Hoe vaak moeten cactussen water krijgen in de praktijk?

Heb je een hele rij cactussen op de vensterbank staan, dan wil je ze het liefst in één keer water geven. Dat kan prima, zolang ze in vergelijkbare potten, in dezelfde soort grond en op dezelfde lichtplek staan. Dan drogen ze in hetzelfde tempo op en past één ritme bij de hele groep.

Een paar planten houd je wel apart: minipotjes, pas verpotte cactussen en soorten die in bloei staan. Die wijken af, en met een eigen ritme voorkom je dat één plant te nat of te droog wordt.

Wanneer werkt één ritme voor je hele verzameling?

Cactussen samen verzorgen is efficiënt en werkt goed, maar alleen als de omstandigheden gelijk zijn. De vraag is niet of ze van dezelfde soort zijn, maar of hun aarde even snel opdroogt. Drie factoren moeten daarvoor overeenkomen:

1. Potmaat en materiaal. Een terracotta pot van 12 centimeter droogt anders op dan een plastic pot van 8 centimeter. Groepeer planten met ongeveer dezelfde pot.
2. Grondsoort. Cactussen in grove, minerale cactusaarde hebben een ander ritme dan een plant die nog in de oorspronkelijke kwekerijgrond of gewone potgrond staat.
3. Lichtplek. Een plant midden in het zonnige raam verbruikt meer water dan een plant aan het schaduwrijke uiteinde van dezelfde vensterbank.

Kloppen deze drie, dan kun je de hele groep op hetzelfde moment water geven. Controleer wel steeds één of twee "meetplanten" met je vinger. Kies daarvoor planten in het midden van de groep, die geven een goed gemiddelde.

Heb je een grote verzameling, maak dan twee of drie groepjes, bijvoorbeeld een groep grote potten en een groep kleine. Zo houd je het overzicht en blijft het werk beperkt.

Welke uitzonderingen houd je apart?

Drie groepen volgen een eigen schema. Zet ze fysiek een eindje apart, zodat je ze niet per ongeluk meeneemt.

Minipotjes van 5 tot 6 centimeter. Ze drogen twee keer zo snel uit als gewone potten. In de zomer willen ze vaak al na tien dagen water, maar dan in kleine hoeveelheden van 20 tot 30 milliliter. De details staan in ons artikel over mini cactussen water geven.

Pas verpotte cactussen. Na het verpotten wacht je een week met water, zodat beschadigde worteltjes kunnen indrogen. Daarna staan ze in een grotere pot met verse grond, die langer vocht vasthoudt. Houd ze de eerste twee maanden aan de droge kant, dus een week later dan de rest.

Bloeiende soorten. Een cactus in knop of bloei verbruikt extra vocht. Een kerstcactus (Schlumbergera truncata) bloeit bovendien in de winter en heeft dan, anders dan de meeste cactussen, regelmatig water nodig. Een Echinopsis in bloei in juni krijgt tijdens de bloei iets vaker water dan de groep. Zo blijven de knoppen zitten.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Hoe ziet het jaarschema eruit?

Dit schema geldt voor een groep cactussen in potten van 8 tot 14 centimeter met cactusaarde, op een lichte vensterbank. Gebruik het als kapstok en schuif op wanneer je meetplanten nog vochtig zijn.

Maand	Frequentie	Toelichting
Januari en februari	niets, of eens per 6 weken een klein beetje	rust, koel en droog
Maart	eerste beurt zodra je nieuwe groei ziet	start van het seizoen, voorzichtig
April	eens per 3 weken	groei komt op gang
Mei	eens per 2 tot 3 weken	meer licht, eerste bloei bij veel soorten
Juni, juli en augustus	eens per 10 tot 14 dagen	volle groei, hoogste verbruik
September	eens per 3 weken	groei vertraagt
Oktober	eens per 4 weken, laatste flinke beurt	afbouwen richting rust
November en december	niets, of eens per 6 weken een klein beetje	rustperiode, bij voorkeur 8 tot 15 graden

De rustperiode is geen luxe. Door de koele, droge maanden maken veel soorten in het voorjaar knoppen aan. Geef je in de winter water op het zomerschema, dan blijft de grond nat in een tijd dat de wortels nauwelijks iets opnemen. Dat is de meest voorkomende oorzaak van wortelrot.

Hoe giet je snel en goed?

Met een vaste werkwijze ben je in tien minuten klaar, ook bij twintig potten.

1. Zet alle potten die aan de beurt zijn op het aanrecht of in de gootsteen.
2. Gebruik een gieter met een smalle, lange tuit. Daarmee kom je tussen de stekels door en giet je direct op de aarde, niet over de plant.
3. Giet per pot tot er water uit het drainagegat loopt.
4. Laat alles 15 tot 20 minuten uitlekken. Zet de potten eventueel op een rooster of een oude handdoek.
5. Zet ze terug op de vensterbank, met droge schotels of sierpotten.

Door de potten op het aanrecht te laten uitlekken, voorkom je dat er water in de sierpot achterblijft. En omdat je ze allemaal in je handen hebt, voel je meteen het gewicht. Een pot die nog zwaar aanvoelt, sla je over.

Wat doe je als je op vakantie gaat?

Cactussen zijn de makkelijkste planten om achter te laten, zeker met een beetje voorbereiding. De RHS noemt cactussen en vetplanten dan ook als de soorten die het best tegen een periode zonder zorg kunnen.

• Twee weken weg: geef de dag voor vertrek een normale beurt. Dat is genoeg, ook in de zomer.
• Drie weken weg: geef een paar dagen voor vertrek water, zodat de pot goed doorweekt maar niet nat is als je gaat. Schuif de planten een halve meter van een zuidraam af. Minder direct zon betekent minder verdamping.
• Zes weken weg: in de zomer vraag je iemand om halverwege één keer water te geven. Leg de potten vooraf in de juiste groepen, dan hoeft die persoon alleen de lijst af te werken. In de winter kun je zes weken zonder hulp.

Een druppelsysteem of waterbol is voor cactussen niet nodig. Die geven continu een beetje vocht, en dat is precies wat een cactus niet wil.

Wat doe je nooit?

Een paar fouten zie je bij verzamelaars keer op keer terug:

• Gieten op een vaste dag, ongeacht het weer. Na een grijze week is de aarde nog vochtig en geef je te veel.
• Water in de schotel laten staan. De aarde zuigt het weer op en de onderste wortels blijven nat.
• Sproeien over de plant. Cactussen nemen geen water op via hun vel. Druppels blijven tussen stekels en in de kop hangen en kunnen daar rot of kalkvlekken veroorzaken.
• De hele groep meenemen in de winter omdat één plant rimpelt. Geef die ene plant een klein beetje, de rest blijft droog.

Veelgestelde vragen

Kun je alle cactussen op dezelfde dag water geven?

Ja, als ze in vergelijkbare potten met dezelfde soort grond op dezelfde lichtplek staan. Dan drogen ze in een vergelijkbaar tempo op. Houd minipotjes, pas verpotte planten en bloeiende soorten wel apart. Check voor elke beurt een paar planten met je vinger, zodat je niet giet op grond die nog vochtig is.

Hoe lang kan een cactus zonder water?

In de winter, op een koele plek, drie tot vier maanden zonder problemen. In de zomer redt een gemiddelde cactus in een pot van 10 centimeter het zo'n vier tot zes weken voordat hij flink gaat rimpelen. Minipotjes hebben een kortere reserve. Een lichte rimpel herstelt meestal binnen een paar dagen na een goede beurt.

Hebben cactussen buiten meer water nodig?

Meestal wel. Buiten krijgen ze meer zon en wind, waardoor de pot sneller uitdroogt. Onder een afdak kan het ritme in de zomer oplopen tot eens per week. Staan ze in de open lucht, dan telt regen mee. Controleer dan na een regenbui altijd of er geen water in de pot of schotel blijft staan.

Moet je cactussen besproeien?

Nee. Cactussen nemen water op via hun wortels, niet via hun vel. Druppels op de plant blijven tussen de stekels hangen en geven kans op rot of witte kalkvlekken. Wil je stof verwijderen, gebruik dan een zachte kwast. Zo blijft de plant schoon zonder dat hij nat wordt.

Wil je je verzameling uitbreiden met een soort die het ritme van je groep goed volgt? In onze collectie cactussen vind je bolvormige en zuilvormige soorten. Je bestelling krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Is er met een levende plant bij aankomst iets mis, dan geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.