactie op jouw plek zie je pas na een maand of twee.

Hoe pas je water en voeding aan in de schaduw?

Een bruikbare vuistregel is de gietfrequentie ongeveer halveren ten opzichte van dezelfde soort op een lichte plek. Geef je een efeutute in de vensterbank eens per week water, dan is eens per twee weken in een donkere hoek vaak genoeg. Voel altijd eerst met je vinger: is de bovenste twee tot drie centimeter nog vochtig, wacht dan een paar dagen.

Voeding stel je nog verder uit. Een plant die weinig groeit, gebruikt ook weinig voedingsstoffen. Wat hij niet opneemt, blijft als zout in de grond achter en kan de wortelpunten beschadigen. Mest daarom pas vanaf maart, als de dagen langer worden, in een halve dosis eens per maand. Stop weer in september.

Een kweekpot met afvoergat in een losse sierpot maakt dit makkelijker, zodat je overtollig water kunt laten weglopen. De RHS adviseert in haar gids voor kamerplanten ook om in de donkere maanden minder water en voeding te geven.

Wanneer heeft een groeilamp zin?

Een groeilamp is handig als de krantentest twijfelachtig uitvalt, of als je plant na een paar maanden alleen nog lange kale ranken maakt. Voor een hangplant in een gang of hal zonder raam is een lamp eigenlijk onmisbaar.

Kies een ledlamp met vol spectrum. Die geeft wit licht dat in een woonkamer niet opvalt, in tegenstelling tot roze of paarse kweeklampen. Laat hem 10 tot 12 uur per dag branden, het liefst met een tijdschakelaar. Zo krijgt de plant een vast ritme en ook een donkere periode om te rusten.

De afstand bepaalt hoeveel licht er aankomt. Houd voor een gewone ledspot 30 tot 60 centimeter aan tussen lamp en bovenkant van de plant. Volgens de University of Minnesota Extension neemt de lichtsterkte snel af naarmate een lamp verder weg hangt, dus een meter extra afstand maakt echt verschil.

Laat de lamp van boven of schuin opzij schijnen, zodat ook de ranken licht krijgen.

Hoe breng je kale ranken en lange stelen terug?

Lange kale ranken horen er in schaduw bijna altijd bij. De meeste soorten hierboven lopen na een snoeibeurt goed opnieuw uit.

Knip een rank af een paar millimeter boven een blad. Daar zit de knoop, het verdikte punt waar het blad aan de stengel vastzit. Uit die knoop groeit een nieuwe scheut, zodat de plant voller wordt in plaats van langer. Snoei het liefst in het voorjaar, dan heeft de plant de meeste energie om uit te lopen.

Gooi de afgeknipte stukken niet weg. Van efeutute, Philodendron scandens en tradescantia zet je stukken met twee of drie knopen in een glas water. Na een paar weken verschijnen er wortels en plant je ze terug in de pot, zodat de kale bovenkant weer vol raakt. De RHS legt het stekken van kamerplanten stap voor stap uit.

Veelgestelde vragen

Welke hangplant heeft het minste licht nodig?

Van de hangplanten die je makkelijk kunt krijgen, verdragen efeutute en Philodendron scandens het minste licht. Ze groeien op twee tot drie meter van een noordraam nog door, al gaat dat langzaam. Kies bij twijfel de groene vorm, want groen blad bevat meer bladgroen dan bont blad en haalt zo meer uit weinig licht.

Kan een hangplant groeien zonder daglicht?

Zonder daglicht overleeft een hangplant alleen met een groeilamp. Zonder lamp teert hij op zijn reserves en wordt hij binnen een paar maanden kaal. Met een ledlamp met vol spectrum die 10 tot 12 uur per dag brandt, kan een efeutute of graslelie wel gezond blijven. Meer daarover lees je in ons artikel over een hangplant zonder licht.

Waarom worden de stelen van mijn hangplant zo lang?

Lange stelen met veel ruimte tussen de bladeren zijn een teken dat de plant licht zoekt. Hij steekt zijn energie in lengte om een lichtere plek te bereiken. Zet de plant dichter bij het raam of hang een groeilamp op, en knip de kale stukken terug tot boven een blad, zodat hij voller uitloopt.

Hoe vaak water geven bij een hangplant in de schaduw?

Reken op ongeveer de helft van wat dezelfde plant op een lichte plek krijgt. In de praktijk is dat vaak eens per twee tot drie weken. Laat de bovenste paar centimeter grond eerst opdrogen en giet dan ruim, zodat de hele kluit nat wordt. Laat overtollig water altijd weglopen, want natte voeten zijn in schaduw het grootste risico.

Wil je rustig vergelijken welke soort bij jouw noordkamer past? In de collectie hangplanten voor binnen vind je de soorten uit dit artikel. Je profiteert van gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten gelden eigen retour- en garantievoorwaarden, die je vooraf kunt nalezen bij onze klantenservice.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.