Kleine planten kopen: hoeveel, welke maat en wanneer

Voor een border met kleine vaste planten reken je op 7 tot 11 planten per vierkante meter, afhankelijk van hoe breed de soort uitgroeit. In een balkonbak van 60 centimeter passen er vier tot vijf, op een vensterbank van een meter zo'n vijf tot zes potjes. Kleine planten kopen doe je voor de tuin het slimst in het voorjaar of het najaar, als de grond vochtig is en het niet vriest. Kamerplanten kun je het hele jaar kopen, al is het voorjaar ook daar het fijnste moment.

Hoeveel planten heb je nodig?

Het aantal hangt af van de plantafstand: de ruimte die een volwassen plant inneemt. Die staat meestal op het label of in de productbeschrijving. Als richtlijn:

• Bodembedekkers (zoals zenegroen, Ajuga reptans, of kleine maagdenpalm, Vinca minor): 9 tot 12 per m², met 30 centimeter tussen de planten.
• Lage vaste planten (zoals bloedooievaarsbek, Geranium sanguineum, of vrouwenmantel, Alchemilla mollis): 7 tot 9 per m², met 35 tot 40 centimeter tussenruimte.
• Kussenvormers (zoals Engels gras, Armeria maritima, of huislook, Sempervivum): 9 tot 11 per m².

Een rekenvoorbeeld: je border is 3 meter lang en 80 centimeter diep. Dat is 3 x 0,8 = 2,4 m². Met lage vaste planten op 9 per m² kom je op 2,4 x 9 = 21,6, dus 22 planten. Wil je dat de border sneller dicht is, ga dan naar de bovenkant van de marge. Heb je geduld, dan volstaat de onderkant.

Voor bakken reken je per strekkende meter. In een bak van 60 centimeter zet je vier tot vijf planten met zo'n 12 tot 15 centimeter tussenruimte. Plant je dichter, dan staat de bak direct vol, maar concurreren de planten om water en voeding.

Welke maat koop je?

Kleine planten worden in verschillende potmaten verkocht. De meest gebruikte zijn P9 (een pot van 9 centimeter) en grotere potten van 1 tot 3 liter.

	Kleine pot (P9)	Grotere pot (1 tot 3 liter)
Prijs per plant	Laag	Twee tot vier keer zo hoog
Aanslagkans	Goed, jonge wortels passen zich snel aan	Goed, meer reserves bij droogte
Tijd tot een vol resultaat	Een tot twee seizoenen	Vaak al in het eerste seizoen
Water na het planten	Vaker, kleine kluit droogt snel	Minder vaak

Voor grote oppervlakken, zoals een border vol bodembedekkers, is de P9 bijna altijd de beste keuze. Je hebt er veel nodig en het prijsverschil loopt snel op. Een grotere maat loont vooral als je snel een af beeld wilt, bijvoorbeeld in een pot bij de voordeur, of als de plant op een droge plek komt waar een grotere kluit helpt om de eerste zomer door te komen.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Wanneer koop je het beste?

Voor tuinplanten zijn er twee goede momenten: het voorjaar en het najaar.

Voorjaar (maart tot mei): de planten beginnen te groeien en je ziet vaak al snel resultaat. Het risico zit in een droge lente. Planten die net in de grond staan, hebben nog weinig wortels en moeten in droge weken regelmatig water krijgen.

Najaar (september tot november): de grond is nog warm van de zomer en de regen komt vanzelf. Planten steken hun energie in wortels in plaats van blad, zodat ze in het voorjaar een voorsprong hebben. Voor vaste planten en bodembedekkers is dit vaak het beste moment.

Wacht wel bij vorst. In bevroren grond kun je niet planten, en een jonge plant met een kleine kluit kan opvriezen: de grond zet uit en duwt hem omhoog. Koop je toch tijdens een vorstperiode, zet de planten dan in hun potjes op een beschutte plek tot de grond ontdooid is.

Kamerplanten kun je het hele jaar kopen. In de winter zijn ze wel gevoeliger voor kou tijdens het vervoer, dus een goede verpakking is dan extra belangrijk.

Koop je online of in het tuincentrum?

Beide hebben hun voordelen. Welke het beste past, hangt af van wat je koopt en hoeveel.

Online kopen:

• ruim assortiment, ook soorten die het tuincentrum niet heeft;
• makkelijk grote aantallen bestellen zonder te sjouwen;
• rustig vergelijken, met informatie over eindhoogte en standplaats bij elke plant;
• bij een kwekerij vaak direct vanuit de kas, zonder dat de plant eerst dagen in een winkel staat.

In het tuincentrum:

• je ziet en kiest precies de plant die je meeneemt;
• je kunt meteen advies vragen aan een medewerker;
• je hebt de plant direct, zonder wachttijd.

Voor een border met veel dezelfde planten is online vaak handiger. Voor één bijzondere plant waarbij je elk blad wilt zien, is een bezoek aan een tuincentrum fijn. Meer tips over de prijs lees je in onze blog over planten goedkoop kopen.

Hoe beoordeel je de kwaliteit bij aankoop?

Een gezonde plant slaat beter aan en groeit sneller. Kijk bij aankoop, of bij het uitpakken, naar deze punten:

• Blad: stevig, met een frisse kleur. Gele, bruine of slappe bladeren wijzen op een plant die te lang droog of nat heeft gestaan.
• Onderkant van het blad: controleer op kleine beestjes, spinsel of plakkerige vlekken. Die wijzen op plagen die je niet in huis of tuin wilt halen.
• Wortels: kijk onder de pot. Een paar witte worteltjes uit het gat zijn goed. Een dikke, bruine wortelmat betekent dat de plant te lang in zijn pot heeft gestaan.
• Kluit: stevig en licht vochtig. Een kluit die loszit of zuur ruikt, is niet in orde.

Laat een plant met mos of onkruid op de grond niet per se staan: dat zegt vooral dat hij een tijdje buiten heeft gestaan. Een plant met rotte stengels of veel beestjes laat je wel liggen.

Wat neem je meteen mee?

Een paar dingen heb je direct bij het planten nodig:

• Grond: potgrond voor bakken en potten, of compost om door de tuingrond te mengen. Compost verbetert de structuur, zodat de grond water beter vasthoudt en toch lucht doorlaat.
• Voeding: een organische korrelmest voor later in het seizoen. Verse potgrond bevat de eerste weken al genoeg voeding.
• Potten of bakken: met een gat in de bodem, één maat groter dan de kweekpot.

Leg je een nieuwe border aan op een plek waar eerst tegels lagen, volg dan het stappenplan van Milieu Centraal. Daarin lees je hoe je de ondergrond losmaakt en verbetert voordat je gaat planten. Voor een overzicht van lage soorten kun je terecht in onze blog over kleine planten.

Veelgestelde vragen

Zijn planten in het najaar goedkoper?

Soms. Aan het einde van het seizoen zijn er vaak aanbiedingen op planten die niet meer bloeien, terwijl ze gezond zijn. Voor vaste planten is dat een voordeel, want ze komen het volgende jaar gewoon terug. Een vaste regel is het niet, want het aanbod en de prijzen verschillen per verkoper.

Hoe lang kun je planten in hun kweekpot laten staan?

Een paar weken kan prima, zolang je ze elke dag controleert op droogte. Kleine kweekpotten drogen snel uit, vooral in de zon of wind. Zet ze op een beschutte plek in de halfschaduw. Hoe langer ze wachten, hoe meer de wortels in de pot gaan rondcirkelen, dus plant ze binnen een maand.

Moet je nieuwe planten meteen bemesten?

Nee. Planten uit een kwekerij staan in grond met voeding voor de eerste weken, en een net geplante plant moet eerst nieuwe wortels maken. Te veel voeding kan die jonge wortels juist beschadigen. Begin na zes tot acht weken met voeding, in het groeiseizoen.

Wat betekent de maatvermelding op een plantenlabel?

P9 of P11 staat voor de doorsnee van de pot in centimeters. C2 of C3 betekent een container met een inhoud van 2 of 3 liter. Soms staat er ook een hoogte bij, bijvoorbeeld 20/30, wat betekent dat de plant tussen 20 en 30 centimeter hoog is bij levering.

Ga je een border vullen? Met een borderpakket heb je in één keer een set planten die bij elkaar passen, en voor binnen vind je genoeg keuze bij de kleine planten. Je bestelling heeft gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. De planten komen rechtstreeks vanuit de kas en gaan in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt bovendien ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.