Kamerplanten waar katten een hekel aan hebben

Katten hebben een hekel aan planten met een sterke, kruidige of scherpe geur. Rozemarijn en lavendel zijn de bekendste voorbeelden, net als de zogeheten verjaagplant. Hun etherische oliën zijn voor een kattenneus zo intens dat veel katten er met een boog omheen lopen. Toch werkt het niet bij elke kat even goed. De ene kat blijft op afstand, de andere snuffelt een keer en loopt dan gewoon verder door je plantenbak.

Heb je al van alles geprobeerd? Dan is geur een extra hulpmiddel dat je slim kunt inzetten, zolang je weet waar de grenzen liggen.

Waarom houdt geur een kat op afstand?

Een kat ruikt vele malen beter dan een mens. Zijn neus heeft veel meer reukcellen, en daarnaast heeft hij een extra reukorgaan in zijn gehemelte, het orgaan van Jacobson. Daarmee analyseert hij geuren nog nauwkeuriger. Wat voor jou een frisse kruidengeur is, is voor een kat soms overweldigend.

Katten mijden vooral drie geurgroepen:

• Kruidig en harsachtig: rozemarijn, lavendel en andere mediterrane kruiden met veel etherische olie.
• Citrus: scherpe citroen- en sinaasappelgeuren.
• Scherp en muntachtig: munt, eucalyptus en de geur van de verjaagplant.

Waarschijnlijk hangt die afkeer samen met het feit dat veel sterk geurende stoffen in de natuur een waarschuwing zijn. Het is een natuurlijke reflex, maar geen harde wet.

Belangrijk om te weten: een plant geeft zijn geur vooral af als het blad wordt aangeraakt of als het warm is. Een pot rozemarijn in een koele kamer ruikt daardoor veel minder sterk dan dezelfde plant in de zon. Het effect is dus plaatselijk, rond de plant zelf, en vult niet de hele kamer.

Welke planten laten katten meestal liggen?

Deze planten worden het vaakst genoemd als geurplanten die katten afschrikken. De betrouwbaarheid is een inschatting op basis van ervaringen van kattenbezitters, geen garantie.

Soort	Geurtype	Verzorging	Afwerend effect
Rozemarijn (Salvia rosmarinus)	Kruidig, harsachtig	Volle zon, weinig water, goed doorlatende grond	Redelijk
Lavendel (Lavandula angustifolia)	Bloemig, kruidig	Volle zon, droog, liefst buiten	Redelijk
Verjaagplant (Coleus caninus, ook bekend als Plectranthus caninus)	Scherp, onaangenaam bij aanraking	Zon, matig water, niet winterhard	Redelijk tot goed
Pepermunt (Mentha × piperita)	Fris, scherp	Halfschaduw, vochtige grond, woekert	Wisselend
Geurgeranium (Pelargonium graveolens)	Citrusachtig, rozig	Zon, matig water	Wisselend

Rozemarijn en lavendel groeien binnen minder goed dan buiten, omdat ze veel zon en frisse lucht nodig hebben. Op een zonnige vensterbank lukt het een tijd, maar in een plantenbak op balkon of terras voelen ze zich beter. Het afwerende effect is het sterkst als je langs de plant strijkt, omdat de oliën dan vrijkomen.

De verjaagplant wordt speciaal verkocht om katten en honden uit de tuin te houden. Hij ruikt vooral onaangenaam als je hem aanraakt, en veel minder als hij met rust wordt gelaten. Binnen is hij daarom minder geschikt dan in een border of bak buiten.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Waarom is afwerend niet hetzelfde als ongevaarlijk?

Dat een kat een plant mijdt, betekent niet dat de plant veilig is. Juist de stoffen die zo sterk ruiken, kunnen voor een kat schadelijk zijn als hij toch gaat knabbelen. Katten missen bepaalde leverenzymen, waardoor ze sommige plantaardige stoffen slecht afbreken.

Controleer daarom elke plant op de ASPCA-plantenlijst voor katten. Op die lijst staan onder meer lavendel, munt, geranium en de Coleus als giftig voor katten vermeld. Rozemarijn staat er als niet giftig.

Deze soorten sla je in een kattenhuishouden beter over:

• Wijnruit (Ruta graveolens): sterk afwerend, maar volgens de ASPCA giftig en ook irriterend voor de huid.
• Citronellagras (Cymbopogon): wordt vaak aangeraden, maar staat op de ASPCA-lijst als giftig.
• Etherische oliën in een verdamper of spray: veel geconcentreerder dan een plant en daardoor riskanter.

Bij twijfel of klachten zoals kwijlen, braken of sloomheid: bel je dierenarts.

Hoe zet je ze strategisch neer?

Rond de plantenbak. Zet een pot rozemarijn of een verjaagplant naast of in een grote plantenbak waar je kat graag in graaft. De geur maakt de plek minder aantrekkelijk als toilet of speelplaats. Werkt dit, dan kun je de plant na een paar weken iets verder weg zetten.

Op de vensterbank. Een rij kleine potjes rozemarijn op een zonnige vensterbank maakt de plek minder aantrekkelijk als springplank naar je andere planten. Laat wel een alternatieve zitplek over, zodat je kat niet gefrustreerd raakt.

Bij de deur. Wil je dat je kat niet naar buiten glipt of niet de werkkamer in loopt, dan kan een plant met sterke geur bij de drempel een extra drempel vormen. Verwacht hier geen wonderen, maar in combinatie met andere maatregelen helpt het.

Waarom werkt het misschien niet bij jouw kat?

Gewenning is de belangrijkste reden. Een geur die eerst nieuw en afschrikwekkend is, wordt na een paar weken vertrouwd. Veel katten raken eraan gewend en negeren de plant daarna.

Jonge katten zijn vaak nieuwsgieriger dan oudere. Een kitten onderzoekt alles met neus, poten en tanden, ook iets wat vies ruikt. Bij hen werkt geur als afschrikmiddel dus minder betrouwbaar.

En sommige katten komen juist op sterke geuren af. Net zoals bij kattenkruid reageert niet elke kat hetzelfde. Een kat die graag aan je kruidenpotten wrijft, leert je al snel dat geur voor hem geen afschrikmiddel is.

Tot slot speelt de reden van het gedrag mee. Een kat die uit verveling aan planten zit, laat zich minder makkelijk wegsturen dan een kat die er toevallig langsloopt. Pak dan eerst de verveling aan met spel en afleiding.

Hoe combineer je geur met andere methodes?

Geur werkt het best als onderdeel van een bredere aanpak. Deze aanvullingen vergroten de kans op succes:

• Afdekmateriaal: leg grove kiezels, dennenappels of een rooster op de potgrond. Zo kan je kat er niet in graven.
• Hoogte: zet kwetsbare planten op een plek waar je kat niet bij kan, zoals een vrij hangende pot.
• Afleiding: geef je kat een eigen plantje, zoals kattengras, zodat hij iets heeft wat wel mag.
• Consequent zijn: haal je kat rustig weg als hij toch aan een plant zit, zonder te straffen.

Meer praktische tips vind je in ons artikel over kamerplanten beschermen tegen katten.

Veelgestelde vragen

Welke geur haten katten het meest?

Citrusgeuren worden het vaakst genoemd, gevolgd door sterke kruidengeuren zoals rozemarijn en lavendel en muntachtige geuren. Het verschilt wel per kat. Let op: citrusschillen en etherische oliën zijn voor katten niet onschuldig. Een plant met een kruidige geur, zoals rozemarijn, is een veiligere manier om geur in te zetten.

Werkt lavendel tegen katten in de plantenbak?

Bij een deel van de katten wel, vooral in het begin. Het effect neemt vaak af als de kat aan de geur gewend raakt. Houd er rekening mee dat lavendel op de ASPCA-lijst als giftig voor katten staat. Zet hem dus liever buiten, en niet op een plek waar je kat erop gaat kauwen.

Is rozemarijn giftig voor katten?

Rozemarijn staat op de ASPCA-lijst als niet giftig voor katten. Dat maakt hem een van de veiligere geurplanten om in te zetten. Eet je kat er toch veel van, dan kan hij maagklachten krijgen. Neem bij twijfel contact op met je dierenarts.

Hoe lang blijft het afwerende effect werken?

Meestal een paar weken tot een paar maanden, afhankelijk van je kat. Veel katten wennen aan een geur. Je kunt het effect verlengen door planten af en toe te verplaatsen, langs het blad te strijken zodat de geur vrijkomt, en geur te combineren met afdekmateriaal of afleiding.

Wil je rozemarijn en andere geurige kruiden een zonnige plek op je balkon of terras geven? Bekijk onze collectie mediterrane planten. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt daarnaast ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.