Kamerplant met rood groen blad: tweekleurige soorten voor binnen

Bij een kamerplant met rood groen blad hoopt de rode kleurstof zich maar in een deel van het blad op: in vlekken, langs de nerven, in strepen of aan de onderkant. Waar de kleurstof ontbreekt, zie je het gewone bladgroen. Zo ontstaat een tweekleurige tekening die per soort vastligt.

Binnen laten vooral Aglaonema 'Crete', Stromanthe, Ctenanthe, Fittonia en Tradescantia zebrina die tekening goed zien. Voorwaarde is wel een lichte plek, want in de schemer vervlakt het contrast.

Hoe komen rood en groen samen in één blad?

De rode kleur komt van anthocyanen, pigmenten die de plant in bepaalde cellen opslaat. Bij tweekleurige planten staat in de genen vastgelegd welke cellen dat doen. Bij een Fittonia zijn het de cellen langs de nerven, bij een Stromanthe de cellen aan de onderkant van het blad, bij een Hypoestes kleine plekjes verspreid over het blad.

Dat heeft twee gevolgen. Het patroon zelf verandert niet: een plant met rode nerven krijgt nooit ineens rode vlekken. De intensiteit verandert wel, want licht bepaalt hoeveel pigment de plant in die cellen aanmaakt.

Een rode onderkant heeft bij planten van de tropische bosbodem mogelijk een functie. Het zou licht dat door het blad heen valt terugkaatsen, zodat de plant in de schaduw nog iets meer licht benut. Die verklaring wordt vaak genoemd, al is ze wetenschappelijk niet voor elke soort bevestigd.

Welke acht kamerplanten hebben rood groen blad?

Je ziet het in de tabel misschien al: 'Triostar' wordt in winkels vaak Calathea genoemd, maar hoort botanisch bij Stromanthe. Het is een bonte vorm van dezelfde soort die in de effen versie donkergroen met een rode onderkant is. De verzorging is gelijk. Wil je een naam controleren, kijk dan bij Kew Plants of the World Online.

De Stromanthe, Ctenanthe en Calathea horen bij de familie van de pijlwortelachtigen. Die houden van vocht en reageren gevoelig op droge lucht. De Tradescantia en Hypoestes zijn snelle groeiers die makkelijker zijn, maar na een paar jaar wel ijl worden.

Hoe bepaalt licht de scherpte van de tekening?

Helder, indirect licht geeft het sterkste contrast. Een plek aan een oost- of noordraam, of een meter van een west- of zuidraam, is voor de meeste soorten ideaal. De plant maakt dan genoeg rood pigment aan zonder dat het blad verbrandt.

In de schemer werkt het andersom. De plant heeft dan elk beetje bladgroen nodig om te overleven en zet het rode pigment op een laag pitje. Het rood wordt bruinig, de roze vlekken van een Hypoestes worden kleiner en een Tradescantia zebrina verliest zijn zilveren glans. Het blad oogt vlakker groen.

Directe middagzon is net zo schadelijk, maar op een andere manier. De bonte delen van een 'Triostar' of Aglaonema bevatten weinig bladgroen en verbranden snel. Je ziet dan bruine, droge plekken precies in de gekleurde vlakken.

Welke verzorging houdt de tekening in stand?

Luchtvochtigheid. Vooral Stromanthe, Ctenanthe en Fittonia willen 50 procent of meer. Bij drogere lucht krijgen ze bruine randen, en die bruine randen vallen bij tweekleurig blad extra op. Zet ze bij elkaar of op een schaal met natte kiezels. De University of Florida IFAS noemt planten groeperen als eenvoudige manier om de vochtigheid rond planten te verhogen.

Water zonder kalk. Pijlwortelachtigen zijn gevoelig voor kalk en de stoffen in kraanwater. Dat geeft bruine bladpunten. Gebruik regenwater, gefilterd water of kraanwater dat een nacht heeft gestaan.

Teruggevallen bladeren weghalen. Oude bladeren verliezen soms hun tekening of worden vlekkerig. Knip ze bij de basis af. Dat oogt rustiger en de plant stopt zijn energie in nieuw, goed getekend blad.

Waarom verdwijnt de tekening uit nieuw blad?

Lichttekort is de eerste verdachte: zet de plant lichter en kijk wat de volgende bladeren doen. Staat een plant in een te grote pot, dan steekt hij energie in wortels en komt er vaak groener, sneller blad. Kies bij verpotten een pot die maar een paar centimeter groter is. Bij snelle groeiers als Hypoestes en Tradescantia kan veroudering de oorzaak zijn. Dan helpt het om de plant terug te snoeien of te vervangen door een stek.

Hoe zet je tweekleurig blad mooi neer?

• Kies een effen pot zonder print, zodat de bladtekening de aandacht krijgt.
• Zet planten met een rode onderkant op ooghoogte of hoger, bijvoorbeeld op een plank of in een hangpot. Zo zie je ook de onderkant van het blad, en die is bij Stromanthe en Ctenanthe het mooiste deel.
• Zet Fittonia en Hypoestes laag op tafel, waar je van bovenaf op het patroon kijkt.
• Combineer met egaal groene planten, zoals een Zamioculcas (Zamioculcas zamiifolia) of een varen. Het rustige groen zorgt dat de tekening beter opvalt.
• Kies één patroon als hoofdrol per plek. Twee drukke bladtekeningen naast elkaar concurreren met elkaar.

Veelgestelde vragen

Waarom is de onderkant van het blad roder dan de bovenkant?

Bij soorten als Stromanthe, Ctenanthe en Begonia maculata zit de rode kleurstof vooral in de onderste cellaag van het blad. Aan de bovenkant domineert het bladgroen. Vaak wordt gezegd dat die rode onderkant licht terugkaatst in het blad, zodat de plant in de schaduw meer licht benut. De tekening is erfelijk en blijft, al wordt het rood dieper bij meer licht.

Zijn tweekleurige kamerplanten moeilijker te verzorgen?

Een beetje. Bonte delen bevatten minder bladgroen, dus deze planten groeien iets trager en hebben meer licht nodig dan een effen groene soort. Pijlwortelachtigen vragen daarnaast vochtige lucht en kalkarm water. Aglaonema 'Crete' en Tradescantia zebrina zijn de makkelijkste in dit rijtje.

Kan ik een plant met rood groen blad stekken?

Ja, maar niet elke soort op dezelfde manier. Tradescantia, Hypoestes en Fittonia stek je met een topstek in water of grond, die binnen twee tot drie weken wortelt. Stromanthe en Ctenanthe deel je bij het verpotten. De RHS-stekgids laat beide methoden zien.

Vouwen deze planten hun bladeren 's nachts dicht?

Stromanthe, Ctenanthe en Calathea doen dat inderdaad. Ze zetten 's avonds hun bladeren omhoog en openen ze in de ochtend weer. Dat heet nyctinastie en is een teken dat de plant gezond is. Je hoort soms zelfs het ritselen.

Wil je een plant met rood en groen blad in huis? Kijk dan bij de Ctenanthe of verder bij de Calathea's en verwanten. Houd je meer van vlekken en stippen, lees dan het artikel over de kamerplant met gevlekt blad. Je bestelling komt met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Mocht je levende plant bij aankomst niet in orde zijn, dan geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.