Zamioculcas zamiifolia: varianten, groei en verzorging
Door Ilse Veneman
·
· 6 min lezen
De kamerpalm Zamioculcas zamiifolia is een knolvormende plant uit de aronskelkfamilie, afkomstig uit oostelijk en zuidelijk Afrika. Die bijnaam en ZZ-plant zie je overal, maar botanisch is het dus geen palm. Van deze ene soort zijn inmiddels meerdere varianten te koop.
De bekendste zijn de gewone groene vorm, de bijna zwarte Raven, de compacte Zenzi en een zeldzame bonte variegata. Ze verschillen in bladkleur, eindhoogte, groeitempo en de hoeveelheid licht die ze vragen.
Wat is Zamioculcas zamiifolia precies?
De soort is de enige in het geslacht Zamioculcas en hoort bij de Araceae, dezelfde familie als de Monstera en de Anthurium. Volgens Kew Plants of the World Online komt hij van nature voor van Kenia tot in Zuid-Afrika. Daar groeit hij in de ondergroei van droge bossen en graslanden, met regenperiodes afgewisseld door lange droogte.
Die herkomst verklaart de groeiwijze. Onder de grond zitten dikke wortelstokken die water opslaan. Daaruit groeien vlezige bladstelen met glanzende deelblaadjes in twee rijen. Elke "tak" is dus één samengesteld blad.
Binnen wordt de gewone vorm doorgaans 60 tot 90 centimeter hoog, oudere exemplaren soms rond een meter. In de breedte groeit hij langzaam uit doordat de knollen nieuwe stelen vormen. Een volwassen plant wordt daardoor voller, niet veel hoger.
Welke varianten zijn er en hoe verschillen ze?
In Nederlandse winkels kom je vier varianten tegen. De prijsindicatie is relatief, voor een plant van vergelijkbare potmaat.
| Variant | Hoogte binnen | Bladkleur | Prijsindicatie |
|---|---|---|---|
| Groene vorm | 60 tot 90 cm | Glanzend middengroen | Laag, breed verkrijgbaar |
| Raven | 50 tot 80 cm | Jong blad lichtgroen, kleurt binnen enkele weken bijna zwart | Midden |
| Zenzi | 30 tot 50 cm | Donkergroen, kleine gekrulde blaadjes dicht op de steel | Midden |
| Variegata | 40 tot 70 cm | Groen met crème of witte vlakken | Hoog, beperkt aanbod |
De Raven valt op in een lichte of Scandinavisch ingerichte kamer, omdat het donkere blad sterk contrasteert met een witte muur. Schrik niet als een nieuwe steel eerst frisgroen verschijnt, dat hoort zo.
De Zenzi is een compacte vorm. Door de korte stelen en opeengepakte blaadjes past hij op een bureau of vensterbank waar de gewone vorm te breed wordt.
De variegata is een plant voor liefhebbers. Het bonte patroon is per stengel anders en niet stabiel: soms groeit een steel weer volledig groen terug.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Hoe snel groeit hij en hoe oud kan hij worden?
Een ZZ-plant is geen snelle groeier. Op een lichte plek zonder felle zon maakt een gezonde plant in voorjaar en zomer gemiddeld twee tot vijf nieuwe stelen. Ze komen vaak in een golf: een paar weken niets, dan meerdere puntjes tegelijk uit de grond.
Een nieuwe steel groeit in enkele weken uit tot volle lengte en blijft daarna jaren staan. De plant bouwt zijn volume dus op door stelen te stapelen, niet door bestaande stelen te laten doorgroeien.
Met de juiste verzorging wordt een Zamioculcas vaak tien jaar of ouder. Doordat je hem kunt delen, kun je dezelfde plant in feite onbeperkt voortzetten. In de winter staat de groei bijna stil, dat is een normale rustperiode en geen teken van ziekte.
Verschilt de verzorging per variant?
De basis is voor alle vier gelijk: laat de grond volledig opdrogen tussen twee gietbeurten, gebruik een pot met afvoergat en vermijd felle middagzon. De verschillen zitten vooral in licht en tempo.
- Groene vorm. De meest verdraagzame. Hij houdt het vol op een donkerdere plek, al groeit hij daar nauwelijks.
- Raven. Donker blad bevat veel pigment naast het bladgroen, waardoor het per vierkante centimeter minder efficiënt licht omzet. Zet hem daarom iets lichter dan de groene vorm, anders blijft hij stilstaan.
- Zenzi. Groeit compact en langzaam. Geef hem een lichte plek en een kleine pot, want in een ruime pot blijft de grond lang nat rond de fijne wortels.
- Variegata. De witte vlakken bevatten geen bladgroen. De plant heeft dus minder "zonnepanelen" en groeit het traagst. Een heldere plek met gefilterd licht is nodig, anders kan hij meer groen gaan maken.
Omdat de donkere en bonte vormen langzamer groeien, verbruiken ze ook minder water. Houd de gietbeurten bij deze varianten dus nog iets ruimer uit elkaar.
Hoe vermeerder je met blad of knol?
Er zijn twee manieren, met een groot verschil in geduld. Beide werken het best in voorjaar of zomer, wanneer de plant actief groeit.
Delen via de knol
- Haal de plant uit de pot en schud de grond losjes van de knollen.
- Zoek de natuurlijke scheidingen tussen groepjes knollen met hun stelen.
- Trek ze voorzichtig uit elkaar of snijd met een schoon mes door een verbinding.
- Laat snijwonden een paar uur drogen en pot elk deel op in luchtige grond.
Dit geeft direct een volwaardige plant. Wacht een week met water, zodat eventuele wondjes niet gaan rotten.
Stekken met een blad
Een los deelblaadje of een stuk steel in vochtige stekgrond vormt na een aantal maanden een knolletje met worteltjes. Het eerste echte blad verschijnt vaak pas na zes tot twaalf maanden. De RHS legt uit hoe bladstekken wortelen en waarom warmte en licht vocht daarbij helpen. Bij bonte vormen verliest de stek soms zijn tekening.
Waar let je op bij aankoop?
- Stevige stelen. Ze staan rechtop en voelen hard aan. Slappe of rimpelige stelen wijzen op wortelproblemen of langdurige droogte.
- Potmaat. De potdiameter zegt meer over de omvang van de knollen dan de hoogte. Een brede pot met veel knollen groeit sneller vol.
- Aantal scheuten. Meer stelen uit de grond betekent een vollere plant. Kijk ook naar jonge puntjes aan de basis.
- Natte grond. Zware, drijfnatte grond of een muffe geur is een risico. Gele stelen onderaan bevestigen dat.
- Bladkleur. Bij een Raven hoort zwart oud blad en lichtgroen jong blad. Alleen maar groene stelen betekent meestal een gewone vorm.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen Zamioculcas en Zamioculcas Raven?
Het is dezelfde soort, Zamioculcas zamiifolia. Raven is een cultivar waarvan het blad na het uitlopen bijna zwart kleurt, terwijl de gewone vorm groen blijft. Raven blijft vaak iets lager en groeit wat langzamer. Hij wil daardoor een iets lichtere plek en nog wat minder water dan de groene vorm.
Hoe groot wordt een Zamioculcas zamiifolia?
Binnen haalt de gewone groene vorm meestal 60 tot 90 centimeter, oudere planten soms een meter. De compacte Zenzi blijft rond 30 tot 50 centimeter. In de breedte groeit de plant geleidelijk voller door nieuwe stelen uit de knollen.
Hoe snel groeit een ZZ plant?
Langzaam. Op een lichte plek maakt hij in voorjaar en zomer gemiddeld twee tot vijf nieuwe stelen, vaak een paar tegelijk. In de winter staat de groei vrijwel stil. Op een donkere plek kan het bij één nieuwe steel per jaar blijven.
Kun je een Zamioculcas uit een blad kweken?
Ja. Steek een los deelblaadje met de basis in vochtige stekgrond op een warme, lichte plek. Na enkele maanden vormt zich een knolletje met wortels. Reken op zes tot twaalf maanden voordat het eerste nieuwe blad boven de grond komt. Delen via de knollen gaat veel sneller.
Twijfel je tussen groen en zwart? In onze collectie Zamioculcas zie je de beschikbare varianten en potmaten naast elkaar. Voor de basisverzorging per seizoen lees je verder in ons artikel over de kamerpalm Zamioculcas, en ben je benieuwd naar andere planten met deze bijnaam, bekijk dan de soorten kamerpalmen. Bij Pureplant krijg je gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.
Voor levende planten geldt daarnaast ons retour- en garantiebeleid.
Lees ook
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.
