Kamerplant met 5 blad: welke soorten hebben handvormig blad

Zie je een kamerplant met vijf blaadjes die als vingers uit één punt aan de steel groeien? Dan is het in de meeste gevallen een Schefflera, ook wel vingerplant genoemd. Andere kandidaten zijn de Fatsia, de Pachira, de klimmende Cissus en in mindere mate een grote Philodendron.

Je houdt ze uit elkaar door te kijken of het blad echt uit losse blaadjes bestaat of één geheel is met diepe insnijdingen. Daarna geven glans, steellengte en bladrand de doorslag.

Wat betekent handvormig blad?

Bij handvormig blad waaieren de delen uit vanaf één punt, net als vingers vanuit een handpalm. Er zijn twee varianten, en dat verschil is de sleutel tot herkenning.

• Handvormig samengesteld. Het blad bestaat uit losse deelblaadjes, elk met een eigen korte steeltje, die samenkomen aan de top van één lange bladsteel. Je kunt een deelblaadje apart afknippen. Schefflera, Pachira en Cissus hebben dit type.
• Handvormig gelobd. Het blad is één geheel, maar diep ingesneden. De lobben zitten onderaan aan elkaar vast. De Fatsia is hiervan het bekendste voorbeeld.

Het aantal delen per blad ligt niet vast. Het hangt af van de soort, de leeftijd van de plant en de groeiomstandigheden. Vijf is bij veel van deze planten een tussenstadium, niet het eindpunt.

Welke kamerplanten komen in aanmerking?

Deze vijf soorten zijn het meest gangbaar in Nederlandse huiskamers. De tabel helpt je om snel te zien welke het dichtst bij jouw plant komt.

De Philodendron hoort er eigenlijk alleen als jonge plant bij. Oudere bladeren zijn veel dieper en onregelmatiger ingesneden, waardoor ze eerder op een groot gevind blad lijken. Twijfel je over de juiste naam? De zoekfunctie van Kew Plants of the World Online geeft per soort de herkomst en geaccepteerde botanische naam.

Hoe bepaal je welke je hebt?

Loop deze korte beslisreeks door met het blad in je hand.

1. Kun je één deel los afknippen zonder door bladmoes te snijden? Nee: dan is het gelobd blad en heb je waarschijnlijk een Fatsia of een jonge Philodendron. Ja: ga door naar stap 2.
2. Is de plant een klimmer met ranken? Ja: een Cissus. Nee: ga door.
3. Hoe glanst het blad? Sterk glanzend, dik en met een gladde rand wijst op Schefflera. Zachter, iets dunner blad met een matte of zijdeachtige glans past bij Pachira.
4. Hoe lang is de bladsteel? Bij een Pachira zijn de deelblaadjes vaak langer en smaller, en groeien ze op een lange steel vanaf een dikke, soms gevlochten stam.
5. Hoe ziet de rand eruit? Een fijn getande of gegolfde rand past bij Fatsia en Cissus. Een Schefflera heeft vrijwel altijd een gave rand.

Hoe verzorg je deze soorten?

Hoe verschillend ze er ook uitzien, deze planten delen een aantal wensen. Ze houden alle vijf van veel indirect licht. Een plek bij een oost- of westraam is ideaal, omdat ze daar genoeg energie krijgen voor stevig blad zonder dat felle middagzon het blad verbrandt.

In water zijn ze matig. Laat de bovenste paar centimeters grond opdrogen voordat je opnieuw giet. Staan de wortels lang nat, dan laten vooral Schefflera en Pachira hun blad vallen. In de winter geef je minder, omdat de groei dan vertraagt.

Er zijn ook verschillen. De Fatsia komt uit een koeler klimaat en voelt zich prettig in een koele, lichte ruimte, zelfs een onverwarmde hal. De Cissus en Pachira houden juist van een stabiele kamertemperatuur. Plaats de Schefflera niet op de tocht, omdat plotselinge kou snel bladval geeft.

Waarom verandert het aantal blaadjes?

Een jonge plant maakt eerst eenvoudiger blad. Een Schefflera-zaailing begint met drie deelblaadjes, daarna vijf, en een volwassen plant maakt er zeven of meer. Hetzelfde patroon zie je bij de Fatsia, die als jonge plant vaak vijf lobben heeft.

Licht speelt ook mee. Een plant op een donkere plek heeft minder energie om grote, complexe bladeren te maken. Nieuw blad wordt dan kleiner en telt minder delen. Zet je de plant lichter, dan verschijnt het rijkere blad vaak na een paar maanden weer. Snoeien of verpotten kan tijdelijk hetzelfde effect geven, omdat de plant eerst herstelt.

Bij de Philodendron bipinnatifidum is de verandering het grootst. Een jonge plant heeft bijna hartvormig blad met een paar ondiepe insnijdingen. Pas na een aantal jaar ontstaat het diep ingesneden blad waar de soort om bekendstaat. Tel dus niet alleen de delen, maar kijk ook naar de leeftijd van je plant.

Veelgestelde vragen

Welke kamerplant heeft vijf bladeren aan één steel?

Het meest voor de hand ligt de Schefflera, met glanzende deelblaadjes die als vingers uitwaaieren. Ook de Pachira heeft vaak vijf deelblaadjes, en de klimmende Cissus striata heeft kleine vijfdelige blaadjes. Is het blad één geheel met diepe lobben, dan gaat het meestal om een Fatsia.

Is een Schefflera hetzelfde als een vingersplant?

Ja, vingerplant of vingersplant is de Nederlandse naam voor de Schefflera, meestal Schefflera arboricola. Let op: de naam vingersboom wordt ook gebruikt voor de Fatsia, die gelobd blad heeft. Controleer daarom altijd de botanische naam op het etiket.

Waarom krijgt mijn Schefflera minder blaadjes per steel?

Meestal door te weinig licht. De plant heeft dan minder energie en maakt kleiner blad met minder deelblaadjes. Ook stress na verpotten, tocht of een lange periode met te natte grond kan dit geven. Zet hem lichter, zonder felle zon, en je ziet het aantal vaak weer toenemen.

Op zoek naar een plant met opvallend blad? In onze collectie kamerplanten vind je veel soorten met verschillende bladvormen. Wil je nog andere planten leren onderscheiden, lees dan ons artikel over een kamerplant herkennen. Bij Pureplant krijg je gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt daarnaast ons retour- en garantiebeleid.

Lees ook

• Kamerplant donkergroen blad
• Kamerplant bont blad
• Kamerplant zilverkleurig blad

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.