Hoe stekjes planten: van stekje naar plant in vijf stappen

Heb je een stekje in een glas water staan of net een takje geknipt? Dan is de volgende stap het planten in aarde. Een stekje is klaar voor de pot zodra de wortels 2 tot 5 centimeter lang zijn. Wacht je langer, dan wennen de wortels te veel aan water en slaan ze in grond moeizamer aan.

Het planten zelf gaat in vijf stappen: een gaatje maken, de wortels spreiden, aandrukken, water geven en het stekje op een lichte plek zetten. Daarna volgen twee weken waarin je vooral vocht vasthoudt.

Wanneer is een stekje klaar om te planten?

Kijk naar de wortels, niet naar de kalender. Bij de meeste kamerplanten is een stekje klaar als er meerdere wortels van 2 tot 5 centimeter zijn. Zie je al kleine zijwortels aan de hoofdwortel, dan is dat een extra goed teken: die haarfijne vertakkingen nemen straks water en voeding op uit de grond.

Waarom niet langer wachten? Wortels die in water groeien, zijn anders gebouwd dan wortels in aarde. Ze zijn dunner, brozer en gewend aan volop zuurstofrijk water. Hoe langer ze in het glas blijven, hoe groter de schok als ze de grond in gaan. Een stekje met een dikke bos wortels van 15 centimeter laat na het planten vaak eerst een paar bladeren vallen.

Bij sommige soorten zie je geen wortels omdat je direct in aarde stekt. Dan is voorzichtig trekken de test. Voel je weerstand, dan zitten er wortels. Schuift het stekje er zo uit, geef het dan nog een week of twee.

Stekken in water of direct in aarde?

Beide methodes werken, maar niet voor elke plant even goed. Water is lekker overzichtelijk, want je ziet de wortels groeien. Aarde bespaart je een verhuizing, zodat het stekje meteen went aan de omgeving waar het blijft.

Klimmers en hangers zoals de Epipremnum (Epipremnum aureum) en de klimphilodendron (Philodendron hederaceum) bewortelen in water zonder moeite. Vetplanten zoals de Crassula (Crassula ovata) doen het juist beter in droge aarde. Hun stekken bevatten zoveel vocht dat ze in water snel gaan rotten. De RHS-uitleg over stekken van kamerplanten beschrijft per type stek welke methode het beste werkt.

Welke pot en grond kies je voor een stekje?

Kies een pot van 6 tot 9 centimeter doorsnede. Dat voelt klein, maar het heeft een reden. In een grote pot zit veel aarde die de jonge wortels nog niet kunnen bereiken. Die grond blijft lang nat, en rondom de wortels ontstaat een zuurstofarme zone waarin rot makkelijk toeslaat.

Een drainagegat is onmisbaar. Overtollig water moet weg kunnen, anders blijft het onderin staan. Zet het kweekpotje eventueel in een sierpot, maar controleer na het gieten of er geen water in de sierpot achterblijft.

Gebruik luchtige grond. Gewone potgrond is voor een stekje vaak te zwaar en te voedselrijk. Meng er een derde perliet of fijne kokosvezel door, of gebruik stek- en zaaigrond. Luchtige grond houdt genoeg vocht vast voor de wortels en laat tegelijk zuurstof door. Voor vetplanten kies je cactusaarde, omdat die nog sneller droogt.

Hoe plant je een stekje in vijf stappen?

Heb je pot en grond klaar? Dan kost het planten maar een paar minuten.

1. Maak een gat. Vul de pot met licht vochtige grond en maak met je vinger of een potlood een gat dat iets dieper is dan de wortels lang zijn. Zo hoef je de wortels niet te vouwen.
2. Spreid de wortels. Laat het stekje in het gat zakken en verdeel de wortels voorzichtig. Knik ze niet, want geknakte waterwortels breken snel af.
3. Druk aan. Duw de grond rondom de stengel licht aan met je vingertoppen. Stevig genoeg om het stekje rechtop te houden, maar niet zo hard dat je de grond samenperst. Wortels hebben lucht nodig.
4. Geef water. Giet langzaam tot er water uit het drainagegat loopt. Zo zakt de grond rond de wortels en verdwijnen luchtbellen. Laat de pot daarna goed uitlekken.
5. Zet het weg. Kies een lichte plek zonder directe zon, op kamertemperatuur. Felle zon droogt het stekje uit terwijl de wortels nog niet genoeg water kunnen opnemen.

Plant je meerdere stekjes van dezelfde soort, zet er dan drie tot vijf in één pot. Zo krijg je sneller een volle plant.

Wat doe je in de eerste twee weken?

Deze periode draait om vocht. De wortels moeten zich aanpassen aan de grond en nemen in het begin minder water op dan het blad verdampt. Om dat verschil op te vangen, verhoog je de luchtvochtigheid rond het stekje.

Het makkelijkst gaat dat met een doorzichtig plastic zakje over de pot, of een omgekeerde plastic beker of een kapje. Zet er eventueel twee stokjes in, zodat het plastic het blad niet raakt. Haal het kapje elke dag even weg om te luchten. Zo voorkom je schimmel door stilstaande, vochtige lucht. Na een dag of tien bouw je het af door het steeds langer weg te laten.

Houd de grond licht vochtig, maar niet nat. Steek je vinger een centimeter in de aarde: voelt die droog, dan geef je een klein scheutje. Het stekje heeft volop licht nodig om nieuwe energie te maken, maar geen felle middagzon.

Voeding hoeft nog niet. Jonge wortels verbranden makkelijk door kunstmest. Begin pas als je nieuw blad ziet, vaak na vier tot zes weken, en dan met de helft van de normale dosering.

Wat als je stekje het niet redt?

Niet elk stekje slaat aan. Met deze signalen weet je waar het misgaat:

• Slap blad. Oorzaak: de wortels nemen nog te weinig water op. Oplossing: zet een kapje over de pot en haal het stekje uit de zon.
• Rotte, zwarte stengel. Oorzaak: te natte grond of een te grote pot. Oplossing: knip het gezonde deel boven de rotte plek af en begin opnieuw met een verse stek.
• Witte schimmel op de grond. Oorzaak: te weinig luchtcirculatie onder het kapje. Oplossing: vaker luchten, schimmel bovenaf weghalen en iets minder water geven.
• Stilstand. Oorzaak: te weinig licht of te koud. Oplossing: een lichtere plek boven de 18 graden en geduld, want sommige soorten hebben weken nodig.

Wil je beginnen met een soort die weinig fout laat gaan? Kijk dan eens naar ons overzicht van planten die makkelijk te stekken zijn.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moeten wortels zijn voordat je een stekje plant?

Een lengte van 2 tot 5 centimeter is ideaal voor de meeste kamerplanten. Het liefst zie je dan al een paar kleine zijwortels. Wortels die veel langer zijn, hebben zich sterk aangepast aan water en krijgen in aarde een grotere schok. Een stekje met een paar korte, stevige wortels slaat daardoor vaak sneller aan.

Kun je een stekje direct in aarde zetten?

Ja, en voor veel soorten is dat zelfs beter. Vetplanten, Sansevieria en Peperomia bewortelen vlot in licht vochtige, luchtige grond. Het voordeel is dat het stekje meteen went aan aarde, zodat je geen overgangsschok hebt. Zet er wel een kapje overheen, zodat het blad niet uitdroogt voor er wortels zijn.

Waarom rot mijn stekje weg?

Meestal door te veel water in combinatie met te weinig zuurstof. Dat gebeurt in een te grote pot, in zware potgrond of als het kapje nooit wordt gelucht. In water ontstaat rot als je het water niet ververst. Snijd het rotte deel weg tot je gezond, stevig weefsel ziet en start opnieuw in verse, luchtige grond.

Wanneer geef je een stekje voeding?

Wacht tot het stekje nieuw blad maakt, vaak na vier tot zes weken. Dan weet je dat de wortels werken. Geef in het begin de helft van de aanbevolen dosis, omdat jonge wortels gevoelig zijn voor te veel zouten. Stek- en zaaigrond bevat bewust weinig voeding.

Liever een plant die al volgroeid is, of zoek je een moederplant om zelf van te stekken? In de collectie Epipremnum vind je soorten die zich makkelijk laten vermeerderen. Pureplant levert met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas, in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, voor het geval er bij aankomst iets niet goed is.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.