Kleine planten potjes: maten, materialen en gebruik

Kleine planten potjes zijn er in een paar vaste maten: 5, 6, 9 en 12 centimeter doorsnee. De meeste mini plantjes komen in een kweekpotje van 6 centimeter, gewone kleine kamerplanten in 9 of 12 centimeter. Het materiaal bepaalt hoe snel de grond weer droog is. Terracotta laat vocht door de wand ontsnappen, kunststof, glas en geglazuurd keramiek houden het vast. Kies dus een potje dat bij de dorst van je plantje past, niet alleen bij je interieur.

Welke standaardmaten zijn er?

De maat van een potje is de doorsnee aan de bovenkant, in centimeters. Die maat staat vaak op de onderkant of het label, soms als P6 of P9. Een potje van 9 centimeter is dus 9 centimeter breed, en meestal ongeveer even hoog.

Het verschil in grond is groter dan het verschil in centimeters doet vermoeden. Een potje van 12 centimeter bevat ongeveer acht keer zoveel grond als een potje van 6. Dat betekent ook acht keer zoveel water in voorraad, en dus minder vaak gieten.

Koop je een sierpotje voor een plantje dat al in een kweekpotje staat, meet dan de kweekpot. Het sierpotje moet een of twee centimeter breder zijn, zodat de kweekpot er makkelijk in en uit gaat.

Wat doet elk materiaal met vocht?

Bij kleine potjes merk je het verschil tussen materialen sneller dan bij grote, omdat er zo weinig grond in zit.

Terracotta is een goede keuze voor vetplantjes zoals Haworthia (Haworthia) en Echeveria (Echeveria). Die willen snel opdrogen, en de ademende wand helpt daarbij. Voor een Fittonia (Fittonia albivenis) droogt een klein terracotta potje juist te snel uit: in een warme kamer kan hij na twee dagen al slap hangen.

Kunststof en geglazuurd keramiek houden het vocht vast. Handig voor dorstige plantjes, maar je giet minder vaak. Glas laat je de wortels en de grond zien, wat mooi is, maar er is meestal geen afvoer. Daarover verderop meer.

Kies je een kweekpotje of een sierpotje?

Een kweekpotje is het dunne, meestal zwarte of bruine plastic potje waarin de plant is opgegroeid. Het heeft meerdere gaten in de bodem en is gemaakt voor de kas, niet voor de vensterbank. Een sierpotje is het mooie potje eromheen, vaak zonder gat.

Veel mensen laten de kweekpot gewoon zitten en zetten hem in een sierpotje. Dat heeft een paar voordelen:

• overtollig water loopt uit de kweekpot en je ziet het meteen staan in het sierpotje;
• je kunt het plantje makkelijk uit het sierpotje halen om het een dompelbad te geven;
• de plant hoeft niet verpot te worden, wat stress en wortelschade voorkomt;
• je kunt een sierpotje wisselen zonder de plant te storen.

Het enige nadeel: je moet na het gieten even controleren of er water onderin het sierpotje staat. Giet dat na een kwartier weg, anders staan de wortels alsnog in het water. Meer ideeën voor combinaties vind je in onze blog over kleine potjes met planten.

Kun je een potje zonder gat gebruiken?

Het kan, maar dan moet je precies weten wat je doet. Zonder gat kan overtollig water nergens heen. Het blijft onderin staan en de wortels die erin hangen, krijgen geen zuurstof en gaan rotten. In een klein potje gaat dat snel.

Zo pak je het aan als je toch direct in een potje zonder gat plant:

1. Leg onderin een laagje kleikorrels of grind van ongeveer een vijfde van de pothoogte. Daar kan overtollig water in zakken.
2. Gebruik luchtige grond, bijvoorbeeld potgrond met wat perliet, zodat water niet blijft hangen.
3. Giet heel zuinig: bij een potje van 6 centimeter een paar eetlepels water, meer niet.
4. Giet pas weer als de grond bovenin droog aanvoelt.

Een houten satéprikker helpt. Steek hem tot onderin: komt hij nat terug, wacht dan met gieten. Deze methode werkt het best voor planten die tegen een stootje kunnen, zoals Peperomia (Peperomia obtusifolia). Voor vetplanten is een pot zonder gat een risico, omdat ze natte voeten slecht verdragen. Volgens de University of Florida IFAS is een pot met afvoer de veiligste keuze voor kamerplanten.

Hoe zet je meerdere potjes bij elkaar?

Een groepje gelijke potjes oogt rustiger dan losse potjes in allerlei maten en kleuren. Een paar ideeën:

• Een tray: zet vijf of zes potjes op een dienblad of ondiepe bak. Makkelijk verplaatsen, en het blad vangt gemorst water op. Leg er een laagje kleikorrels in, dan verhogen de potjes samen ook de luchtvochtigheid.
• Een plank: een rij gelijke terracotta potjes op een wandplank, met plantjes van verschillende bladvormen erin. De eenheid in de potten houdt het rustig.
• Een raamopstelling: drie tot vijf potjes op de vensterbank, op gelijke afstand. Kies soorten met dezelfde lichtbehoefte, dan hoef je niet te schuiven.

Kies bij voorkeur plantjes die ongeveer hetzelfde water willen. Dan kun je ze in één keer gieten.

Hoe maak je potjes schoon en hergebruik je ze?

Een oud potje kan ziektekiemen, schimmelsporen of plagen bevatten. Maak het daarom schoon voordat er een nieuw plantje in gaat.

1. Haal alle oude grond en wortelresten eruit.
2. Schrob het potje met een borstel in warm sop.
3. Zet het tien minuten in een oplossing van 1 deel huishoudbleek op 9 delen water. Zo dood je achtergebleven kiemen.
4. Spoel het potje goed na met schoon water.
5. Laat het volledig drogen voordat je het gebruikt.

Terracotta neemt het bleekwater op in de wand, dus laat terracotta potjes daarna een paar uur in schoon water weken. Kalkaanslag op terracotta haal je weg met een borstel en wat azijn.

Veelgestelde vragen

Kun je een plantje in een kopje of glas zetten?

Dat kan, als je het behandelt als potje zonder gat. Zet het plantje in zijn kweekpotje in het kopje, of gebruik een laag korrels onderin en giet zuinig. In glas zie je waar het water staat, wat handig is. Zet een glas niet in de volle zon, want dan warmt het snel op.

Hoe voorkom je dat een klein potje omvalt?

Kies een zwaarder materiaal zoals keramiek of beton, of zet het potje in een iets breder sierpotje. Een laagje grind bovenop de grond maakt het ook stabieler. Is de plant veel hoger dan het potje, dan is hij waarschijnlijk toe aan een grotere pot.

Kun je gaten boren in een keramiek potje?

Ja, met een tegel- of diamantboor. Plak een stukje schilderstape op de plek, zodat de boor niet wegglijdt, en boor langzaam zonder te drukken. Houd het potje nat met een beetje water, dat voorkomt oververhitting en barsten. Geglazuurd keramiek is gevoeliger, dus begin met een klein gaatje.

Hoe vaak geef je water in een heel klein potje?

Vaker dan in een grote pot, maar pas als de grond droog is. Een potje van 5 of 6 centimeter kan in de zomer binnen twee tot vier dagen uitdrogen. Voel met je vinger of weeg het potje in je hand. Een dompelbad van vijf minuten geeft de hele kluit water zonder dat er te veel achterblijft.

Zoek je een passend potje of een nieuw plantje om erin te zetten? Bekijk de collectie potten, of kies voor vochtminnende plantjes een van onze planten in glazen pot. Je profiteert van gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. Planten komen rechtstreeks vanuit de kas en worden verstuurd in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt daarnaast ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.