Katten en kamerplanten: waarom je kat eraan zit

Katten en kamerplanten botsen zelden zonder reden. Als je kat aan bladeren knabbelt, in de potgrond graaft of een plant van de kast tikt, zit daar bijna altijd een behoefte achter. Meestal gaat het om jachtinstinct, verveling, behoefte aan vezels of een tekort aan eigen plekken om te liggen, uit te kijken en te krabben.

Wie de oorzaak herkent, kan die aanpakken. Dat werkt beter en langer dan de plant verplaatsen of de kat wegjagen, omdat de behoefte dan nog steeds bestaat en gewoon een andere uitweg zoekt. Hieronder lees je per gedrag wat erachter zit en wanneer het een signaal voor de dierenarts is.

Welke vier oorzaken zitten achter het gedrag?

Jachtinstinct. Een blad dat beweegt in de tocht van een open raam lijkt voor een kat op een prooi. Je ziet het aan de houding: laag bij de grond, staart die zwiept, en dan een snelle mep. Planten met lange, wiebelende bladeren, zoals een graslelie (Chlorophytum comosum) of een goudpalm (Dypsis lutescens), zijn daarom extra populair.

Verveling. Een kat die weinig te doen heeft, zoekt zelf vermaak. Herkenbaar: het gedrag komt vooral voor als jij net thuis bent of 's avonds, en de kat kijkt tussendoor naar jou.

Vezelbehoefte. Veel katten eten af en toe gras, ook in het wild. Waarom precies is niet helemaal duidelijk, maar het lijkt te helpen bij de spijsvertering en het uitbraken van haarballen. Binnenkatten zonder gras zoeken dan het dichtstbijzijnde groen.

Territorium. Een kat wrijft zijn kop tegen een nieuwe plant, krabt aan de pot of gaat er vlak naast liggen. Een nieuw object in huis wordt zo onderdeel van zijn gebied. Dat zie je vooral in de eerste dagen na een aankoop.

Wat betekent knabbelen aan blad?

Af en toe een hapje van een sprietige plant is bij veel katten gewoon gedrag, vooral bij binnenkatten. Het gaat meestal om lange, dunne bladeren die op gras lijken. Eet je kat eens een puntje en loopt hij daarna gewoon verder, dan is dat meestal onschuldig, mits de plant niet giftig is.

Anders wordt het als je kat opvallend veel en vaak blad eet, zeker in combinatie met braken, veel slikken of smakken. Dan kan het knabbelen een poging zijn om maagklachten te verlichten. Ook plotseling veel planten eten bij een kat die dat eerder nooit deed, is een reden om beter op te letten.

Zorg in ieder geval dat alles wat je kat kan bereiken niet giftig is. Controleer je planten op de plantenlijst voor katten van de ASPCA, zoekend op de Latijnse naam. In ons artikel over welke kamerplanten giftig zijn voor katten lees je welke bekende soorten je beter buiten bereik zet.

Waarom graaft of poept je kat in de potgrond?

Losse, droge potgrond voelt en ruikt voor een kat als een prima kattenbak. Graven is daarom zelden gewoon spel. Het zegt vaak iets over de echte kattenbak: die bevalt om een of andere reden minder goed dan de plantenpot.

Stel jezelf een paar vragen. Is de bak schoon genoeg? Veel katten gaan niet op een bak die al een paar keer gebruikt is. Staat hij op een rustige plek, of naast de wasmachine of in een drukke gang? Heb je onlangs van kattenbakvulling gewisseld? En heb je genoeg bakken? De vuistregel is één bak per kat plus één extra.

Lost dat het niet op, of plast je kat ineens op veel plekken buiten de bak, dan kan er een medische oorzaak zijn, zoals een blaasontsteking. Een kat die pijn heeft bij het plassen, koppelt die pijn aan de bak en zoekt een andere plek.

Waarom duwt je kat planten van de kast?

Een kat die een pot met zijn poot naar de rand schuift en daarbij naar jou kijkt, vraagt meestal om aandacht. Het is een vorm van spel: iets verschuiven, kijken wat er gebeurt, en jouw reactie is de beloning.

Juist die reactie houdt het gedrag in stand. Spring je op, roep je en ga je opruimen, dan heeft de kat precies bereikt wat hij wilde. Ook boos reageren is aandacht. Probeer daarom zo neutraal mogelijk te blijven en ruim later op, als hij het niet ziet.

Soms speelt ook territorium mee. Een kast is een favoriete uitkijkplek, en een plant staat dan gewoon in de weg. In dat geval helpt het vaak al om een vrij plekje op dezelfde kast te maken.

Hoe buig je gedrag om zonder straf?

Straf maakt een kat vooral bang voor jou, niet voor de plant. Hij leert dat hij het gedrag moet doen als jij er niet bent. Een rustige, consequente aanpak werkt beter:

1. Bied een alternatief. Zet een pot kattengras neer voor een kat die knabbelt, een extra kattenbak voor een kat die graaft, en een vrije plank of vensterbank voor een kat die wil uitkijken.
2. Plan vaste speelmomenten. Speel twee keer per dag tien minuten met een hengel of speeltje, liefst op de momenten dat het plantengedrag meestal begint. Zo is de jachtenergie op.
3. Reageer steeds hetzelfde. Zie je je kat bij de plant, til hem dan zonder boosheid op en zet hem bij het alternatief. Beloon hem daar met aandacht of een snoepje.
4. Maak de plant minder interessant. Dek de potgrond af met grove kiezels en zet planten met wiebelend blad even uit de tocht.

Wanneer schakel je de dierenarts in?

Het meeste plantengedrag is normaal kattengedrag. Maar soms is het een signaal dat er meer speelt. Bel je dierenarts als je een van deze dingen ziet:

• Je kat vermagert of eet minder dan normaal.
• Hij braakt vaak, meer dan een haarbal per week, of braakt ook zonder dat hij gras of blad heeft gegeten.
• Het gedrag begint plotseling bij een volwassen kat die er eerder nooit aan zat.
• Hij plast of poept ineens buiten de bak, of zit lang op de bak zonder resultaat.
• Je vermoedt dat hij van een giftige plant heeft gegeten, of je weet niet zeker wat het is.

Veelgestelde vragen

Waarom graaft mijn kat in de potgrond?

Losse potgrond lijkt voor een kat op een kattenbak, dus graven is vaak een teken dat de echte bak hem minder bevalt. Kijk naar de schoonheid, de plek, de vulling en het aantal bakken. Graaft je kat ineens overal en plast hij buiten de bak, laat dan een dierenarts kijken of er een blaasprobleem is.

Is planten eten normaal gedrag voor een kat?

Af en toe wat gras of sprietig blad eten is bij veel katten normaal. Het helpt waarschijnlijk bij de spijsvertering en haarballen. Belangrijk is dat de plant niet giftig is. Eet je kat opvallend veel of braakt hij er steeds van, dan is het tijd voor de dierenarts.

Helpt straffen tegen plantengedrag bij katten?

Nee. Een kat begrijpt niet waarvoor hij gestraft wordt en wordt vooral wantrouwig naar jou. Vaak doet hij het daarna gewoon als je er niet bent. Beter werkt het om de behoefte achter het gedrag te vervullen, zoals spel, kattengras of een extra bak, en rustig om te leiden.

Doen binnenkatten dit vaker dan buitenkatten?

Meestal wel. Een buitenkat kan jagen, graven en gras eten in de tuin. Een binnenkat heeft die mogelijkheden niet en richt zich dan op wat er in huis is. Extra speelmomenten en een eigen pot kattengras maken voor binnenkatten veel verschil.

Wil je zeker weten dat de planten waar je kat bij kan geen kwaad kunnen? Bekijk dan onze collectie huisdiervriendelijke kamerplanten. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas, in een verpakking op maat zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.